Thực tế đang cho thấy, ngay cả khi hệ thống đã được trang bị nhiều lớp bảo mật như mã xác thực một lần (OTP) hay xác thực sinh trắc học, nguy cơ mất tiền vẫn hiện hữu và ngày càng khó lường.

Chỉ một sơ suất nhỏ toàn bộ số tiền trong tài khoản ngân hàng có thể bị rút sạch trong thời gian rất ngắn. Ảnh minh họa: Bnews

Chỉ một sơ suất nhỏ, một thao tác bất cẩn hoặc thậm chí một lỗ hổng chưa được nhận diện, toàn bộ số tiền trong tài khoản ngân hàng có thể bị rút sạch trong thời gian rất ngắn. Thực tế đang cho thấy, ngay cả khi hệ thống đã được trang bị nhiều lớp bảo mật như mã xác thực một lần (OTP) hay xác thực sinh trắc học, nguy cơ mất tiền vẫn hiện hữu và ngày càng khó lường.

Dấu hiệu bất thường trong giao dịch

Vụ việc một khách hàng tại Hà Nội bị rút 5 tỷ đồng khỏi tài khoản chỉ sau một đêm là minh chứng điển hình. Theo phản ánh, ông N.C.S mở tài khoản bằng hình thức định danh điện tử vào chiều 12/12/2025, sau đó chuyển hơn 5,4 tỷ đồng vào tài khoản. Tuy nhiên, đến rạng sáng hôm sau, tài khoản phát sinh 11 giao dịch chuyển tiền liên tiếp, tổng cộng 5 tỷ đồng, trong khi chủ tài khoản khẳng định không hề thực hiện bất kỳ thao tác nào.

Điều đáng chú ý là toàn bộ các giao dịch diễn ra trong khung giờ từ 1h đến 2h sáng, nhưng người dùng không nhận đủ mã OTP theo số lượng giao dịch. Dữ liệu từ nhà mạng cho thấy chỉ có một tin nhắn được gửi đến tại thời điểm xảy ra sự việc, trái ngược với nguyên tắc mỗi giao dịch phải đi kèm một mã xác thực riêng biệt. Đồng thời, hình ảnh camera cũng ghi nhận chủ tài khoản không sử dụng điện thoại trong khoảng thời gian này.

Trao đổi với phóng viên, ông N.C.S cho biết phía ngân hàng xác nhận có một thiết bị thứ hai được gắn vào tài khoản và chính thiết bị này thực hiện các lệnh chuyển tiền. Tuy nhiên, dữ liệu sinh trắc học được cung cấp lại chỉ là các ảnh tĩnh, không phải xác thực khuôn mặt động theo quy định đối với các giao dịch giá trị lớn. Những chi tiết này đặt ra nghi vấn về khả năng tồn tại “thiết bị song sinh” hoặc việc sinh trắc học bị qua mặt.

Ranh giới trách nhiệm

Nhiều ý kiến cho rằng nếu sinh trắc học vốn là lớp bảo mật cao nhất có thể bị vượt qua bằng ảnh tĩnh thì đây là dấu hiệu bất thường cần được làm rõ ở cấp độ hệ thống. Bên cạnh đó, việc hàng loạt giao dịch lớn diễn ra trong đêm mà không bị cảnh báo cũng đặt ra câu hỏi về hiệu quả của cơ chế giám sát rủi ro.

Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI, cho rằng không thể vội vàng quy toàn bộ trách nhiệm cho khách hàng. Khi ngân hàng nắm quyền kiểm soát toàn bộ quy trình từ mở tài khoản, xác thực đến xử lý giao dịch, thì nghĩa vụ đảm bảo an toàn hệ thống là yếu tố cốt lõi. Đặc biệt, việc xuất hiện thiết bị lạ hoặc phiên đăng nhập bất thường ngay từ thời điểm mở tài khoản là điều vượt ngoài khả năng kiểm soát của người dùng.

Tuy vậy, phía ngân hàng lại đưa ra khả năng tài khoản đã bị lộ OTP, đồng thời cho rằng đối tượng xấu có thể đã chiếm quyền kiểm soát và thực hiện giao dịch. Đây cũng là kịch bản phổ biến trong nhiều vụ lừa đảo hiện nay, khi người dùng vô tình cung cấp thông tin bảo mật qua các hình thức giả mạo tinh vi.

Ngân hàng Nhà nước đã yêu cầu rà soát và xử lý vụ việc nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp của khách hàng, đồng thời nhấn mạnh rằng nếu có dấu hiệu tội phạm công nghệ cao, vụ việc sẽ được chuyển sang xử lý hình sự. Hiện cơ quan công an đã vào cuộc điều tra, nhưng kết luận cuối cùng vẫn chưa được công bố.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra nhanh chóng, các thủ đoạn ngày càng tinh vi. Ảnh: Bnews

Cảnh giác trước “bẫy” công nghệ cao

Dù nguyên nhân cụ thể của vụ việc vẫn đang được cơ quan chức năng làm rõ, nhưng không khó để thấy một thực tế là các hành vi gian lận tài chính trên môi trường số đang ngày càng phức tạp và khó nhận diện. Bên cạnh việc tấn công vào hệ thống, nhiều đối tượng còn sử dụng các phương thức trung gian như giả mạo, đánh cắp thông tin hoặc lợi dụng quy trình xác thực để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.

Các hình thức phổ biến hiện nay bao gồm giả danh tổ chức, cá nhân uy tín; tạo lập website, ứng dụng có giao diện tương tự kênh chính thức; hoặc đưa ra các lời mời gọi đầu tư với lợi nhuận bất thường. Những phương thức này thường được thiết kế tinh vi, khiến việc phân biệt thật, giả trở nên khó khăn hơn, kể cả với người dùng có kinh nghiệm.

Vụ việc nêu trên cho thấy yêu cầu cấp thiết trong việc tiếp tục hoàn thiện các cơ chế bảo mật, giám sát giao dịch cũng như tăng cường phối hợp giữa ngân hàng, cơ quan quản lý và cơ quan chức năng. Đồng thời, việc cung cấp thông tin minh bạch, cảnh báo kịp thời và nâng cao nhận thức chung về an toàn tài chính số cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế rủi ro.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra nhanh chóng, các thủ đoạn ngày càng tinh vi, việc chủ động bảo vệ tài khoản không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc để tránh những thiệt hại có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Đồng thời cũng cần một hệ sinh thái bảo vệ đồng bộ, từ phía tổ chức cung cấp dịch vụ đến người sử dụng và các cơ quan liên quan.

Khi nhận được email cảnh báo có dấu hiệu xâm nhập, phản ứng quen thuộc của nhiều người là bấm ngay vào link để kiểm tra, tuy nhiên, điều này có thể khiến người dùng bị mất tài khoản Gmail.

Gmail hiện là một trong những dịch vụ email phổ biến nhất thế giới, nơi lưu trữ nhiều thông tin quan trọng, từ email công việc, tài khoản mạng xã hội đến dịch vụ ngân hàng.

Theo Blake Barnes, Phó chủ tịch phụ trách sản phẩm Gmail của Google, hiện tại có khoảng 3 tỉ người dùng dựa vào Gmail để liên lạc và xử lý công việc. Do đó, việc tài khoản này trở thành mục tiêu của các nhóm tin tặc cũng là điều dễ hiểu.

Các chuyên gia bảo mật cho biết, một trong những kiểu tấn công thường gặp nhất là gửi email giả mạo bộ phận hỗ trợ của Google, thông báo tài khoản có dấu hiệu bị xâm nhập, sau đó yêu cầu người dùng bấm vào liên kết để xác minh, đổi mật khẩu hoặc khôi phục tài khoản. Khi làm theo hướng dẫn, nạn nhân có thể bị dẫn đến trang đăng nhập giả và tự đưa thông tin tài khoản cho kẻ gian.

Chiêu trò này lợi dụng các kỹ thuật xã hội, đánh vào tâm lý lo lắng mất tài khoản nên ngay cả những người cẩn thận cũng có thể mắc sai lầm.

Nội dung email tạo cảm giác gấp gáp dễ khiến người dùng Gmail mất cảnh giác. 

Không bấm link trong email cảnh báo 

Google cho biết người dùng cần cảnh giác với các tin nhắn yêu cầu cung cấp tên đăng nhập, mật khẩu, thông tin cá nhân hoặc dẫn đến những trang web lạ.

Nếu nhận được email thông báo đăng nhập đáng ngờ, người dùng không nên bấm vào liên kết trong email để kiểm tra. Thay vào đó, hãy tự mở trình duyệt và truy cập vào trang quản lý tài khoản Google tại đây https://myaccount.google.com/, sau đó kiểm tra mục Bảo mật - Hoạt động bảo mật gần đây. Tại đây, bạn có thể biết được các lần đăng nhập, thiết bị lạ hoặc thay đổi bất thường trong tài khoản.

Kiểm tra hoạt động của tài khoản Google. Ảnh: TIỂU MINH 

Bên cạnh đó, người dùng cũng nên chạy công cụ Kiểm tra bảo mật chính thức của Google bằng cách bấm vào tùy chọn Bảo mật và đăng nhập - Kiểm tra bảo mật. Công cụ này sẽ rà soát các thiết lập quan trọng như xác thực 2 lớp, thiết bị đang đăng nhập, quyền truy cập của ứng dụng bên thứ ba, thay đổi gần đây và tùy chọn khôi phục tài khoản.

Nếu phát hiện thiết bị lạ hoặc hoạt động bất thường, người dùng nên đổi mật khẩu ngay lập tức, đăng xuất tài khoản khỏi các thiết bị lạ và cập nhật số điện thoại, email khôi phục.

Khi AI được đặt vào vai trò tái thiết kế cách vận hành các hệ thống lớn như giao thông, y tế và giáo dục, hiệu quả sẽ lan tỏa theo hiệu ứng dây chuyền.

TP.HCM đang đứng trước ngưỡng cửa lịch sử của sự chuyển mình khi quyết định đặt trí tuệ nhân tạo (AI) làm hạt nhân để thiết lập lại cấu trúc đô thị, thay thế cho mô hình tăng trưởng dựa trên thâm dụng lao động đã dần tới hạn.

Đây không còn là câu chuyện về một công cụ công nghệ đơn thuần, mà là một cuộc cách mạng về tư duy quản trị và phát triển bền vững.

Sự chuyển dịch của TP.HCM thể hiện rõ nét qua việc tích hợp AI vào bộ máy hành chính công. Thay vì những quy trình thủ công rườm rà, sự xuất hiện của các trợ lý ảo tại các phường, xã đang thay đổi diện mạo của dịch vụ công. AI hỗ trợ cán bộ soạn thảo văn bản, phân tích dữ liệu và tra cứu thông tin nhanh chóng, giúp rút ngắn tối đa thời gian chờ đợi của người dân.

Tuy nhiên, giá trị thực sự của AI nằm ở khả năng tạo ra những thay đổi mang tính cấu trúc. Khi AI được đặt vào vai trò tái thiết kế cách vận hành các hệ thống lớn như giao thông, y tế và giáo dục, hiệu quả sẽ lan tỏa theo hiệu ứng dây chuyền. 

Một hệ thống giao thông thông minh có thể tự động điều phối dòng xe để giảm ùn tắc, một hệ thống y tế tích hợp AI có thể hỗ trợ chẩn đoán từ xa và cá nhân hóa phác đồ điều trị. 

Những bước nhảy vọt này giúp TP quản trị hiệu quả hơn, đồng thời giải quyết các thách thức về đô thị hóa và biến đổi khí hậu.

Với sự liên kết chặt chẽ trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, TP.HCM đang hình thành một siêu đô thị có sức mạnh lan tỏa cực lớn. Việc theo đuổi mô hình AI có chủ quyền và ứng dụng theo chiều dọc giúp TP tập trung nguồn lực vào những lĩnh vực thiết yếu nhất như quản lý ngập lụt hay dịch vụ công liên thông, thay vì dàn trải tài chính vào những cuộc đua công nghệ quá tầm.

Đặc biệt, với tầm nhìn đến năm 2050 trở thành một siêu đô thị thông minh, TP.HCM càng nên hành động quyết liệt ngay trong thập niên này. Một đô thị hiện đại không chỉ được đo bằng số lượng GPU hay tốc độ Internet, mà còn ở mức độ sẵn sàng của công dân. 

Chương trình phổ cập trí tuệ nhân tạo cho công dân giai đoạn 2025-2030 là minh chứng cho tầm nhìn nhân văn của TP. Với mục tiêu phổ cập kiến thức AI cho hàng triệu người thông qua hệ thống học tập trực tuyến mở, TP.HCM đang xây dựng một thế hệ công dân số năng động.

TP.HCM đang bước vào kỷ nguyên AI với một tư thế chủ động và đầy khát vọng. Trí tuệ nhân tạo chính là đòn bẩy chiến lược để TP thực hiện bước nhảy vọt về GRDP, đồng thời nâng cao chất lượng sống cho mỗi người dân. 

Hành trình này chắc chắn còn nhiều thách thức nhưng với một lộ trình rõ ràng, hạ tầng vững chắc và sự đồng lòng của cộng đồng, TP.HCM hoàn toàn có thể trở thành “công xưởng tri thức” của châu Á.

AI không phải là đích đến cuối cùng, mà chính là phương tiện để TP.HCM xây dựng một đô thị văn minh, hiện đại và nghĩa tình, nơi công nghệ luôn phục vụ con người một cách hiệu quả nhất. 

Với phong cách lãnh đạo quyết đoán, John Ternus được kỳ vọng giúp Apple bắt kịp đối thủ trong cuộc đua AI, đồng thời tìm ra sản phẩm đột phá tiếp theo.

John Ternus, CEO tiếp theo của Apple, tại lễ ra mắt MacBook Neo hồi tháng 3. Ảnh: Bloomberg. 

Apple sẽ có CEO mới vào ngày 1/9, khi Tim Cook giao phó trọng trách cho John Ternus. Trên website công ty, hình ảnh 2 người cùng đi dạo được chia sẻ với áo sơ-mi tối màu, quần jean xanh và đeo Apple Watch. Theo Bloomberg, điều này gợi ý sự liên tục trong quá trình chuyển giao, và Ternus sẽ tiếp nối di sản mà Cook để lại.

Tất nhiên, Ternus vẫn đối mặt nhiều thách thức khi nhậm chức vào tháng 9. Kể cả khi tiếp quản đế chế công nghệ hàng đầu thế giới, tân CEO Apple cần tìm ra sản phẩm lớn tiếp theo, đồng thời tạo dựng vị thế cho công ty trong lĩnh vực AI.

Bậc thầy về thực thi

Theo WSJ, sự thay đổi diễn ra vào thời điểm đặc biệt. Mảng thiết bị phần cứng mang về doanh thu 400 tỷ USD/năm cho Apple, riêng iPhone vẫn là sản phẩm bán chạy.

Ngược lại, công ty đang chật vật để tìm kiếm dòng sản phẩm đột phá mới. Hãng cũng đối mặt nguy cơ tụt hậu trong cuộc đua AI. Trợ lý Siri hiện bị đánh giá yếu hơn nhiều chatbot từ đối thủ.

"Ternus phải vượt qua 'mồi nhử' từ những cải tiến nhỏ giọt, vốn gây khó khăn cho Apple trong thời gian gần đây.

Khi nắm quyền, Ternus phải định hình tương lai của Apple một cách quyết liệt, tương tự cách ông ấy bảo vệ quá khứ công ty", nhà phân tích Dipanjan Chatterjee từ Forrester Research Inc., nhận định.

John Ternus (trái) và Tim Cook. Ảnh: Apple. 

Dưới thời Cook, Apple ra mắt một số sản phẩm mới như Apple Watch, AirPods và Vision Pro. Trong khi đồng hồ và tai nghe thành công vang dội, kính thông minh Vision Pro chứng kiến thất bại lớn, bất chấp thời gian phát triển dài và hàng tỷ USD đầu tư.

Apple cũng chi khoảng 10 tỷ USD cho dự án xe tự lái rồi hủy bỏ sau đó. Trong cả 2 trường hợp, quan điểm của Ternus khá thận trọng, có phần phản đối những ý tưởng này.

"Điểm mạnh của Ternus là khả năng thực thi. Ông đảm bảo Apple liên tục cập nhật iPhone, iPad, Mac và Apple Watch mỗi năm, đồng thời cải thiện chất lượng, độ bền và hiệu năng phần cứng, những điểm nổi bật trong nhiệm kỳ của Ternus với tư cách đứng đầu mảng kỹ thuật phần cứng", nhà phân tích Mark Gurman từ Bloomberg cho biết.

Ternus cũng rất ủng hộ MacBook Neo, thiết bị phá vỡ cách tiếp cận cao cấp thường thấy của Apple. Ông muốn hướng đến thế hệ người dùng trẻ. Mọi thứ được đền đáp khi mẫu laptop giá 600 USD được đánh giá cao, thậm chí cháy hàng tại một số thị trường.

Phong cách quyết đoán

Đó là những khởi đầu tích cực khi Ternus tiếp quản vị trí CEO Apple. Trên cương vị mới, ông có nhiệm vụ giúp công ty bắt kịp xu hướng, dẫn dắt vào các danh mục sản phẩm mới, gồm thiết bị nhà thông minh và thiết bị đeo tích hợp AI.

Dựa trên tin đồn, kế hoạch nhà thông minh của Apple gồm màn hình thông minh có khả năng nhận diện khuôn mặt. Hãng cũng thiết kế robot để bàn với màn hình xoay và camera an ninh.

Mảng thiết bị đeo cũng được đầu tư lớn, các sản phẩm trong kế hoạch gồm kính thông minh, mặt dây chuyền và AirPods thế hệ mới. Những thiết bị này sẽ tích hợp camera để quét hình ảnh môi trường.

Cho đến nay, tiến độ các dự án khá chông gai. Kính thông minh có thể bị hoãn đến năm 2027, trong khi kế hoạch tung ra robot để bàn có khả năng bị lùi sang 2028.

Không chỉ xoay quanh vấn đề kỹ thuật, sự cố chậm trễ còn ảnh hưởng đến chu kỳ nâng cấp phần cứng và doanh thu. Theo Gurman, Apple chọn Ternus với hy vọng vị lãnh đạo trẻ tuổi có thể vực dậy các dự án, giúp công ty cạnh tranh tốt hơn trong lĩnh vực AI.

Tim Cook nổi tiếng với phong cách ra quyết định dựa trên đồng thuận. Ảnh: Bloomberg. 

Apple cũng tin tưởng vào phong cách quyết đoán hơn của Ternus, gần giống đồng sáng lập Steve Jobs. Các đồng nghiệp lâu năm mô tả Ternus sẵn sàng đưa ra quyết định rõ ràng, trái ngược cách tiếp cận thận trọng và hướng đến đồng thuận của Cook.

"Nếu bạn đưa cho Tim lựa chọn A hoặc B, ông ấy sẽ không chọn mà đặt ra một loạt câu hỏi nếu có lo ngại. Ngược lại, Ternus sẽ tự quyết định. Dù có thể đúng hoặc sai, đó vẫn là quyết định", một người làm việc thân thiết với Cook và Ternus, chia sẻ.

Khi dự án Mac mini cần nâng cấp cấu hình, Ternus đã từ chối thay đổi hoàn toàn ngoại hình, quá trình cần sự hỗ trợ từ bộ phận thiết kế công nghiệp.

Điều này giúp việc nâng cấp thiết bị diễn ra nhanh chóng. Ternus không quá chú trọng đến tiềm năng lợi nhuận sản phẩm, thay vào đó tập trung vào giá trị của thiết bị với hệ sinh thái Apple.

"Đây là một trong nhiều quyết định cho thấy sự quyết đoán, hiểu biết sâu sắc về văn hóa và sản phẩm của Apple", tác giả Rolfe Winkler từ WSJ dẫn lời các nguồn tin giấu tên, nhận xét về Ternus.

Theo Bloomberg, sự chuyển giao này báo hiệu kết thúc của kỷ nguyên ra quyết định bằng hội đồng. Tương lai công ty sẽ phụ thuộc vào Ternus, người quyết định duy nhất.

Thách thức với CEO Apple

Ternus gia nhập Apple vào 2001, 4 năm sau khi tốt nghiệp Đại học Pennsylvania với bằng kỹ sư cơ khí. Trước khi làm việc tại Apple, Ternus đầu quân cho một công ty thực tế ảo.

Thời đại học, Ternus là thành viên đội bơi lội. Đến nay ông vẫn giữ thân hình cao và gầy. Thú vui ngoài giờ của Ternus là lái chiếc Porsche tại trường đua Laguna Seca. Thành tích chạy dưới 1 phút 40 giây mỗi vòng của ông rất đáng nể với một tay đua không chuyên.

Trong nội bộ, mọi người đồng tình rằng Ternus dễ mến. Theo WSJ, ông điều hành các cuộc họp một cách trơn tru và luôn tập trung, không thích thông qua quản lý cấp trung mà trực tiếp trao đổi với nhân viên cấp dưới để hiểu rõ sản phẩm.

Ternus cũng chưa từng tạo mâu thuẫn lớn trong môi trường công sở phức tạp như Apple. Kỹ năng ngoại giao khéo léo giúp ông thăng tiến đến vị trí cao nhất.

John Ternus phát biểu tại lễ tốt nghiệp ngành kỹ thuật, Đại học Pennsylvania, năm 2024. Ảnh: YouTube. 

Dấu ấn lớn nhất của Ternus là trang bị chip tự sản xuất cho máy tính Mac, giúp sản phẩm chạy mượt mà và tỏa nhiệt ít hơn trước.

Giám đốc mua hàng Tony Blevins cho rằng việc bổ nhiệm chuyên gia phần cứng làm lãnh đạo là dấu hiệu cho thấy Apple sẽ tập trung hơn vào sản phẩm, đặc biệt trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và kinh tế như hiện nay.

"Giống như Cook khi kế nhiệm Jobs, Ternus tiếp quản vị trí này khi còn khá kín tiếng với công chúng. Nếu Jobs có tầm nhìn về sản phẩm và Cook là chuyên gia chuỗi cung ứng, Ternus lại rành về phần cứng, dường như đứng giữa 2 người tiền nhiệm", cây viết từ WSJ nhận định.

Trên cương vị mới, Ternus cần duy trì kỷ luật vận hành và khả năng lãnh đạo điềm tĩnh, những yếu tố giúp Apple thành công thời gian qua, đồng thời quyết đoán hơn trước những giai đoạn quan trọng.

Sau khi rời vị trí CEO, Cook sẽ đảm nhận vai trò chủ tịch, chủ yếu quản lý quan hệ chính phủ và các vấn đề địa chính trị. Theo một số nguồn tin tại Apple, Ternus chưa sẵn sàng làm việc với chính phủ các nước. Do đó, việc giữ Cook ở ghế chủ tịch giúp duy trì sự ổn định trong bối cảnh kinh tế biến động.