Không ít doanh nghiệp vẫn xem đầu tư cho bảo mật, an ninh mạng chỉ là khoản chi bổ sung, thay vì yếu tố mang tính sống còn đối với hoạt động vận hành và sự tồn tại của doanh nghiệp, nhận định tại diễn đàn Vietnam Security Summit 2026.

Tại diễn đàn Vietnam Security Summit 2026 tổ chức ngày 22/5, Thiếu tướng Nguyễn Tùng Hưng, Phó Tư lệnh, Bộ Tư lệnh tác chiến không gian mạng (Bộ Quốc phòng) cho biết thế giới đang bước vào kỷ nguyên của trí tuệ nhân tạo (AI) và điện toán lượng tử, kéo theo các thách thức an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Theo ông Hưng, khác với trước đây khi các cuộc tấn công mạng chủ yếu mang tính đơn lẻ hoặc nhằm mục đích tống tiền, nhiều chiến dịch tấn công hiện nay có xu hướng tổ chức bài bản, có quy mô lớn và tinh vi hơn. Các nhóm tin tặc không chỉ khai thác lỗ hổng zero-day (lỗ hổng bảo mật chưa kịp được phát hiện hoặc vá lỗi) mà còn tấn công chuỗi cung ứng phần mềm, âm thầm cài mã độc trong hệ thống suốt thời gian dài trước khi kích hoạt.

Ông cũng cảnh báo nhiều cuộc tấn công hiện nay nhắm trực tiếp vào hạ tầng trọng yếu, với mục tiêu làm gián đoạn các dịch vụ thiết yếu, chiếm quyền điều khiển hệ thống, phá hoại hoạt động vận hành và gây mất niềm tin trong xã hội, từ đó ảnh hưởng tới kinh tế và an ninh quốc gia.

“Khi nhắc đến hạ tầng trọng yếu của quốc gia, nhiều người thường nghĩ đến điện lực, giao thông, viễn thông, ngân hàng hay dầu khí. Tuy nhiên, trong thời đại số, hạ tầng trọng yếu còn tồn tại trên không gian mạng. Một trung tâm dữ liệu có thể bị tê liệt làm gián đoạn hoạt động của hàng triệu người dùng. Một cuộc tấn công mạng vào hệ thống công nghiệp có thể ảnh hưởng đến hệ thống điện lực, giao thông, logistics của quốc gia”. Phó Tư lệnh Nguyễn Tùng Hưng, Bộ Tư lệnh tác chiến không gian mạng

Một trong những rủi ro lớn được ông Hưng đề cập là sự phụ thuộc ngày càng lớn vào công nghệ nước ngoài. Nhiều hệ thống số vận hành trên các nền tảng điện toán đám mây xuyên biên giới, sử dụng thiết bị mạng nhập khẩu hoặc công nghệ lõi từ nước ngoài. Dù giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và triển khai nhanh hơn, sự phụ thuộc này cũng kéo theo nguy cơ mất tự chủ dữ liệu, gián đoạn dịch vụ hoặc phụ thuộc vào nhà cung cấp bên ngoài.

Ông Hưng cũng cho rằng phần lớn hạ tầng số hiện nay do doanh nghiệp đầu tư và vận hành. Điều đó đồng nghĩa doanh nghiệp không chỉ đóng vai trò phát triển kinh tế mà còn trực tiếp tham gia bảo đảm ổn định quốc gia trên không gian mạng. Vì vậy, bảo vệ an ninh mạng cho hạ tầng trọng yếu cần được nhìn nhận là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài, gắn chặt với sự phát triển và an ninh quốc gia.

Một thách thức khác là nhận thức về đầu tư an ninh mạng tại nhiều doanh nghiệp. Theo ông, không ít doanh nghiệp vẫn xem đầu tư cho bảo mật chỉ là khoản chi bổ sung, thay vì yếu tố mang tính sống còn đối với hoạt động vận hành và sự tồn tại của doanh nghiệp. Trong khi đó, chỉ một sự cố mạng nghiêm trọng cũng có thể khiến doanh nghiệp mất dữ liệu, mất khách hàng, ảnh hưởng uy tín, thậm chí đánh mất khả năng tồn tại trên thị trường.

Tình trạng thiếu hụt nhân lực chất lượng cao cũng đang trở thành bài toán lớn của ngành an ninh mạng. Nhiều doanh nghiệp thiếu đội ngũ chuyên gia có chuyên môn sâu, thiếu lực lượng giám sát an ninh mạng, thiếu quy trình ứng phó và năng lực kiểm thử, đánh giá độc lập. Đặc biệt, các doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp nhiều khó khăn trong việc xây dựng lực lượng chuyên trách do hạn chế về chi phí và nguồn lực đầu tư.

Thay đổi tư duy tiếp cận

Trước những thách thức trên, Thiếu tướng Nguyễn Tùng Hưng cho biết việc đảm bảo an ninh mạng cần được triển khai theo hai hướng. Thứ nhất, thay đổi từ tư duy ứng phó sang phòng ngừa chủ động vì việc phòng ngừa luôn mang lại hiệu quả cao hơn khắc phục hậu quả. Do đó, doanh nghiệp cần xem an ninh mạng là một phần trong quy trình ngay từ khâu thiết kế, chứ không phải là bổ sung sau khi có sự cố.

Thứ hai, xây dựng hệ sinh thái hợp tác chặt chẽ giữa doanh nghiệp và cơ quan Nhà nước trong việc cảnh báo sớm các nguy cơ, phối hợp ứng cứu sự cố.

“Trong môi trường số hiện nay, một cuộc tấn công vào doanh nghiệp có thể lan rộng, ảnh hưởng đến cả một chuỗi cung ứng. Vì vậy bảo vệ mình chính là bảo vệ hệ sinh thái chung,” ông Hưng nói.

Vietnam Security Summit năm 2026 tổ chức với chủ đề "Bảo vệ tương lai số trong thế giới hậu lượng tử và trí tuệ nhân tạo". Ảnh: Hà Anh/Mekong ASEAN.

Cũng tại sự kiện, Thiếu tá Trần Trung Hiếu, Phó Giám đốc Trung tâm An ninh mạng Quốc gia kiêm Giám đốc Trung tâm VNCERT (Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Bộ Công an) cho rằng một trong những ưu tiên hàng đầu hiện nay là chuyển sang tư duy Zero Trust (không tin tưởng mặc định, luôn luôn xác minh). Doanh nghiệp không nên mặc định tin tưởng bất kỳ người dùng hay thiết bị nào trong hệ thống nội bộ, kể cả nhân viên công ty. Thay vào đó, mọi truy cập đều cần được xác thực và kiểm tra liên tục.

Bên cạnh đó, các tổ chức, doanh nghiệp cũng cần thay đổi cách tiếp cận từ mục tiêu “không để bị tấn công” sang tư duy “Assume Breach” – tức mặc định hệ thống đã bị xâm nhập. Khi có tư duy này, doanh nghiệp sẽ tập trung nhiều hơn vào khả năng phát hiện sớm, cô lập và giảm thiểu tối đa thiệt hại thay vì chỉ chú trọng phòng thủ từ bên ngoài, theo ông Hiếu.

Đồng thời, doanh nghiệp, tổ chức cần tăng cường năng lực giám sát và phản ứng sự cố an ninh mạng. Trong bối cảnh các cuộc tấn công ngày càng tinh vi và có thể ẩn mình dưới các hoạt động tưởng chừng hợp pháp, việc phát hiện sẽ rất khó khăn nếu hệ thống giám sát không đủ mạnh. Doanh nghiệp có thể xây dựng các trung tâm điều hành an ninh mạng, liên tục cập nhật các kịch bản nhận diện hành vi bất thường.

Ngoài công nghệ và quy trình, con người vẫn là yếu tố quan trọng nhất trong lĩnh vực an ninh mạng. Ông Hiếu cho rằng dù hệ thống bảo mật có hiện đại đến đâu, chỉ một hành động bất cẩn như truy cập đường dẫn lừa đảo hoặc tải tệp chứa mã độc cũng có thể khiến toàn bộ hệ thống phòng thủ mất tác dụng.

Ở chiều ngược lại, để vận hành hiệu quả các hệ thống bảo mật hiện đại, các tổ chức cũng cần đội ngũ chuyên gia có năng lực chuyên môn sâu. Vì vậy, việc đào tạo nhân lực và nâng cao nhận thức về an ninh mạng vẫn là ưu tiên cốt lõi trong chiến lược bảo vệ không gian số thời gian tới.

Các cải tiến xoay quanh Gemini cho thấy hướng đi mới của Google khi dồn trọng tâm từ giao diện chatbot sang tác nhân (agent) hoạt động liên tục.

CEO Sundar Pichai phát biểu tại Google I/O 2026. Ảnh: Android Central. 

Tại hội nghị I/O 2026 diễn ra rạng sáng 20/5 (giờ Việt Nam), Google công bố phiên bản mới nhất của Gemini cùng mô hình AI mô phỏng thế giới vật lý mang tên Omni.

Theo CNET, sự kiện diễn ra trong bối cảnh Google chạy đua để bắt kịp tốc độ phát triển các mô hình AI, đồng thời cung cấp nhiều dịch vụ cho lượng người dùng khổng lồ.

I/O 2026 cũng là điểm nhấn khi thị trường tập trung vào mức định giá tăng vọt của OpenAI và Anthropic, cả 2 dự kiến phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trong năm nay.

Gemini 3.5 Flash với tốc độ nhanh, tiết kiệm chi phí

Trọng tâm của Google vẫn xoay quanh hệ sinh thái Gemini. Tại sự kiện, công ty giới thiệu vào Gemini 3.5 Flash, phiên bản rút gọn nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả với chi phí còn một nửa, thậm chí 1/3 so với các mô hình tiên tiến tương đương.

Trả lời phóng viên trước sự kiện, CEO Sundar Pichai chia sẻ Gemini 3.5 Flash "nhanh đến kinh ngạc". Google cho biết đây sẽ là mô hình mặc định trong Gemini và chế độ AI của Google Search trên toàn cầu.

"Bạn không còn phải đánh đổi chất lượng cho tốc độ nữa", thông báo của Google nhấn mạnh. Công ty cho biết khả năng bảo vệ tấn công mạng của Gemini 3.5 Flash được cải thiện, giảm tỷ lệ tạo nội dung độc hại và từ chối nhầm các câu lệnh bình thường.

Gemini 3.5 Flash được tuyên bố cho hiệu quả cao với tốc độ đầu ra nhanh. Ảnh: Google. 

Gemini 3.5 Flash được tối ưu cho các quy trình làm việc phức tạp mang tính tác nhân (agent). Theo Google, mô hình vượt trội hơn Gemini 3.1 Pro trên nhiều thang điểm, chẳng hạn như Terminal-Bench 2.1 (76,2% so với 70,3%) hay MCP Atlas (83,6% so với 78,2%).

Khi xem xét số lượng token đầu ra mỗi giây, Gemini 3.5 Flash nhanh gấp 4 lần so với một số mô hình mới khác. Theo Google, mô hình có thể rút ngắn thời gian hoàn tất một số tác vụ vốn trước đây mất nhiều ngày hoặc nhiều tuần với chi phí thấp hơn, tối ưu cho cả lập trình viên, doanh nghiệp, nhà khoa học và người dùng phổ thông.

"Để dễ hình dung, các công ty lớn đang xử lý khoảng 1.000 tỷ token mỗi ngày. Nếu chuyển dịch 80% khối lượng công việc đó sang 3.5 Flash, họ sẽ tiết kiệm được hơn 1 tỷ USD/năm, một nguồn vốn thực tế có thể tái đầu tư trực tiếp vào doanh nghiệp", Pichai nhấn mạnh.

Sau Gemini 3.5 Flash, Google tiết lộ Gemini 3.5 Pro đang được phát triển và sử dụng nội bộ, dự kiến ra mắt rộng rãi trong tháng 6.

Mở rộng Gemini

Ứng dụng Gemini cũng được thiết kế lại với ngôn ngữ Neural Expressive. Điểm mới đến từ Gemini Spark, tác nhân AI cá nhân hoạt động liên tục. Tính năng này vận hành dựa trên nền tảng Gemini 3.5, có thể kết nối trực tiếp với Gmail, Google Docs hay Slides.

Khác biệt của Gemini Spark đến từ khả năng chạy ngầm, có thể vận hành kể cả khi người dùng khóa điện thoại hay máy tính.

Một số công dụng của Spark như phân tích sao kê thẻ tín dụng hàng tháng để cảnh báo phí thuê bao hoặc chi phí ẩn, kiểm tra email để trích xuất và tổng hợp thông tin quan trọng, tóm tắt cuộc họp rồi viết lên Google Docs...

Những tính năng mới sắp có mặt trên ứng dụng Gemini. Ảnh: Google. 

Trên Android, người dùng có thể theo dõi cập nhật trực tiếp và tiến độ thực hiện tác vụ của các tác nhân như Spark thông qua giao diện mới mang tên Android Halo, dự kiến ra mắt vào cuối năm nay.

Đến cuối mùa hè này, Spark cũng sẽ vận hành trực tiếp trong Chrome, biến trình duyệt trở thành agent hỗ trợ người dùng trên Internet.

Để đảm bảo quyền riêng tư, người dùng có thể không kích hoạt Gemini Spark, cũng như chọn các ứng dụng được kết nối. Tính năng này dự kiến được triển khai thử nghiệm từ cuối tháng 5 cho thuê bao Google AI Ultra tại Mỹ.

Daily Brief cũng là tính năng mới trên Gemini, có thể cung cấp bản tóm tắt cá nhân hóa vào mỗi buổi sáng. Các thông tin được tổng hợp từ email và lịch để tạo ra báo cáo ngắn gọn.

Tính năng tóm tắt Daily Brief trong ứng dụng Gemini. Ảnh: Google. 

Người dùng có thể yêu cầu loại thông tin cần ưu tiên, thậm chí hướng dẫn bước xử lý tiếp theo để AI vận hành. Hiện tại, Daily Brief mới hỗ trợ thuê bao AI Plus, Pro và Ultra tại thị trường Mỹ.

Google cũng tiết lộ một số cập nhật cho ứng dụng Gemini trên macOS, bao gồm tích hợp Gemini Spark để xử lý và tự động hóa các quy trình làm việc.

Hệ thống nhận diện giọng nói Rambler cũng được hỗ trợ trên phiên bản macOS, có thể loại bỏ các từ thừa để chuyển đổi giọng nói thành văn bản mượt mà hơn.

Sáng tạo video với Gemini Omni

Gemini Omni là mô hình mô phỏng thế giới vật lý. Trước đây, DeepMind đã phát triển một số mô hình tương tự, nhưng chỉ dùng trong lĩnh vực robot và game.

Với Omni, người dùng có thể kết hợp hình ảnh, âm thanh và văn bản để tạo ra video chất lượng cao, dựa trên nền tảng kiến thức về thế giới thực của Gemini.

Theo Google, Omni có thể áp dụng các định luật vật lý vào bối cảnh một cách chính xác, chẳng hạn như lực hấp dẫn, động năng và động lực học chất lưu. Nhờ kiến thức sẵn có từ Gemini, mô hình có khả năng dự đoán diễn biến tiếp theo.

Một video tạo bởi Gemini Omni. Ảnh: Google. 

Mô hình hỗ trợ chỉnh sửa bằng ngôn ngữ tự nhiên, bối cảnh luôn duy trì nhất quán qua mỗi lần chỉnh. Thông qua câu lệnh, người dùng có thể dễ dàng thêm nhân vật, chèn vật thể hoặc thay đổi khung cảnh.

Omni cũng hỗ trợ tạo avatar ảo với ngoại hình, giọng nói giống ngoài đời. Các video đều có ảnh chìm (watermark) SynthID để nhận biết nội dung tạo bởi AI.

Google cho biết phiên bản đầu tiên mang tên Gemini Omni Flash sẽ được triển khai trong ứng dụng Gemini, Flow và YouTube Shorts. Trong thời gian tới, mô hình này sẽ hỗ trợ đầu ra hình ảnh và âm thanh.

Google nhấn mạnh khả năng mô phỏng chính xác thế giới vật lý của Gemini Omni. Ảnh: Google. 

Về Google, chi phí đầu tư ngày càng lớn khiến Phố Wall đặt ra nhiều kỳ vọng. Theo CNET, giới đầu tư muốn thấy công ty tích hợp sâu AI vào các sản phẩm cốt lõi nhằm tạo ra lợi nhuận bền vững. Các công cụ tác nhân (agent) có thể đóng vai trò quan trọng.

Các agent thông minh như Spark hay Daily Brief là câu trả lời của Google. Thông qua sự kết hợp của Gemini 3.5 Flash tối ưu chi phí và Omni, hãng đang nỗ lực giữ vững vị thế trước các đối thủ cạnh tranh.

Không chỉ riêng Google, kỳ vọng dành cho các công ty AI tiếp tục tăng cao, đặc biệt sau khi Anthropic công bố Mythos. Mô hình này được tuyên bố mạnh đến mức có thể phát hiện hàng nghìn lỗ hổng bảo mật chưa từng thấy trong cơ sở hạ tầng phần mềm toàn cầu.

 

Chính phủ đã ban hành Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg về Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược, xác định nhiều nhóm lĩnh vực trọng điểm như trí tuệ nhân tạo (AI), chip bán dẫn, robot, an ninh mạng...

Minh Khiêm

Nguồn: BÁO MỚI

Sau 11 năm bị khóa và 3.500 tỷ lần thử mật khẩu thất bại, một người đàn ông đã mở lại ví Bitcoin trị giá 400.000 USD nhờ trí tuệ nhân tạo Claude.

Hành trình bị khóa ví bắt đầu từ thời sinh viên của người dùng tên cprkrn trên mạng xã hội X. Trong một lần thiếu tỉnh táo do sử dụng chất kích thích, anh đã thay đổi chuỗi bảo mật của ví điện tử và hoàn toàn mất ký ức về nó ngay sau đó.

Mọi chuyện tưởng chừng đã khép lại cho đến vài tuần trước, khi anh vô tình tìm thấy một cụm từ ghi nhớ (passphrase) cũ. Dù đây chưa phải là mật khẩu chính xác để mở khóa trực tiếp, anh vẫn quyết định sao chép toàn bộ dữ liệu máy tính thời sinh viên của mình vào mô hình AI Claude để phân tích mối liên hệ.

Hình minh họa cho chiếc ví Bitcoin bị khóa suốt 11 năm với tài sản giá trị bên trong. (Nguồn Passwarden)

Hệ thống AI của Anthropic đã nhanh chóng rà soát và phát hiện ra một tệp dữ liệu cốt lõi từ tháng 12/2019. Tệp tin này chứa các khóa bí mật (private keys) cần thiết để mở cổng vào ví Blockchain.com đang lưu giữ 5 BTC. Số Bitcoin này được mua từ năm 2015, thời điểm giá mỗi đồng chỉ khoảng 250 USD, và đã nằm im lìm suốt hơn một thập kỷ trước khi được kích hoạt và chuyển đi vào tuần này.

Trước khi tìm đến AI, chủ nhân chiếc ví từng áp dụng phương pháp tấn công vét cạn (brute-force) bằng btcrecover - một công cụ bẻ khóa mã nguồn mở chuyên dụng cho tiền điện tử. Bản tóm tắt do Claude trích xuất cho thấy hệ thống đã thực hiện tới 3.500 tỷ lần thử các tổ hợp mật khẩu khác nhau nhưng đều thất bại.

Bước đột phá chỉ xuất hiện khi Claude phát hiện ra một lỗi thuật toán trong cấu hình phần mềm cũ: khóa chia sẻ và các mật khẩu dự phòng đã không được kết hợp đúng cách để giải mã dữ liệu. Sau khi trợ lý AI định vị chính xác phân đoạn lỗi và hướng dẫn khắc phục, chiếc ví đã lập tức được mở ra. Quá phấn khích trước kết quả này, cprkrn đã đăng tải lời cảm ơn tới đội ngũ Anthropic và CEO Dario Amodei, thậm chí nói đùa rằng sẽ lấy tên của vị CEO này để đặt cho con mình.

Bài đăng trên X của cprkrn kể lại hành trình 11 năm và 3.500 tỷ lần thử mật khẩu trước khi AI Claude giúp mở khóa ví Bitcoin. (Nguồn: Cprkrn/X)

Khoảnh khắc giải mã thành công - AI Claude phát hiện lỗi cấu hình và mở khóa ví Bitcoin sau 11 năm. (Nguồn: Cprkrn/X)

Câu chuyện này tiếp tục là lời nhắc nhở về lượng tài sản Bitcoin khổng lồ đang bị "đóng băng" trên toàn cầu chỉ vì con người làm mất ổ cứng hoặc quên mật khẩu. Dù 5 BTC là một con số lớn, nó vẫn chưa là gì so với bi kịch của James Howells - kỹ sư người Anh vô tình vứt bỏ chiếc ổ cứng chứa 8.000 BTC (tương đương khoảng 647 triệu USD) vào bãi rác địa phương đầy chất thải. Đến nay, tòa án vẫn bác bỏ lệnh tìm kiếm của Howells và ông vẫn đang trong cuộc chiến pháp lý dai dẳng để tìm lại số gia sản bị chôn vùi của mình.