Theo CNBC, Amazon cho biết họ hiện đã có đủ vệ tinh trên quỹ đạo để bắt đầu cung cấp dịch vụ ban đầu cho mạng internet vệ tinh Leo trong năm nay.

Công ty đã phóng 29 vệ tinh lên quỹ đạo vào khoảng 12h30 sáng thứ Năm (giờ ET) bằng tên lửa Atlas V của United Launch Alliance, qua đó nâng tổng số vệ tinh trong chòm sao của Amazon lên hơn 390 vệ tinh.

Ông Chris Weber, Phó chủ tịch mảng kinh doanh và sản phẩm của Amazon Leo cho biết trên mạng xã hội X rằng con số này “đủ để hỗ trợ dịch vụ liên tục tại các vĩ độ ban đầu”.

Đây được xem là cột mốc quan trọng đối với Amazon trong nỗ lực đưa Leo trở thành đối thủ của SpaceX Starlink trong thị trường vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO). Tháng 11 năm ngoái, Amazon đã bắt đầu triển khai chương trình xem trước cho doanh nghiệp của Leo dành cho một số khách hàng, tuy nhiên dịch vụ cho người dùng cá nhân và chính phủ vẫn chưa được ra mắt.

Hình ảnh tên lửa Atlas V của United Launch Alliance trên bệ phóng mang theo các vệ tinh mạng internet Project Kuiper của Amazon, đang được chuẩn bị cho quá trình phóng tại Trạm Không gian Cape Canaveral ở Cape Canaveral, Florida, Mỹ, ngày 28 tháng 4 năm 2025. Ảnh: Reuters

Theo Amazon, giai đoạn dịch vụ thương mại ban đầu sẽ chủ yếu giới hạn ở một số khu vực địa lý nhất định, trong khi các sứ mệnh tiếp theo sẽ tiếp tục mở rộng vùng phủ sóng và năng lực mạng.

SpaceX hiện đang có lợi thế khoảng bốn năm khi Starlink được triển khai từ năm 2015. Đến nay, hệ thống này đã đạt khoảng 10.000 vệ tinh và hơn 10 triệu người dùng. Amazon công bố dự án Kuiper vào năm 2019, sau đó đổi tên thành Leo.

Amazon đặt mục tiêu xây dựng chòm sao khoảng 7.700 vệ tinh, nhưng tiến độ bị ảnh hưởng bởi tình trạng thiếu năng lực phóng tên lửa. Trong đơn xin gia hạn thời hạn triển khai gửi cơ quan quản lý hồi tháng 1, công ty cho biết đã gặp nhiều trì hoãn nằm ngoài kiểm soát, bao gồm thiếu hụt nguồn cung tên lửa trong ngắn hạn. Năm 2022, Amazon đã ký các thỏa thuận phóng tên lửa với ULA, Arianespace và Blue Origin của Jeff Bezos, đồng thời mua thêm dịch vụ phóng từ SpaceX. Tuy nhiên, nhiều nhà cung cấp này đều gặp chậm trễ trong quá trình phát triển tên lửa.

Một trở ngại khác xảy ra vào tháng 5 khi một tên lửa New Glenn của Blue Origin phát nổ trên bệ phóng trong quá trình thử nghiệm đốt nóng, chỉ vài ngày trước khi dự kiến chở một lô vệ tinh Amazon. Hiện công ty đang khôi phục bệ phóng và điều tra nguyên nhân sự cố.

Ông Jeff Bezos và CEO Blue Origin Dave Limp cho biết công ty vẫn đặt mục tiêu đưa New Glenn trở lại bay trong năm nay. Đây là loại tên lửa cỡ lớn, có khả năng tái sử dụng một phần, cạnh tranh với SpaceX Starship và có thể mang tải trọng lên tới 45 tấn lên quỹ đạo thấp.

Amazon cho biết sứ mệnh Leo tiếp theo sẽ sử dụng tên lửa hạng nặng Vulcan của ULA, giúp vận chuyển các lô vệ tinh Leo lớn hơn và tăng tốc độ triển khai.

“Với hàng trăm vệ tinh sẵn sàng phóng tại Cape cùng một cơ sở tích hợp theo chiều dọc mới chuyên hỗ trợ Vulcan Leo 1 và các sứ mệnh tiếp theo, chúng tôi có một lộ trình rõ ràng để tăng tần suất phóng và triển khai, qua đó nhanh chóng mở rộng vùng phủ sóng mạng sau khi ra mắt dịch vụ ban đầu trong năm nay”, bà Melissa Wuerl, Giám đốc hệ thống phóng của Leo cho biết trong một tuyên bố.

Với 2 triệu lượt ký số qua VNeID tại Bệnh viện Chợ Rẫy và mô hình ký linh hoạt tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI, CMC Cyber Security cho thấy chữ ký số là công nghệ quan trọng giúp nâng cao trải nghiệm người bệnh và hiệu quả vận hành bệnh viện.

Ngành y tế Việt Nam đã đi được chặng dài trong chuyển đổi số: đặt lịch trực tuyến, thanh toán không tiền mặt, trả kết quả điện tử. Nhưng ở bước cuối cùng, nhiều bệnh viện vẫn vấp phải cùng một điểm nghẽn — khâu ký xác nhận hồ sơ. Người bệnh hoàn tất mọi thủ tục trực tuyến, rồi vẫn phải in giấy, ký tay, scan lại, lưu bản cứng. Toàn bộ chuỗi số bị kéo ngược về giấy ở đúng bước cuối.

Với các bệnh viện quy mô lớn, mỗi thao tác ký giấy nhân lên hàng triệu lần mỗi năm — đội chi phí vận hành, tạo áp lực tại quầy tiếp đón, phát sinh rủi ro thất lạc hồ sơ và cản trở truy vết trách nhiệm pháp lý.

Theo Quyết định 586/QĐ-BYT năm 2026 của Bộ Y tế, toàn bộ cơ sở khám chữa bệnh phải hoàn thành bệnh án điện tử trước ngày 31/12/2026 và không sử dụng hồ sơ giấy từ ngày 01/01/2027. Nếu khâu ký xác nhận chưa được xử lý, bệnh án điện tử không thể vận hành trọn vẹn.

Từ bài toán đó, hai mô hình tại Bệnh viện Chợ Rẫy và Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc cho thấy chữ ký số chỉ tạo ra giá trị khi được tích hợp trực tiếp vào luồng vận hành: đủ ổn định với bệnh viện quy mô lớn, đủ linh hoạt với bệnh viện đặt nặng trải nghiệm người bệnh.

Bệnh viện Chợ Rẫy: 2 triệu lượt ký số cho bài toán quy mô lớn

Bệnh viện Chợ Rẫy là cơ sở công tuyến cuối với lưu lượng bệnh nhân thuộc hàng cao nhất cả nước. Trước đây, hàng loạt biểu mẫu vẫn phụ thuộc vào bản cứng — in giấy, ký tay, scan và lưu trữ.

CMC Cyber Security và Bệnh viện Chợ Rẫy đã ký kết triển khai dịch vụ ký số trên nền tảng VNeID với quy mô 2 triệu lượt ký. Con số này cho thấy chữ ký số đã bước vào bài toán vận hành thực sự, không còn ở giai đoạn thử nghiệm công nghệ.

Bệnh nhân tại Chợ Rẫy có thể ký giấy tờ ngay trên VNeID bằng chữ ký số của CMC Cyber Security.

Giải pháp cho phép người bệnh ký trực tiếp trên nền tảng VNeID mà không cần cài thêm ứng dụng. Khi tích hợp vào quy trình khám chữa bệnh điện tử, hình thức ký số này không chỉ giúp xác thực người dùng nhanh chóng, thuận tiện và bảo đảm giá trị pháp lý, mà còn góp phần giảm hồ sơ giấy, rút ngắn thời gian xử lý biểu mẫu, hạn chế thao tác thủ công và nâng cao hiệu quả lưu trữ hồ sơ điện tử. Đây được xem là bước đi phù hợp để các bệnh viện hoàn thiện quy trình số hóa ở quy mô lớn, hướng tới mô hình vận hành tinh gọn, an toàn và bền vững hơn.

Hệ thống Y tế Thu Cúc: ký số linh hoạt để nâng cao trải nghiệm cho người bệnh

Nếu Bệnh viện Chợ Rẫy đại diện cho bài toán quy mô lớn của bệnh viện công, Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI đặt ra yêu cầu khác: tốc độ phục vụ, trải nghiệm người bệnh và tính linh hoạt cho nhiều nhóm đối tượng — từ người trẻ quen công nghệ đến bệnh nhân cao tuổi ít dùng điện thoại thông minh.

CMC Cyber Security đã phối hợp với Thu Cúc TCI phối hợp triển khai hai luồng ký số song song: ký số qua VNeID cho người có tài khoản định danh điện tử; và ký số qua căn cước công dân gắn chip — chỉ cần đặt thẻ lên thiết bị đọc tại quầy, không cài ứng dụng, không cần tài khoản mới.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc triển khai ký số linh hoạt qua VNeID và căn cước công dân gắn chip, giúp người bệnh xác nhận hồ sơ nhanh chóng tại quầy.

Theo ghi nhận sau giai đoạn đầu triển khai, thời gian thực hiện ký xác nhận đối với các biểu mẫu đã số hóa giảm khoảng 50%; hơn 85% người bệnh hoàn tất thao tác ngay từ lần hướng dẫn đầu tiên. Đồng thời, lượng giấy in và hồ sơ phải scan lại giảm khoảng 40% ở các nhóm biểu mẫu đã chuyển sang hình thức điện tử.

Ông Trần Mạnh Hiển, Tổng Giám đốc Hệ thống Y tế Thu Cúc, cho biết bệnh viện không tìm một công cụ ký số đơn lẻ, mà cần giải pháp tích hợp vào thực tế vận hành — đơn giản hóa quy trình và nâng cao trải nghiệm người bệnh.

Năng lực triển khai giải pháp Chữ ký số cho bệnh viện của CMC Cyber Security

Điểm chung ở cả hai bệnh viện là chữ ký số được đưa vào đúng luồng vận hành, không đứng độc lập như một công cụ rời. Đây là định hướng CMC Cyber Security xây dựng xuyên suốt với bốn lớp năng lực: tư vấn phương án – tích hợp hệ thống – bảo mật dữ liệu – đảm bảo pháp lý.

CMC CA — dịch vụ chứng thực chữ ký số của CMC Cyber Security — được Trung tâm Dữ liệu quốc gia về dân cư thuộc Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an cho phép kết nối chính thức với hệ thống VneID, qua đó mở rộng thêm phương thức ký số thuận tiện cho người dân trong các quy trình số.

Theo ông Trần Quốc Chính, Phó Chủ tịch Tập đoàn CMC, Tổng Giám đốc CMC Cyber Security: "Trong y tế, mỗi chữ ký gắn với trách nhiệm pháp lý, dữ liệu điều trị và niềm tin của người bệnh. Vì vậy, chữ ký số không thể chỉ là một công cụ kỹ thuật. CMC Cyber Security cam kết đồng hành cùng các bệnh viện để đưa chữ ký số vào đúng quy trình vận hành — an toàn, hợp pháp, dễ dùng và đủ khả năng mở rộng."

Với ban lãnh đạo bệnh viện đang chuẩn bị cho lộ trình bệnh án điện tử 2027, câu hỏi thực tế không còn là "có nên triển khai chữ ký số không", mà là "bắt đầu thực hiện theo phương án nào".

Tìm hiểu thêm về giải pháp chữ ký số cho bệnh viện và đặt lịch tư vấn tại: https://ca.cmc.vn/

Hơn 11,4 triệu người tại Venezuela nhận cảnh báo động đất trên điện thoại Android chỉ vài giây trước khi hai trận địa chấn mạnh xảy ra nhờ hệ thống phát hiện của Google.

Chỉ vài giây trước khi hai trận động đất mạnh rung chuyển Venezuela, hơn 11 triệu người đã nhận cảnh báo trên Android nhờ công nghệ phát hiện địa chấn của Google. Ảnh: Reuters.

Khi đang lái xe cùng gia đình đi xem bộ phim Toy Story 5 tại thủ đô Caracas hôm 25/6, ông Jose Flores bất ngờ nghe thấy âm thanh cảnh báo động đất vang lên từ chiếc điện thoại Android của vợ.

Chỉ khoảng 6 giây sau, mặt đất bắt đầu rung chuyển dữ dội.

Dù Venezuela chưa có hệ thống cảnh báo động đất sớm quốc gia, hàng triệu người sử dụng điện thoại Android vẫn nhận được cảnh báo nhờ hệ thống Google Earthquake Alerts của Google, theo New York Times.

Hệ thống này tận dụng dữ liệu từ hơn 2 tỷ điện thoại Android trên toàn thế giới, vốn được tích hợp cảm biến gia tốc (accelerometer). Đây cũng chính là cảm biến giúp điện thoại tự xoay màn hình, đồng thời có khả năng phát hiện các rung động do sóng địa chấn tạo ra.

Google cho biết hệ thống hiện hoạt động tại gần 100 quốc gia và đã gửi cảnh báo tới khoảng 11,4 triệu người trước khi hai trận động đất mạnh liên tiếp xảy ra tại Venezuela hôm 25/6. Tùy khoảng cách tới tâm chấn, người dùng có thể nhận được cảnh báo trước từ vài giây đến gần hai phút.

Hiện nhiều quốc gia như Nhật Bản, Mexico, Canada và Mỹ đã xây dựng các hệ thống cảnh báo động đất sớm do chính phủ vận hành. Những hệ thống này chủ yếu dựa trên mạng lưới cảm biến địa chấn đặt dưới lòng đất để phát hiện động đất, sau đó gửi cảnh báo đến hầu hết điện thoại, bất kể chạy hệ điều hành Android hay iPhone, thông qua hệ thống cảnh báo khẩn cấp thường được kích hoạt mặc định.

Điện thoại phát hiện động đất như thế nào?

Khi một trận động đất xảy ra, nó tạo ra hai loại sóng địa chấn lan truyền với tốc độ khác nhau. Đầu tiên là sóng sơ cấp (P-wave), truyền với tốc độ khoảng 6,4 km/giây. Đây là loại sóng di chuyển nhanh nhưng có cường độ yếu hơn và thường ít gây thiệt hại.

Tiếp theo là sóng thứ cấp (S-wave), chỉ truyền với tốc độ bằng khoảng một nửa sóng P nhưng lại tạo ra rung lắc mạnh và là nguyên nhân chính gây đổ sập công trình.

Ngay khi sóng P bắt đầu lan truyền từ tâm chấn, các điện thoại Android đang ở trạng thái đứng yên - chẳng hạn đặt trên bàn hoặc trong túi xách đặt dưới sàn - sẽ ghi nhận những rung động bất thường thông qua cảm biến gia tốc.

Các thiết bị sau đó tự động gửi dữ liệu về máy chủ của Google. Hệ thống sẽ tổng hợp thông tin từ hàng nghìn, thậm chí hàng triệu điện thoại để xác định liệu một trận động đất có đang xảy ra hay không.

Theo Google, điện thoại phải ở trạng thái cố định mới có thể phân biệt được rung động địa chấn với chuyển động do con người tạo ra. Nếu người dùng đang cầm điện thoại hoặc bỏ trong túi quần khi di chuyển, thiết bị sẽ không thể phát hiện chính xác động đất.

Sau khi xác định vị trí, cường độ và phạm vi ảnh hưởng của trận động đất, hệ thống sẽ lập tức gửi cảnh báo tới tất cả điện thoại Android trong khu vực có nguy cơ.

Hệ thống phát hiện động đất Venezuela chỉ sau 6 giây

Theo Marc Stogaitis, kỹ sư trưởng phụ trách hệ thống cảnh báo động đất của Google, hai trận động đất tại Venezuela xảy ra ngay bên dưới khu vực đông dân cư.

Chỉ sau 3 giây, các điện thoại Android đã ghi nhận sóng P của trận động đất đầu tiên. Đến giây thứ 6, hệ thống xác định đây là một trận động đất và bắt đầu phát đi những cảnh báo đầu tiên.

Ông Stogaitis cho biết hệ thống luôn tiếp nhận và xử lý dữ liệu theo thời gian thực. Khi có thêm thông tin, Google sẽ liên tục cập nhật cường độ, vị trí, thời điểm cũng như phạm vi cần phát cảnh báo.

Trong trường hợp Venezuela, khi cường độ động đất tăng lên, khu vực nhận cảnh báo cũng được mở rộng tương ứng.

Chỉ vài giây sau trận động đất đầu tiên, một trận động đất mạnh hơn tiếp tục xảy ra và hệ thống lập tức phát thêm các cảnh báo mới.

"Khi sóng địa chấn từ hai trận động đất chồng lấn lên nhau, hệ thống đã coi đây là một sự kiện địa chấn quy mô lớn duy nhất để cảnh báo những người chịu ảnh hưởng của cả hai trận động đất", ông Stogaitis giải thích.

Người càng xa tâm chấn càng có nhiều thời gian ứng phó

Theo Google, khoảng cách tới tâm chấn quyết định thời gian người dân nhận được cảnh báo. Những người ở càng xa khu vực xảy ra động đất sẽ có nhiều thời gian hơn để chuẩn bị trước khi rung lắc xuất hiện.

Ngược lại, những người ở rất gần tâm chấn thường chỉ nhận được cảnh báo khi mặt đất đã bắt đầu rung chuyển, do sóng địa chấn truyền đi gần như đồng thời với tín hiệu cảnh báo.

Google chỉ phát cảnh báo đối với các trận động đất có độ lớn từ 4,5 trở lên, mức được đánh giá có khả năng gây thiệt hại.

Tùy theo cường độ rung lắc dự kiến tại từng khu vực, người dùng sẽ nhận được ba cấp độ cảnh báo khác nhau.

Mức nghiêm trọng nhất phát âm thanh lớn cùng thông điệp khẩn cấp yêu cầu người dân lập tức tìm nơi trú ẩn. Cấp độ tiếp theo sử dụng âm báo để nhắc người dân chuẩn bị ứng phó, trong khi cấp thấp nhất chỉ khuyến cáo người dùng nâng cao cảnh giác nếu khu vực có thể xuất hiện rung lắc nhẹ.

Hai trận động đất tại Venezuela đều rất mạnh, lần lượt đạt 7,2 và 7,5 độ richter, trong đó trận thứ hai được đánh giá là mạnh nhất tại nước này kể từ năm 1900.

Google cho biết toàn bộ các cấp độ cảnh báo đã được kích hoạt. Riêng cảnh báo khẩn cấp nhất - mang tên "Take Action" - đã được gửi tới gần 1,4 triệu người ở những khu vực chịu rung lắc mạnh nhất.

Có thể cứu mạng người chỉ với vài giây

Hiện khoảng 70% điện thoại thông minh trên toàn cầu sử dụng hệ điều hành Android.

Theo một nghiên cứu công bố năm 2025, hệ thống phát hiện động đất của Google có thể hoạt động ở bất kỳ nơi nào người dân sử dụng điện thoại Android, kể cả những quốc gia chưa xây dựng hệ thống cảnh báo động đất quốc gia.

Google bắt đầu triển khai tính năng này từ năm 2021 tại New Zealand, Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ, Philippines và khu vực Trung Á, trước khi mở rộng lên 98 quốc gia vào năm 2023.

Đến nay vẫn còn quá sớm để khẳng định những cảnh báo này đã cứu được bao nhiêu người trong trận động đất ở Venezuela.

Tuy nhiên, chỉ vài giây chuẩn bị cũng đủ giúp nhiều người kịp tìm nơi trú ẩn hoặc thực hiện khuyến cáo phòng tránh động đất phổ biến trên thế giới: "Nằm xuống, tìm nơi che chắn và bám chắc" (Drop, Cover and Hold On).

Cảnh hoảng loạn kinh hoàng khi động đất tại Venezuela Hai trận động đất liên tiếp xảy ra tại Venezuela ngày 25/6 có cường độ mạnh 7,2 và 7,5 độ. Giới chức Venezuela cho biết đã có ít nhất 164 người thiệt mạng và 700 người bị thương.

Đối với ông Jose Flores, người nhận được cảnh báo khi đang lái xe tại Caracas, trải nghiệm ấy vẫn còn nguyên cảm giác khó tin. Ban đầu, ngay cả khi mặt đất đã rung chuyển, cả gia đình vẫn nghĩ chiếc xe chỉ đang đi qua đoạn đường xóc - điều vốn rất quen thuộc ở Venezuela.

"Chúng tôi tưởng mặt đường quá gồ ghề, chuyện đó ở Venezuela là bình thường. Nhưng rồi nhìn thấy những cột đèn đường rung lắc dữ dội, chúng tôi mới nhận ra đây thực sự là một trận động đất", ông Flores kể.

Sau trải nghiệm này, ông cho biết sẽ bình tĩnh và chủ động hơn nếu tiếp tục nhận được cảnh báo trong tương lai.

"Đó thực sự là một tính năng rất hữu ích. Cảm giác như chiếc điện thoại đã 'biết trước' trận động đất sẽ xảy ra", ông nói.

Các chiêu thức lừa đảo ngày càng tinh vi, nhắm trực tiếp vào tài khoản ngân hàng và thông tin cá nhân của khách hàng. Để giảm nguy cơ bị đánh cắp tiền trong tài khoản, chủ tài khoản cần ghi nhớ và thực hiện 7 nguyên tắc bảo mật quan trọng dưới đây.

Nguồn VietnamNet: https://vietnamnet.vn/7-nguyen-tac-giup-chu-tai-khoan-tranh-mat-tien-lo-thong-tin-2527469.html