Từ ngày 2.8, các quy định về tính minh bạch trong Đạo luật Trí tuệ nhân tạo (AI Act) của Liên minh châu Âu (EU) chính thức có hiệu lực, yêu cầu các doanh nghiệp tạo hoặc sử dụng nội dung do AI tạo ra phải gắn nhãn rõ ràng.

Theo quy định mới của EU, deepfake và nhiều loại nội dung do AI tạo ra sẽ phải được gắn nhãn rõ ràng. Ảnh minh họa: AI

Minh bạch nội dung do AI tạo ra

Theo quy định mới, các doanh nghiệp phải bảo đảm người dùng biết rõ khi đang tương tác với chatbot AI hoặc khi hình ảnh, âm thanh, video và văn bản được tạo hoặc chỉnh sửa bằng trí tuệ nhân tạo.

Việc gắn nhãn có thể được thực hiện thông qua hình mờ kỹ thuật số hoặc các dấu hiệu nhận diện khác để giúp người dùng dễ dàng phát hiện nội dung do AI tạo ra. Những doanh nghiệp không tuân thủ có thể đối mặt với các mức xử phạt nghiêm khắc.

Các đơn vị triển khai hệ thống AI cũng phải thông báo cho người dùng khi họ tiếp xúc với công cụ nhận diện cảm xúc, hệ thống phân loại sinh trắc học, nội dung deepfake hoặc các văn bản về các vấn đề công cộng được AI tạo ra mà không có sự xem xét, biên tập của con người.

Theo EU, AI tạo sinh đang khiến việc tạo và lan truyền thông tin sai lệch diễn ra với quy mô và tốc độ chưa từng có, đồng thời ngày càng khó phân biệt đâu là nội dung thật, đâu là nội dung giả. Vì vậy, deepfake gồm văn bản, hình ảnh, video và âm thanh được AI tạo hoặc chỉnh sửa để trông giống thật trở thành trọng tâm của các quy định mới.

Theo đó, các nội dung tổng hợp được thiết kế nhằm tạo cảm giác chân thực phải được đánh dấu rõ ràng là do AI tạo ra và gắn hình mờ kỹ thuật số thể hiện nguồn gốc nhân tạo của nội dung. Các văn bản cung cấp thông tin về những vấn đề được công chúng quan tâm cũng phải được gắn nhãn nếu được AI tạo ra mà không có sự giám sát biên tập của con người.

Quy định không áp dụng đối với nội dung do cá nhân tạo ra cho mục đích riêng và có ngoại lệ đối với các tác phẩm mang tính nghệ thuật, sáng tạo, châm biếm hoặc hư cấu. Các hệ thống AI đã tồn tại trước đó có thời hạn đến ngày 2.12.2026 để hoàn tất việc tuân thủ.

Doanh nghiệp chuẩn bị thích ứng, nhưng vẫn còn lo ngại

Nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn đã triển khai các biện pháp chuẩn bị trước khi quy định có hiệu lực. TikTok cho biết nền tảng này đã yêu cầu người sáng tạo nội dung gắn nhãn đối với hình ảnh, âm thanh và video do AI tạo ra trong nhiều năm, đồng thời đã hỗ trợ gắn nhãn cho hơn 3 tỉ nội dung.

Meta cũng triển khai nhãn "Thông tin AI" trên Facebook và Instagram đối với các bài đăng sử dụng công nghệ AI. Trong khi đó, Google đã ký Bộ quy tắc ứng xử của EU về tính minh bạch trong AI và cho biết đang hợp tác với Nvidia, OpenAI và Apple để phát triển các công cụ gắn thẻ kỹ thuật số.

Ủy ban châu Âu cho biết hơn 180 tổ chức đã ký tham gia bộ quy tắc này. Việc ký kết được xem là dấu hiệu thiện chí, còn những doanh nghiệp không tham gia vẫn phải chứng minh việc tuân thủ bằng các biện pháp khác.

Bên cạnh sự ủng hộ đối với mục tiêu tăng cường minh bạch, một số doanh nghiệp công nghệ cho rằng quy định có thể khiến người dùng bị "quá tải" bởi các nhãn và thông báo. Đại diện Google cảnh báo quá nhiều nhãn AI và thông báo pháp lý có thể khiến người dùng khó tiếp cận những thông tin thực sự cần thiết.

Hiệp hội Công nghiệp Máy tính và Truyền thông châu Âu (CCIA Europe) cũng cho rằng phạm vi nội dung phải gắn nhãn đã được mở rộng, dẫn tới nguy cơ nhiều loại nội dung đều phải đánh dấu, từ quảng cáo đến các tác phẩm sáng tạo, làm giảm hiệu quả của chính các cảnh báo này.

Trong khi đó, các nhà lập pháp EU khẳng định các quy định mới không chỉ nhằm bảo vệ người tiêu dùng mà còn góp phần bảo vệ nền dân chủ trong bối cảnh nội dung giả mạo ngày càng tinh vi và phổ biến.

Theo Đạo luật AI của EU, các hành vi vi phạm quy định có thể bị xử phạt tới 15 triệu euro hoặc 3% doanh thu toàn cầu của doanh nghiệp.

Nguồn: BÁO MỚI 

Khâu đóng gói chip, công nghệ từng bị xem nhẹ đang trở thành vấn đề lớn nhất của ngành AI và khiến Mỹ phụ thuộc vào Đài Loan hơn bao giờ hết.

Bất chấp hàng chục tỷ USD trợ cấp và nỗ lực dịch chuyển chuỗi cung ứng của chính phủ Mỹ, nghịch lý thay, quốc gia này lại đang phụ thuộc vào Đài Loan (Trung Quốc) sâu sắc hơn bao giờ hết.

Không phải những phát minh hay kỹ thuật tiên tiến, khâu đóng gói chip - công nghệ từng bị xem nhẹ nay đã vươn lên thành "điểm nghẽn" định đoạt cục diện cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu.

Giải pháp sống còn

Tiến sỹ Subramanian Iyer, cựu kỹ sư IBM, từ lâu đã chuyên tâm vào một mảng ngách khá trầm lắng của ngành công nghiệp bán dẫn. Giờ đây, chính mảng ngách đó lại trở thành một điểm nghẽn lớn trong cuộc đua giành vị thế dẫn đầu toàn cầu về AI.

Công nghệ đó được gọi là đóng gói chip tiên tiến - quy trình ghép nối hàng chục linh kiện vi mạch vào những module chỉ nhỏ bằng lòng bàn tay.

 

Công nghệ đóng gói cho linh kiện bán dẫn đang là vấn đề lớn nhất trong ngành công nghệ. Ảnh: New York Times. 

Khi giới hạn vật lý khiến việc thu nhỏ bóng bán dẫn (transistor) để nhồi nhét thêm vào từng con chip dần trở nên bất khả thi, Nvidia và các gã khổng lồ bán dẫn khác đã phải chuyển hướng sang "đóng gói" như một giải pháp sống còn. Đây là cách duy nhất để tạo ra những bộ vi xử lý đủ sức gánh vác các tác vụ AI phức tạp.

Tiến sĩ Iyer (72 tuổi), cựu chuyên gia công nghệ của IBM và hiện là giáo sư tại Đại học California, đã góp phần thúc đẩy những tiến bộ trong khâu đóng gói suốt nhiều thập kỷ qua.

Tuy nhiên, giờ đây, ông cùng các giám đốc điều hành trong ngành đang phải bàng hoàng chứng kiến vị thế lãnh đạo của Mỹ trong lĩnh vực AI rơi vào tay chính công ty đang thống trị mảng sản xuất chip tiên tiến.

TSMC, nhà sản xuất chip hiện đại nhất cho Nvidia và các gã khổng lồ AI khác, cũng đồng thời đảm nhận khâu đóng gói cho gần như toàn bộ số chip đó.

Các nhà cung cấp và đối tác trọng yếu của TSMC cũng chủ yếu nằm tại Đài Loan, khiến các nhà hoạch định chính sách Mỹ phải đổ hàng tỷ USD nhằm thúc đẩy năng lực sản xuất nội địa.

Nút thắt trong khâu đóng gói đã trở thành chủ đề nóng hổi tại Thung lũng Silicon khi TSMC phải chật vật để theo kịp nhu cầu.

Tiến sĩ Iyer từng cố gắng giải quyết vấn đề bằng cách phát triển kế hoạch xây dựng một trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) về công nghệ đóng gói tại bang Arizona. Dự án này ban đầu được chính quyền Biden tài trợ 1,1 tỷ USD, nhưng đã bị chính quyền Trump vô hiệu hóa vào năm 2025.

"Họ đã hắt đổ cả chậu nước lẫn đứa trẻ sơ sinh ở bên trong. Cuối cùng, chúng ta lại rơi vào tình cảnh phụ thuộc vào TSMC trầm trọng hơn bao giờ hết", Iyer thẳng thắn chia sẻ.

Giải mã quyền lực

Đóng gói chip từng bị coi là một khâu phụ trợ mà các nhà sản xuất chip Mỹ đẩy sang các quốc gia châu Á có mức lương thấp.

Minh họa các lớp trong công nghệ đóng gói chip. Ảnh: ASU News. 

Theo Hiệp hội Điện tử Toàn cầu, thị phần đóng gói chip của Mỹ hiện chỉ vỏn vẹn khoảng 3%. Tuy nhiên, có một sự thật là vi mạch không thể hoạt động nếu thiếu khâu đóng gói.

Quá trình này, hay còn được gọi là khâu lắp ráp, sẽ bọc các mảng silicon trần vào lớp nhựa bảo vệ, đi kèm với các đầu nối để truyền tín hiệu đến các chip khác trên bảng mạch.

Ngày nay, các con chip được đặt trên một lớp lót được gọi là đế. Chúng thường làm bằng nhựa, sợi thủy tinh và được nhúng dây đồng.

Trong ngành, TSMC hiện là cái tên lớn nhất khi đang cung cấp công nghệ đóng gói tiên tiến mang tên CoWoS. Công nghệ này giúp hãng có thể đóng gói số lượng khổng lồ bóng bán dẫn trong một con chip duy nhất.

Để lấy ví dụ, bộ vi xử lý Rubin mới của Nvidia sử dụng CoWoS để ghép hai chip AI cỡ lớn với 8 khối bộ nhớ tốc độ cao, mỗi khối chứa 12 chip, quy tụ tới 336 tỷ bóng bán dẫn trong một gói duy nhất. Đến năm 2029, TSMC dự đoán số lượng bóng bán dẫn trên mỗi gói sẽ tăng gấp 48 lần so với năm 2024.

Tuy nhiên, "nút thắt" nằm ở chỗ TSMC, dù đã nhận tài trợ từ Đạo luật CHIPS để xây các nhà máy lớn ở Arizona, lại không có kế hoạch triển khai CoWoS tại bang này cho đến tận năm 2028 hoặc 2029.

Nói cách khác, bất kỳ con chip nào được TSMC sản xuất tại Mỹ hiện nay đều phải gửi ngược về Đài Loan để đóng gói.

Vấn đề càng trầm trọng hơn khi "gã khổng lồ" bán dẫn này đang phải gồng mình chạy đua với các đơn hàng do cơn sốt AI.

Theo ước tính của Handel Jones, nhà phân tích tại International Business Strategies, sản lượng CoWoS của TSMC đang thiếu hụt khoảng 30% so với nhu cầu, dù công ty này đã chiếm tới 95% toàn bộ thị phần đóng gói tiên tiến toàn cầu.

 

Công nghệ đóng gói tiên tiến CoWoS giúp TSMC có thể đóng gói số lượng khổng lồ bóng bán dẫn trong một con chip duy nhất. Ảnh: New York Times. 

Chi phí cũng là một rào cản lớn. Theo bà Jan Vardaman, Chủ tịch công ty nghiên cứu TechSearch International, việc đóng gói một con chip vi mạch tiên tiến có thể tiêu tốn tới 500 USD, trong khi các gói cơ bản hơn chỉ có giá khoảng 40 USD.

Để giải quyết, Tiến sĩ Iyer và giới chuyên môn đều cho rằng cần có những công nghệ đóng gói hoàn toàn mới.

Syenta, một startup từ Australia, đang đề xuất một phương pháp sử dụng kỹ thuật điện hóa để tạo ra các khối đóng gói siêu lớn. Điều này sẽ giúp tinh gọn số bước sản xuất hơn, trong khi tăng băng thông giao tiếp lên tới 20 lần.

Các doanh nghiệp khác cũng đang liên kết lại, tiêu biểu như Resonac (Nhật Bản) gần đây đã công bố một liên minh đóng gói gồm 12 công ty và xây dựng một dây chuyền sản xuất thử nghiệm gần Thung lũng Silicon.

Nguồn: BÁO MỚI 

Bốn 'ông lớn' công nghệ đang dẫn đầu cuộc đua xây dựng trung tâm dữ liệu đã cam kết chi gần 2.400 tỷ USD trong những năm tới, cho thấy làn sóng đầu tư vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) vẫn đang diễn ra với quy mô rất lớn.

Trong vòng một năm qua, Alphabet, Meta Platforms, Microsoft và Amazon đều công bố các cam kết chi tiêu tăng mạnh cho việc thuê mặt bằng, xây dựng cơ sở hạ tầng, mua điện năng và các thiết bị phục vụ trung tâm dữ liệu. Các khoản chi này bao gồm cả những khoản đầu tư ngắn hạn lẫn các cam kết kéo dài hàng chục năm.

Tuần trước, Alphabet- công ty mẹ của Google- cho biết tổng giá trị các cam kết mua sắm, nghĩa vụ hợp đồng và các hợp đồng thuê chưa bắt đầu thực hiện của tập đoàn này đã lên tới 902 tỷ USD, cao gấp hơn 9 lần so với cùng kỳ năm trước. Theo hồ sơ gửi cơ quan quản lý, con số này bao gồm các thỏa thuận mua sắm thiết bị kỹ thuật, điện năng và thuê cơ sở hạ tầng.

Meta cũng ghi nhận mức tăng tương tự khi công bố gần 700 tỷ USD cam kết chi tiêu trong tương lai. Khoảng một nửa số này là các hợp đồng thuê trung tâm dữ liệu chưa có hiệu lực và sẽ được thanh toán trong thời gian lên tới 30 năm. Tổng giá trị các cam kết của Meta hiện cao gấp hơn 8 lần so với một năm trước.

 

Alphabet, Meta Platforms, Microsoft và Amazon tiếp tục đầu tư mạnh vào AI

Một trong những chủ đề được giới công nghệ tranh luận nhiều nhất trong năm nay là liệu hàng trăm tỷ USD đang được đổ vào các trung tâm dữ liệu phục vụ AI có mang lại hiệu quả như kỳ vọng hay không. Alphabet và Amazon đều đã rơi vào tình trạng dòng tiền tự do âm, trong khi Meta cũng được dự báo sẽ sớm đối mặt với tình trạng tương tự. Dù vậy, trong các báo cáo kết quả kinh doanh mới công bố, cả ba doanh nghiệp đều cho biết sẽ tiếp tục tăng đầu tư, với lý do nhu cầu về năng lực tính toán phục vụ AI đang tăng rất mạnh.

Tuy nhiên, không phải toàn bộ các khoản chi đều dành riêng cho trung tâm dữ liệu. Mỗi doanh nghiệp cũng công bố các cam kết theo những cách khác nhau, khiến việc so sánh trực tiếp trở nên khó khăn. Meta cho biết một phần kế hoạch đầu tư liên quan đến các thiết bị phần cứng dành cho người tiêu dùng thuộc bộ phận Reality Labs. Trong khi đó, Alphabet và Amazon đều tính cả các khoản chi dự kiến cho việc mua bản quyền nội dung.

Phát biểu hôm 30/7, Giám đốc điều hành Amazon Andy Jassy cho rằng công ty hiện chỉ đang trải qua một phiên bản "tăng tốc" của giai đoạn đầu xây dựng dịch vụ điện toán đám mây Amazon Web Services (AWS). Theo ông, việc mạnh tay đầu tư trong những năm đầu sẽ mang lại lợi nhuận lớn về sau.

Ông Jassy cũng cho biết ngay cả khi Amazon chi tới 220 tỷ USD cho đầu tư vốn trong năm nay, con số này vẫn chưa đủ để đáp ứng toàn bộ nhu cầu về hạ tầng điện toán đám mây. Trong quý II/2026, doanh thu của AWS tăng 37%, mức tăng nhanh nhất kể từ cuối năm 2021.

Nguồn: BÁO MỚI

Nghiên cứu mới chỉ ra hàng loạt tài khoản deepfake hóa thân thành chuyên gia y tế trên TikTok để phát tán tin giả, quảng bá sản phẩm không có thực.

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những rách xé mới trong công tác quản lý thông tin y tế trên nền tảng số. Hàng loạt tài khoản mạng xã hội sử dụng công nghệ deepfake để tạo hình ảnh các bác sĩ, chuyên gia y tế giả mạo, từ đó thu hút hàng triệu lượt xem bằng những lời khuyên thiếu cơ sở khoa học và tiềm ẩn nguy cơ trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng.

Thực trạng deepfake y khoa thao túng thuật toán mạng xã hội

Theo báo cáo được The Guardian dẫn lại từ nghiên cứu của đơn vị phân tích Hallam tại Anh, các tài khoản tạo hình ảnh bác sĩ bằng AI đang lan truyền rộng rãi trên nền tảng TikTok. Khảo sát trên 1.198 video cho thấy tỷ lệ can thiệp của AI trong các nội dung chăm sóc sức khỏe ở mức đáng báo động.

Cụ thể, có khoảng 40% số video có lượng tương tác cao nhất thuộc chủ đề sức khỏe được tạo ra hoặc hỗ trợ bởi công nghệ AI. Phần lớn các nội dung này xuất phát từ các tài khoản deepfake được thiết kế tinh xảo nhằm mô phỏng diện mạo và giọng nói của nhân sự y tế thực tế. Đáng chú ý, khi tìm kiếm các từ khóa phổ biến như "mẹo sức khỏe", tỷ lệ video chứa yếu tố AI lên tới 84%.

 

Các bác sĩ giả do AI tạo ra xuất hiện càng nhiều trên mạng xã hội. Ảnh: Shutterstock.

Bóp méo kiến thức y khoa và thương mại hóa sản phẩm vô căn cứ

Bên cạnh việc gia tăng lưu lượng truy cập, các "bác sĩ AI" này liên tục đưa ra những luận điểm sai lệch nghiêm trọng về bệnh lý. Nhiều video khẳng định thói quen hâm nóng thức ăn bằng hộp nhựa trong lò vi sóng, sử dụng chất khử mùi hay ngủ cạnh điện thoại di động đều là nguyên nhân gây ung thư. Những tuyên bố này đã bị Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Anh (Cancer Research UK) chính thức bác bỏ do thiếu căn cứ khoa học.

Ngoài ra, mục đích thương mại hóa bất hợp pháp cũng được lồng ghép tinh vi. Một số tài khoản hướng dẫn các mẹo tự điều trị kỳ lạ như trộn Coca-Cola với hành tây để giảm đau, hoặc quảng bá các sản phẩm không rõ nguồn gốc. Điển hình là trường hợp sản phẩm mang tên "Hyalethinap Plus Pro Max", được một bác sĩ giả mạo khẳng định đã kê đơn nhiều năm để kích thích "phân tử chống lão hóa tự nhiên". Tuy nhiên, kết quả kiểm tra dữ liệu trên Internet cho thấy sản phẩm này hoàn toàn không tồn tại trên thị trường.

Cảnh báo từ giới chuyên môn và phản hồi từ nền tảng

Đánh giá về hiện tượng này, Tiến sĩ Emma Runswick, Phó chủ tịch hội đồng Hiệp hội Y khoa Anh, nhấn mạnh các tài khoản AI đang biến tướng thành công cụ quảng bá phương pháp điều trị "thần kỳ" chưa qua kiểm chứng. Việc người dùng áp dụng theo các chỉ dẫn sai lệch có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng về sức khỏe, thậm chí đe dọa đến tính mạng.

Trong khi đó, đại diện TikTok lên tiếng bác bỏ kết luận từ nghiên cứu của Hallam, cho rằng đơn vị thực hiện có lợi ích thương mại nên kết quả không phản ánh toàn diện thực tế. Nền tảng này khẳng định đang chủ động rà soát, gỡ bỏ các nội dung y tế sai lệch do AI tạo ra, đồng thời tăng cường hợp tác với các cơ quan quản lý y tế nhằm đảm bảo nguồn thông tin tin cậy cho người dùng.

Nguồn: BÁO MỚI