Các chuyên gia an ninh mạng đang cảnh báo về sự gia tăng nhanh chóng của các vụ lừa đảo sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giả mạo giọng nói của người thân, bạn bè hoặc đồng nghiệp nhằm chiếm đoạt tiền của nạn nhân.

Các cuộc gọi lừa đảo giả giọng bằng AI ngày càng gia tăng.

Mới đây, một phụ nữ tại bang California (Mỹ) cho biết bà đã mất hàng nghìn USD sau khi nhận được cuộc gọi từ một người có giọng nói giống hệt con gái mình đang gặp nguy hiểm. Ban đầu, bà tin rằng con gái thực sự cần giúp đỡ khẩn cấp. Tuy nhiên, sau đó bà nghi ngờ đây là một vụ lừa đảo được tạo ra bằng công nghệ AI.

Theo số liệu của Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI), các vụ lừa đảo liên quan đến AI đã khiến người dân Mỹ mất hơn 893 triệu USD trong năm ngoái. Một trong những thủ đoạn phổ biến là giả giọng nói người thân bằng AI. Chỉ với vài giây ghi âm lấy từ mạng xã hội hoặc các cuộc gọi trước đó, kẻ gian có thể tạo ra giọng nói giống thật để giả vờ gặp nguy hiểm, như bị bắt cóc hoặc tai nạn, rồi yêu cầu nạn nhân chuyển tiền khẩn cấp.

Các chuyên gia cho biết công nghệ hiện nay đã phát triển đến mức phần lớn mọi người khó có thể phân biệt được đâu là giọng nói thật và đâu là giọng nói do AI tạo ra. Thậm chí, một số công cụ còn cho phép kẻ gian thay đổi giọng nói theo thời gian thực, tạo ra các cuộc hội thoại hai chiều rất thuyết phục.

Không chỉ giả giọng nói, tội phạm mạng còn có thể sử dụng kỹ thuật giả mạo số điện thoại gọi đến, khiến màn hình hiển thị đúng tên hoặc số của người thân. Vì vậy, việc thấy cuộc gọi đến từ một số quen thuộc không đồng nghĩa với việc người gọi thực sự là người đó.

Trước đây, những dấu hiệu như giọng nói ngắt quãng hoặc âm thanh thiếu tự nhiên có thể giúp nhận biết AI. Tuy nhiên, với sự phát triển của công nghệ, các dấu hiệu này ngày càng khó phát hiện. Thay vì cố gắng xác minh giọng nói, chuyên gia khuyến nghị nên chú ý đến các dấu hiệu lừa đảo quen thuộc như tạo áp lực thời gian, yêu cầu giữ bí mật hoặc đề nghị chuyển tiền bằng những phương thức bất thường.

Khi nhận được những cuộc gọi đáng ngờ, người dân nên liên hệ với người thân bằng một kênh khác như gọi lại trực tiếp, nhắn tin hoặc hỏi những người xung quanh để xác minh tình hình. Ngoài ra, các gia đình có thể thống nhất một “mật khẩu bí mật” chỉ những người thân thiết mới biết để xác nhận danh tính trong các tình huống khẩn cấp.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ (KHCN) TPHCM, Thành phố đang triển khai chương trình 'AI for Citizens - Phổ cập trí tuệ nhân tạo cho công dân' giai đoạn 2025 - 2030 với mục tiêu đào tạo kiến thức và kỹ năng AI cho khoảng 2 triệu người dân vào năm 2030.

TPHCM đẩy mạnh “phổ cập AI” cho người dân. Ảnh: L.A

Đây được xem là một trong những chương trình phổ cập AI quy mô lớn hiện nay, hướng đến việc đưa công nghệ mới trở thành công cụ hỗ trợ thiết thực trong học tập, lao động và đời sống.

Trong giai đoạn 2026 - 2027, TPHCM dự kiến trang bị kiến thức AI cơ bản cho hơn 100.000 người dân mỗi năm thông qua các hình thức đào tạo trực tiếp và trực tuyến. Chương trình có sự tham gia hỗ trợ của nhiều doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước về học liệu, nền tảng đào tạo và giải pháp ứng dụng thực tiễn.

Một trong những điểm nhấn của chương trình là phát huy vai trò của mạng lưới Tổ Công nghệ số cộng đồng tại các phường và đơn vị hành chính cơ sở. Lực lượng này được tập huấn kỹ năng sử dụng các công cụ AI, nhận diện thông tin sai lệch trên môi trường mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và khai thác hiệu quả các nền tảng số phục vụ đời sống.

Sau đào tạo, các thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng sẽ tiếp tục hướng dẫn người dân tại khu dân cư, góp phần lan tỏa kiến thức công nghệ đến từng hộ gia đình. Cách làm này được kỳ vọng giúp người cao tuổi, hộ kinh doanh nhỏ lẻ và những nhóm ít có điều kiện tiếp cận công nghệ làm quen với AI và các công cụ số mới.

Bên cạnh phổ cập trong cộng đồng, TPHCM cũng thúc đẩy ứng dụng AI trong khu vực công. Thành phố tổ chức các chương trình bồi dưỡng kiến thức AI cho đội ngũ cán bộ, công chức; hướng dẫn khai thác các công cụ hỗ trợ công việc như ChatGPT, Gemini và các nền tảng số phục vụ tổng hợp, phân tích thông tin, xây dựng báo cáo, quản lý hồ sơ điện tử.

Theo lộ trình, quy mô đào tạo sẽ tăng dần từ khoảng 100.000 người mỗi năm trong giai đoạn đầu lên hơn 600.000 người mỗi năm từ 2028 - 2030. Thành phố đặt mục tiêu phần lớn học viên sau khi hoàn thành chương trình có thể ứng dụng ít nhất một công cụ AI vào công việc hoặc đời sống hằng ngày.

Sau thành công của vòng gọi vốn mới, Anthropic chính thức vượt qua OpenAI, trở thành startup trí tuệ nhân tạo trị giá cao nhất toàn cầu.

Claude Code giữ vai trò then chốt trong sự phát triển thần tốc của Anthropic. Ảnh: New York Times. 

Hôm 28/5, Anthropic công bố vòng gọi vốn Series H trị giá 65 tỷ USD, định giá startup ở mức 965 tỷ USD. Khoản đầu tư này giúp họ được định giá cao hơn đối thủ cạnh tranh OpenAI.

Vòng gọi vốn mới nhất do Altimeter Capital, Dragoneer, Greenoaks và Sequoia Capital dẫn đầu, đẩy giá trị Anthropic lên gần 3 lần so với con số 380 tỷ USD vào tháng 2. Trong khi đó, đối thủ OpenAI được định giá 852 tỷ USD sau khi hoàn tất vòng gọi vốn kỷ lục 122 tỷ USD.

Doanh thu của Anthropic tăng vọt nhờ vào trợ lý lập trình AI nổi tiếng Claude Code. Anthropic cũng báo cáo doanh thu hàng năm đạt 47 tỷ USD, tăng cao so với các con số được báo cáo vào đầu năm (30 tỷ USD) và cuối năm 2025 (10 tỷ USD).

Cũng trong ngày 28/5, Anthropic ra mắt model Claude Opus 4.8 mới nhất. Họ cũng thu hút sự chú ý của Phố Wall khi công bố Claude Mythos Preview, model AI với khả năng an ninh mạng tiên tiến, chỉ dành cho một nhóm công ty chọn lọc.

“Claude ngày càng trở nên thiết yếu đối với cộng đồng khách hàng toàn cầu, chúng tôi không ngừng nỗ lực để làm cho các công cụ như Claude Code và Cowork trở nên hữu ích hơn, mạnh mẽ hơn và dễ thích ứng hơn với nhu cầu của họ”, Giám đốc Tài chính của Anthropic, Krishna Rao, cho biết trong thông cáo báo chí hôm 28/5.

Vòng gọi vốn mới nhất của Anthropic diễn ra trong bối cảnh các nhà phát triển mô hình AI hàng đầu rục rịch chuẩn bị niêm yết cổ phiếu.

SpaceX của Elon Musk, công ty mẹ startup trí tuệ nhân tạo SpaceXAI, nộp bản cáo bạch lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) tuần trước để chuẩn bị cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO).

Khi Musk sáp nhập SpaceX với công ty khởi nghiệp về trí tuệ nhân tạo của mình vào tháng Hai, công ty hợp nhất được định giá 1.250 tỷ USD.

Tương tự, nguồn tin của CNBC xác nhận OpenAI chuẩn bị nộp bản cáo IPO bí mật trong vài ngày hoặc tuần tới. Theo một nguồn tin thân cận, yêu cầu không tiết lộ danh tính, công ty khởi nghiệp do Sam Altman dẫn đầu hướng tới việc niêm yết cổ phiếu ra công chúng ngay trong tháng 9.

Không chịu thua kém quá xa, Anthropic cũng âm thầm chuẩn bị cho đợt IPO của mình, mặc dù thời điểm thực hiện vẫn chưa được xác định rõ.

Thông tin từ các nhà mạng Viettel, VinaPhone cho biết hiện còn khoảng 30% thuê bao vẫn chưa xác thực thông tin theo quy định.

Các cửa hàng của nhà mạng tiếp tục phục vụ khách hàng xác thực thông tin thuê bao. Ảnh: Trần Yến

Thông tin từ Tổng công ty Dịch vụ Viễn thông (VNPT VinaPhone), nhà mạng này có trên 60% thuê bao đã xác thực thông tin. Dự kiến đến thời điểm ngày 15-6, vẫn còn khoảng 3-4 triệu thuê bao chưa xác thực.

Cũng theo đại diện VinaPhone, số thuê bao đã xác thực thông tin chiếm 75% doanh thu của nhà mạng, cho thấy đây là tập khách hàng có nhu cầu tiêu dùng cao, hoạt động ổn định.

Về nguyên nhân vẫn còn một lượng khách hàng chưa xác thực, đại diện VinaPhone cho biết do tâm lý vẫn chờ đến hạn cuối (ngày 15-6-2026).

Số thuê bao này thường không chính chủ, đang ở nước ngoài hoặc là khách hàng có hoàn cảnh đặc biệt chưa đủ điều kiện xác thực theo quy định…

Hiện VinaPhone đang duy trì 2.500 điểm giao dịch tiếp nhận khách hàng đăng ký thông tin thuê bao. Ngoài ra, VinaPhone duy trì app My VNPT đáp ứng người dùng tự xác thực.

Với nhóm khách hàng trên 60 tuổi, không có VNeID mức 2, chỉ dùng điện thoại cơ bản hoặc ở vùng vực kinh tế, địa lý khó khăn, VinaPhone phối hợp với công an xã để tiếp cận tại địa chỉ khách hàng để xác thực thông tin thuê bao.

 

Nhân viên Viettel đến tận nhà xác thực thông tin cho khách hàng là người cao tuổi. Ảnh: Cẩm Thủy

Theo thống kê của Viettell, trong số các khách hàng chưa xác thực thông tin thuê bao, nhóm khách hàng lớn tuổi hiện chiếm hơn 30%.

Nếu không được hỗ trợ kịp thời, một bộ phận khách hàng có nguy cơ bị gián đoạn liên lạc.

Từ thực tế đó, Viettel triển khai chương trình hỗ trợ xác thực thông tin thuê bao tận nhà khách hàng cao tuổi, giúp khách hàng hoàn tất thủ tục thuận tiện, an toàn và không phải di chuyển.

Khách hàng chỉ cần gọi đến Tổng đài chăm sóc khách hàng Viettel 1800 8098 (miễn phí), bấm phím 0 để gặp điện thoại viên và cung cấp các thông tin cơ bản như họ tên, số điện thoại, địa chỉ. Sau khi tiếp nhận yêu cầu, nhân viên Viettel tại địa phương sẽ chủ động liên hệ và đến tận nơi để hỗ trợ.

Viettel cũng khuyến khích các thành viên trong gia đình hỗ trợ người thân xác thực thông tin thuê bao thông qua ứng dụng My Viettel.