Chính phủ đã ban hành Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg về Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược, xác định nhiều nhóm lĩnh vực trọng điểm như trí tuệ nhân tạo (AI), chip bán dẫn, robot, an ninh mạng...

Minh Khiêm

Nguồn: BÁO MỚI

Sau 11 năm bị khóa và 3.500 tỷ lần thử mật khẩu thất bại, một người đàn ông đã mở lại ví Bitcoin trị giá 400.000 USD nhờ trí tuệ nhân tạo Claude.

Hành trình bị khóa ví bắt đầu từ thời sinh viên của người dùng tên cprkrn trên mạng xã hội X. Trong một lần thiếu tỉnh táo do sử dụng chất kích thích, anh đã thay đổi chuỗi bảo mật của ví điện tử và hoàn toàn mất ký ức về nó ngay sau đó.

Mọi chuyện tưởng chừng đã khép lại cho đến vài tuần trước, khi anh vô tình tìm thấy một cụm từ ghi nhớ (passphrase) cũ. Dù đây chưa phải là mật khẩu chính xác để mở khóa trực tiếp, anh vẫn quyết định sao chép toàn bộ dữ liệu máy tính thời sinh viên của mình vào mô hình AI Claude để phân tích mối liên hệ.

 

Hình minh họa cho chiếc ví Bitcoin bị khóa suốt 11 năm với tài sản giá trị bên trong. (Nguồn Passwarden)

Hệ thống AI của Anthropic đã nhanh chóng rà soát và phát hiện ra một tệp dữ liệu cốt lõi từ tháng 12/2019. Tệp tin này chứa các khóa bí mật (private keys) cần thiết để mở cổng vào ví Blockchain.com đang lưu giữ 5 BTC. Số Bitcoin này được mua từ năm 2015, thời điểm giá mỗi đồng chỉ khoảng 250 USD, và đã nằm im lìm suốt hơn một thập kỷ trước khi được kích hoạt và chuyển đi vào tuần này.

Trước khi tìm đến AI, chủ nhân chiếc ví từng áp dụng phương pháp tấn công vét cạn (brute-force) bằng btcrecover - một công cụ bẻ khóa mã nguồn mở chuyên dụng cho tiền điện tử. Bản tóm tắt do Claude trích xuất cho thấy hệ thống đã thực hiện tới 3.500 tỷ lần thử các tổ hợp mật khẩu khác nhau nhưng đều thất bại.

Bước đột phá chỉ xuất hiện khi Claude phát hiện ra một lỗi thuật toán trong cấu hình phần mềm cũ: khóa chia sẻ và các mật khẩu dự phòng đã không được kết hợp đúng cách để giải mã dữ liệu. Sau khi trợ lý AI định vị chính xác phân đoạn lỗi và hướng dẫn khắc phục, chiếc ví đã lập tức được mở ra. Quá phấn khích trước kết quả này, cprkrn đã đăng tải lời cảm ơn tới đội ngũ Anthropic và CEO Dario Amodei, thậm chí nói đùa rằng sẽ lấy tên của vị CEO này để đặt cho con mình.

 

Bài đăng trên X của cprkrn kể lại hành trình 11 năm và 3.500 tỷ lần thử mật khẩu trước khi AI Claude giúp mở khóa ví Bitcoin. (Nguồn: Cprkrn/X)

 

Khoảnh khắc giải mã thành công - AI Claude phát hiện lỗi cấu hình và mở khóa ví Bitcoin sau 11 năm. (Nguồn: Cprkrn/X)

Câu chuyện này tiếp tục là lời nhắc nhở về lượng tài sản Bitcoin khổng lồ đang bị "đóng băng" trên toàn cầu chỉ vì con người làm mất ổ cứng hoặc quên mật khẩu. Dù 5 BTC là một con số lớn, nó vẫn chưa là gì so với bi kịch của James Howells - kỹ sư người Anh vô tình vứt bỏ chiếc ổ cứng chứa 8.000 BTC (tương đương khoảng 647 triệu USD) vào bãi rác địa phương đầy chất thải. Đến nay, tòa án vẫn bác bỏ lệnh tìm kiếm của Howells và ông vẫn đang trong cuộc chiến pháp lý dai dẳng để tìm lại số gia sản bị chôn vùi của mình.

Chấm dứt nỗi lo chai pin xe điện nhờ mẹo gia nhiệt 'ngược đời' của các nhà khoa học Mỹ.

Bằng cách thay đổi tốc độ nung nóng vật liệu làm điện cực, các nhà khoa học Mỹ đã giải quyết được bài toán chai pin và nứt vỡ mô hình chung của pin Lithium-ion mà không làm phát sinh chi phí sản xuất.

 

Ảnh minh họa xe điện.

Khắc phục điểm yếu chí mạng của pin Lithium-ion

Một trong những nguyên nhân lớn nhất khiến pin lithium-ion trên xe điện hoặc các thiết bị di động bị sụt giảm hiệu năng theo thời gian là do hiện tượng nứt gãy ở cấp độ hiển vi. Trong quá trình sạc và xả liên tục, các điện cực ca-tốt (cực dương) của pin phải chịu áp lực cơ học và nhiệt độ lớn, dẫn đến việc hình thành các vết rạn nứt li ti. Những tổn thương nội bộ này làm suy giảm khả năng tích trữ năng lượng, khiến pin nhanh chai và giảm tuổi thọ.

Từ trước đến nay, ngành công nghiệp pin toàn cầu luôn coi đây là một nhược điểm cố hữu và thường phải tìm kiếm những phương pháp thay thế cực kỳ tốn kém để khắc phục. Tuy nhiên, một nghiên cứu mang tính đột phá phối hợp giữa Phòng thí nghiệm Gia tốc Quốc gia SLAC, Đại học Stanford và các cựu kỹ sư của Tesla đã tìm ra câu trả lời nằm ở bước đơn giản nhất là kiểm soát nhiệt độ nung.

Công thức "nung chậm - tăng nhanh" đầy hiệu quả

Thay vì thay đổi thành phần hóa học phức tạp hay bổ sung các nguyên liệu đắt đỏ, nhóm nghiên cứu đã cải tiến chính quy trình nung nóng vật liệu oxit xếp lớp giàu niken trong khâu sản xuất điện cực. Công thức mới quy định rằng bắt đầu gia nhiệt thật chậm ở giai đoạn đầu, sau đó tăng tốc độ dòng nhiệt lên cực nhanh khi cấu trúc vật liệu đã đạt trạng thái ổn định.

Nhờ sự hỗ trợ của hệ thống kính hiển vi và phổ hấp thụ tia X tiên tiến, các nhà khoa học phát hiện ra rằng việc nung chậm lúc đầu giúp ngăn vật liệu hình thành cấu trúc rỗng bên trong. Khi nhiệt độ tăng vọt sau đó, hợp chất lithium hydroxide sẽ nóng chảy đồng đều xung quanh các hạt vật liệu, tạo nên một bề mặt ca-tốt nhất quán, đồng nhất. Kết quả thử nghiệm vô cùng kinh ngạc: Các thỏi pin được sản xuất theo phương pháp này giữ được tới 93% dung lượng ban đầu ngay cả khi đã trải qua 500 chu kỳ sạc/xả liên tục, giảm thiểu tối đa các vết nứt vi mô nguy hiểm.

 

Mỹ đạt bước ngoặt giúp pin Li-ion giữ 93% phong độ sau 500 lần sạc/xả.

Tương lai của ngành lưu trữ năng lượng giá rẻ

Điều làm cho giới công nghệ và các nhà sản xuất phấn khích nhất chính là tính kinh tế của phát minh này. Nó không yêu cầu thay đổi dây chuyền, không cần thêm vật liệu phụ trợ, nghĩa là hiệu năng pin tăng vọt nhưng chi phí sản xuất vẫn giữ nguyên.

Hiện tại, nhóm nghiên cứu tại Stanford đã lên kế hoạch thử nghiệm áp dụng quy trình gia nhiệt này trên các hệ thống lò nung công nghiệp quy mô lớn, đồng thời kiểm tra tầm ảnh hưởng của nó đối với các phản ứng hóa học của các dòng pin thế hệ mới khác. Công nghệ này hứa hẹn sẽ sớm trở thành "chìa khóa" giúp hạ giá thành xe điện, tối ưu hóa các trung tâm dữ liệu và các hệ thống lưu trữ năng lượng xanh toàn cầu trong tương lai gần.

Để thực hiện mục tiêu vào nhóm 100 đại học hàng đầu châu Á, Đại học Quốc gia TP.HCM định hướng không chỉ dừng ở đào tạo nguồn nhân lực mà còn phải tạo ra công nghệ lõi, giải pháp chiến lược và mô hình phát triển mới cho đất nước.

Ngày 16-5, Đại học (ĐH) Quốc gia TP.HCM tổ chức hội nghị công bố định hướng chiến lược khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026-2030.

Theo định hướng mới, Trung tâm Đổi mới sáng tạo ĐH Quốc gia TP.HCM (VNUHCM Innovation Hub - VIH) sẽ được phát triển cùng hệ thống hạ tầng nghiên cứu và đổi mới sáng tạo tại Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM.

Hệ thống này tích hợp nhiều phòng thí nghiệm và nền tảng dùng chung như phòng thí nghiệm khoa học cơ bản tích hợp công nghệ chiến lược, năng lượng tái tạo và hạt nhân, Net-Zero, công nghệ số, công nghệ sinh học, công nghệ lượng tử, kiến trúc - hạ tầng giao thông. Ngoài ra còn có hệ thống phòng thí nghiệm vi mạch, bán dẫn dùng chung cấp quốc gia và Trung tâm tính toán hiệu năng cao do TP.HCM đầu tư.

 

PGS.TS Lâm Quang Vinh, Trưởng ban Ban Khoa học và Công nghệ, ĐH Quốc gia TP.HCM báo cáo tại hội nghị 

Năm 2026, Trung tâm Đổi mới sáng tạo ĐH Quốc gia TP.HCM dự kiến hoàn thiện các quy định nội bộ, vận hành Hội đồng Cố vấn chiến lược đổi mới sáng tạo, thành lập các viện và trung tâm trực thuộc, đồng thời đẩy mạnh kết nối với doanh nghiệp, địa phương và các nhóm nghiên cứu trong, ngoài nước.

Trung tâm cũng sẽ tổ chức các chương trình tập huấn chuyên sâu cho giảng viên, nhà khoa học và startup; kết nối nguồn vốn đầu tư mạo hiểm, cấp vốn mồi cho các startup và spin-off tiềm năng; ra mắt nền tảng V-Link; tham gia mạng lưới đổi mới sáng tạo quốc tế; tổ chức hội thảo liên kết vùng, hội nghị quốc tế thường niên về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tại TP.HCM cùng “Chợ Startup”.

Phát biểu tại hội nghị, GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc ĐH Quốc gia TP.HCM, cho rằng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo không còn là nhiệm vụ riêng lẻ mà phải trở thành định hướng xuyên suốt trong toàn hệ thống đại học, từ chương trình đào tạo, phương thức tuyển sinh đến mô hình nghiên cứu và hệ sinh thái hỗ trợ người học.

Theo bà Mai, trong mục tiêu tiến vào nhóm 100 ĐH hàng đầu châu Á theo kỳ vọng của Chính phủ, ĐH Quốc gia TP.HCM không chỉ dừng ở đào tạo nguồn nhân lực mà còn phải tạo ra công nghệ lõi, giải pháp chiến lược và mô hình phát triển mới cho đất nước.

ĐH Quốc gia TP.HCM cũng định hướng triển khai mô hình “viện ảo”, tạo cơ chế để giảng viên, nhà khoa học từ nhiều đơn vị cùng tham gia nghiên cứu, chia sẻ nguồn lực, hình thành các chuỗi nghiên cứu có khả năng phát triển thành sản phẩm và thương mại hóa.

 

GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc ĐH Quốc gia TP.HCM, phát biểu tại hội nghị. Ảnh: BTC 

Trong khuôn khổ hội nghị, Trung tâm Đổi mới sáng tạo ĐH Quốc gia TP.HCM và tám trường ĐH thành viên ký kết thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026-2030. Việc này nhằm thúc đẩy triển khai các nhiệm vụ đổi mới sáng tạo, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, tăng cường kết nối doanh nghiệp, địa phương, nhà đầu tư và chuyên gia trong, ngoài nước.

Theo khung phối hợp được công bố, các đơn vị sẽ tập trung vào bảy nhóm nội dung chính, như xây dựng cơ sở dữ liệu năng lực khoa học công nghệ; phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược; thúc đẩy thương mại hóa nghiên cứu và phát triển startup, spin-off; khai thác hạ tầng, phòng thí nghiệm và nhân sự dùng chung; lan tỏa văn hóa đổi mới sáng tạo trong toàn hệ thống.

Chín lĩnh vực ưu tiên được xác định gồm trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu và tính toán hiệu năng cao, thiết kế vi mạch và công nghệ bán dẫn, công nghệ năng lượng và vật liệu tiên tiến, hệ thống bay không người lái, công nghệ carbon và phát triển bền vững, công nghệ sinh học - y sinh, đổi mới giáo dục và tư vấn chính sách phục vụ cộng đồng.