Trong cái se lạnh dịu nhẹ và nắng trong veo của tiết trời giữa thu, trên những cánh đồng của đồng bào Tày ở vùng cao Thái Nguyên, từng bông lúa nếp ngả màu xanh ngà, tỏa hương thơm ngan ngát. Đó là hương sữa non, báo hiệu vụ mùa đang vào độ đẹp nhất để làm cốm.

 

Người Tày ở xã Ngân Sơn và Bằng Vân duy trì nghề làm cốm từ rất lâu đời.

Thơm hạt ngọc trời

Tại một số xã phía Bắc của tỉnh Thái Nguyên, mùa cốm của đồng bào người Tày thường bắt đầu từ khoảng giữa tháng 8 đến đầu tháng 10 âm lịch.

Khi những thửa ruộng bậc thang vẫn còn lẩn khuất trong sương núi, các mẹ, các chị đã ra đồng chọn cắt lấy từng bông lúa nếp non bằng một dụng cụ rất đơn giản mà độc đáo, người Tày gọi là “hép”. Dụng cụ này giúp cho các bà, các chị có thể dễ dàng chọn lọc được những bông lúa nếp vừa ý trong cả cánh đồng lúa nếp mênh mông.

Cốm của đồng bào người Tày ở xã Ngân Sơn và Bằng Vân từ lâu đã được nhiều người yêu thích vì được làm từ loại nếp ngon, người dân địa phương gọi là “Khẩu nua lếch”. Theo chân các mẹ, các bà đi cắt lúa trên những cánh đồng Khẩu nua lếch đang vào độ chuẩn bị mẩy hạt, chúng tôi mới nhận ra sự hấp dẫn đặc biệt của giống nếp này.

Chỉ mới đến gần những ruộng “Khẩu nua lếch”, đã có thể cảm nhận hương thơm tươi mát, ngào ngạt lan tỏa trong cả một khoảng không gian rộng lớn. Hương thơm ấy sẽ được các mẹ các chị gồng gánh về nhà trong sự chào đón của con trẻ.

Chị Phan Thị Thêm ở thôn Thượng Ân, xã Bằng Vân giải thích cho chúng tôi rằng: Lúa nếp phải được cắt vào buổi sáng, tránh ánh nắng càng nhiều càng tốt vì nắng lên sẽ làm khô nhựa, làm cốm sẽ không ngon, không dẻo. Lúa nếp non sau khi thu hái về nhà sẽ được tuốt, rửa sạch đem luộc. Giai đoạn luộc cốm là công đoạn rất quan trọng quyết định đến độ dẻo mềm hay cứng của hạt cốm thành phẩm.

 

Đồng bào người Tày thu hái những bông lúa nếp non để làm cốm bằng một dụng cụ gọi là "hép".

Cốm được người Tày phía Bắc tỉnh Thái Nguyên gọi là “Khẩu mẩu”. Những bông lúa nếp, sau khi cắt về phải được tuốt, đãi sạch hạt lép và luộc ngay để đảm bảo hạt cốm giữ được sự dẻo dai.

Hạt thóc luộc vừa chín tới là được vớt ra và rang trên những chiếc chảo gang to. Mục đích của việc rang cốm là để vỏ hạt thóc khô và để hạt cốm bên trong săn lại, khi đem giã, hạt cốm sẽ không bị nát và dính vào vỏ trấu. Lúc này, hương thơm của giống nếp bản địa đã tỏa hương thơm lừng trên ngôi nhà sàn, lan ra cả đường làng, ngõ xóm.

Thóc sau khi đã rang xong phơi ra một tấm cót cho nguội. Vào thời điểm làm cốm rộ, nhà nào nhà nấy đều chuẩn bị một chiếc cót tre vàng ươm trên hiên nhà sàn. Sau khi nguội, công việc giã cốm thường được giao cho những thanh niên trẻ tuổi vì nó đòi hỏi nhiều sức khỏe hơn.

Để làm ra một mẻ cốm ngon, phải giã thật cẩn thận, vừa tách được vỏ trấu, lại không làm nát hạt gạo. Sau khi giã cốm xong, các chị các mẹ sẽ cùng sàng sảy cốm để loại bỏ vỏ trấu và nhặt các hạt thóc chưa tách vỏ. Công việc này thường mất nhiều thời gian và đòi hỏi sự tỉ mẩn, khéo léo.

Qua thời gian cần mẫn, nhẫn nại của các mẹ, các chị, những hạt cốm cũng đã được lọc ra, sạch sẽ tinh tươm, hương thơm bắt đầu tỏa ngát, bao phủ cả xóm làng. Theo cách làm cốm của người dân ở Bằng Vân và Ngân Sơn, những hạt cốm sau khi được sàng sảy sạch sẽ, sẽ được đem giã lần nữa để tăng độ mềm, dẻo. Một mẻ cốm làm ra có hạt dẹt, màu xanh và có mùi thơm, béo ngậy của lúa non.

Sản phẩm OCOP được ưa chuộng

Câu chuyện về nguồn gốc ra đời của món cốm người Tày khá đặc biệt. Trong những mùa giáp hạt, không có gạo để ăn, người dân phải gặt hái lúa non về làm lương thực. Sau đó họ đã nghĩ ra cách chế biến những bông lúa nếp non thành món cốm ngày nay.

Tại các xã Bằng Vân, Ngân Sơn, món cốm đã được các hộ gia đình đóng gói, hút chân không để tăng thời gian bảo quản, và bán ra thị thường ở nhiều nơi. Đồng bào người Tày đã phát huy món ẩm thực truyền thống của cha ông truyền lại để sản xuất thành hàng hóa, nâng cao thu nhập.

 

Ngày nay việc rang cốm đã trở nên nhẹ nhàng hơn nhờ sử dụng máy móc hỗ trợ.

Chị Đinh Thị Mai ở thôn Thượng Ân, xã Bằng Vân cho biết: Sản phẩm cốm Khẩu nua lếch của chúng tôi đã được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao cấp tỉnh từ năm 2022. Cốm của chúng tôi bán ở khu vực các phường Bắc Kạn, Đức Xuân, và trung tâm tỉnh Thái Nguyên và một số tỉnh, thành phố như Hà Nội, Bình Phước. Giá bán lẻ là 120.000 đồng/kg. Hiện nay chúng tôi đang vận động người dân tham gia trồng hoàn toàn lúa nếp để sản xuất hàng hóa quy mô lớnn hơn.

Ngoài xã Bằng Vân thì hiện nay tại xã Ngân Sơn cũng có nhiều thôn, bản làm cốm như: Hợp Tiến 1, Tân Lập, Hoàng Phài, Nà Ngàn.

Bà Nguyễn Thị Phượng, Trưởng phòng Văn hóa thông tin xã Ngân Sơn cho biết: Xã Ngân Sơn đã xây dựng được 2 tổ hợp tác làm cốm. Hiện nay trên toàn xã trồng giống lúa Khẩu nua lếch với diện tích hơn 30ha. Người dân trồng lúa nếp theo hình thức gối vụ để kéo dài thời gian làm cốm.

Hằng năm, chính quyền địa phương cũng tích cực quảng bá đặc sản của địa phương mình như tổ chức hội thi giã cốm, để động viên người dân gìn giữ nét ẩm thực của cha ông và quảng bá sản phẩm, nét đẹp văn hóa...

Nếu như ở các vùng miền, các dân tộc khác, người dân có nhiều cách chế biến cốm như: cốm chấm muối tiêu, cốm nhân dừa, bánh cốm… thì người Tày vùng cao phía Bắc Thái Nguyên thưởng thức cốm đơn giản.

Món cốm đặc trưng nhất là cốm xào đỗ xanh ngào đường. Trong lúc đang rang cốm, thì những người phụ nữ đã chuẩn bị ngâm đỗ xanh để nấu, sau đó ngào trên chảo với đường. Hạt cốm sau đó được trộn đều trên chảo nóng với đỗ xanh với tỷ lệ hợp lý để khi ăn có vị thơm của cốm, vị ngọt nhẹ của đường, vị bùi của đỗ xanh và vị dẻo của nếp. Ngoài ra người dân còn làm bỏng cốm, chả cốm.

Khi nắng vàng chênh chếch trên tán cây trước nhà, tiếng mõ trâu văng vẳng ngoài đồi xa, mùi hương cốm mới thoang thoảng gợi nhớ về những mùa đã cũ. Có lẽ bởi vậy, mùa thu cũng trở nên dịu dàng hơn, đẹp đẽ hơn.

Nguồn: BÁO MỚI

Bếp trưởng Olivier Corti đánh giá món ăn tiêu biểu nhất Đà Nẵng là mì Quảng, ngoài ra không thể bỏ qua hải sản, bánh xèo, nem lụi và nhiều món ăn khác.

Olivier Corti, quê gốc Lyon (Pháp), là bếp trưởng và đồng sở hữu một nhà hàng cao cấp kiểu Pháp tại Đà Nẵng giành Michelin Selected năm 2024 và 2025. Ông từng có gần 10 năm sống tại Đà Nẵng, được biết đến qua nhiều bài báo giới thiệu điểm ăn uống yêu thích, giá cả phải chăng.

"Một tô mì Quảng là minh chứng rõ nhất bạn đang ở Đà Nẵng", Olivier Corti cho hay. Mì Quảng xuất xứ Quảng Nam, thường được phục vụ kèm theo một lượng nhỏ nước dùng nghệ, với topping là tôm, cá, lươn, thịt lợn, gà, sứa (tùy khẩu vị). Các loại rau thơm ăn kèm có húng quế, mùi, bạc hà thường được phục vụ kèm ớt, trứng luộc, xà lách xé nhỏ, chanh và bánh phồng tôm.

Để thưởng thức mì Quảng, Corti khuyên du khách ghé qua Mì Quảng Cô Sáu (đường Trần Hưng Đạo) ven sông Hàn. "Tôi luôn đến đó mỗi khi thèm", Corti nói.

 Đầu bếp Olivier Corti. Ảnh: Instagram

Hải sản là món thứ hai đáng thử theo đánh giá của Corti. Với anh, những đầu bếp giỏi nhất Đà Nẵng có lẽ là những người bán đồ ăn đường phố. Họ phục vụ suốt đêm và cả buổi sáng sớm, nấu cùng một món ăn suốt 30 năm.

Hải sản Châu Sơn 1 trên đường An Hải Bắc là một quán đơn giản, nơi có những chiếc bàn thấp và ghế nhựa trên vỉa hè. "Các đầu bếp lấy hải sản tươi mỗi ngày từ những chiếc thuyền đánh bắt từ sáng sớm. Lò nướng than phục vụ ngay những món hải sản nướng mọi như hàu, nghêu, mực... Ngoài ra còn có nhiều món tiêu biểu như lẩu hải sản, tôm bơ tỏi, nghêu hấp", Corti miêu tả.

Hải sản tươi sống Bà Rô (đường Lý Tự Trọng) là một địa điểm yêu thích khác của Corti. Quán cung cấp nhiều loại hải sản như cua sốt ớt và hàu bơ tỏi, tôm sốt kem. Địa điểm này nằm hơi xa trung tâm thành phố về phía Bắc, gần chùa Linh Ứng. Quán Mộc (đường Tô Hiến Thành) là nhà hàng cao cấp hơn, với phòng máy lạnh và nội thất hiện đại. Hải sản có ốc, hàu, sò điệp, sashimi, tôm hùm và nhiều loại hải sản cao cấp khác được chế biến với bơ tỏi, sốt chua ngọt, tỏi chiên hoặc sốt tiêu đen.

Bánh xèo quán Bà Dưỡng. Ảnh: Instagram/duongvux

Bánh xèo làm từ bột gạo, nước và bột nghệ, vỏ giòn, nhân mềm là món ăn tiếp theo được Corti gợi ý. Bánh xèo có nhân tôm và gà, ăn kèm rau thơm tươi, rau diếp, cuốn với bánh tráng mỏng. Corti khuyên du khách dừng chân ở Bánh xèo Bà Dưỡng (đường Hoàng Diệu), một quán ăn đã có hơn 30 năm tuổi. Ở đây còn có nem lụi Huế bọc sả.

"Thưởng thức nem Huế riêng hoặc cuốn với bánh tráng và rau thơm. Cách ăn chuẩn nhất là sử dụng bánh tráng bọc que nem Huế, xoay nhẹ để thịt rời khỏi xiên, sau đó chấm vào nước sốt từ thịt heo xay, tỏi, hành tím, đậu phộng và các gia vị khác", Corti hướng dẫn.

Với bữa sáng, hãy thử một tô bún như người địa phương, chứ đừng tìm một quán phở bò là lời khuyên của đầu bếp người Pháp. Bún chả cá hay bánh canh là những lựa chọn phù hợp. Nước dùng màu cam từ cà chua, xương cá hoặc lợn làm cho bát bún ngọt đậm. Hầu hết các nhà hàng cung cấp nhiều loại topping cho thực khách chọn như cá viên, chả cá, cá tươi, tôm tươi, chả cua, ăn kèm quẩy. Các hàng bún chả cá và bánh canh luôn đông đúc vào giờ sáng và trưa.

Nếu bún không phải là gu của bạn, hãy thử bò né. "Bít tết kiểu Việt Nam được phục vụ trên một chiếc chảo gang nóng, với một lát thịt bò, thịt viên bò và trứng rán, phục vụ kèm bánh mì, rau củ tươi và nước dùng. Hãy nhớ thử các loại nước chấm của nhà hàng, như ớt chưng, và gọi một ly cà phê Việt để bắt đầu ngày mới hoàn hảo", Corti gợi ý.

Bò bít tết kiểu Việt Nam, còn gọi là Bò né". Ảnh: Instagram/dcfoodiemy

Ngoài ẩm thực Việt Nam truyền thống, du khách đến Đà Nẵng có thể thưởng thức những món ăn mang tính quốc tế có nguồn gốc từ Hàn Quốc hay Nhật Bản. Veteran Restaurant (đường Đình Nghệ) là một quán ăn Hàn nổi tiếng. "Thịt ngon, giá cả hợp lý, dịch vụ hoàn hảo. Tôi hay đến đây sau 22h30", Corti nói thêm. Còn với đồ Nhật, hãy thử Nagisa (đường An Thượng), nơi có món ramen được đánh giá "xuất sắc, với nguyên liệu chất lượng, không gian yên bình".

Có vô vàn lựa chọn ăn uống ở Đà Nẵng, với các nhà hàng mới mở ngày càng nhiều bên cạnh những cửa hàng gia đình lâu năm. "Cảnh ăn uống của Đà Nẵng giống như thành phố này: phát triển nhanh chóng, đầy bất ngờ và đang tìm nhịp điệu riêng của mình", Corti nói.

Tâm Anh (theo SCMP)

Nguồn: https://vnexpress.net/dau-bep-phap-huong-dan-khach-chon-mon-ngon-da-nang-4941880.html

Tết Trung thu đang đến gần, để tránh bị ngộ độc thực phẩm ảnh hưởng tới sức khỏe, người dân cần tuyệt đối không sử dụng những bánh có 4 dấu hiệu này.

Tết Trung thu là dịp lễ truyền thống quan trọng, nhu cầu tiêu thụ bánh Trung thu và các loại thực phẩm đi kèm tăng cao.

Theo Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông, Sở An toàn thực phẩm TPHCM, bánh trung thu được sản xuất, chế biến theo mùa vụ và sử dụng ngắn hạn.

Do vậy, để đảm bảo an toàn thực phẩm, người tiêu dùng bánh trung thu cần chú ý những yếu tố như nhãn hiệu, bao bì sản phẩm, hình dáng, màu sắc, hạn sử dụng của sản phẩm...

Cụ thể, bao bì phải còn nguyên vẹn, không bị rách, ghi rõ tên của nhà sản xuất; địa chỉ nơi sản xuất; có thành phần nguyên liệu sản phẩm; có hướng dẫn sử dụng và bảo quản; có ghi ngày sản xuất, có thời hạn sử dụng.

Về chất lượng sản phẩm, hình dáng phải đồng đều, bánh không bị nứt nẻ và dập nát, biến dạng. Bánh không bị mốc, màu sắc hài hòa (màu đặc trưng của bánh nướng), không có màu sắc khác thường. Bánh không có mùi vị khác lạ, không có mùi ôi thiu, mùi mốc khi mở bao bì sản phẩm.

Tuyệt đối không sử dụng bánh trung thu bị mốc, màu sắc khác thường,... (Ảnh minh họa)

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết thêm, để bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa nguy cơ ngộ độc và bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng, người dân khi mua bánh trung thu nên lựa chọn tại các cửa hàng, quầy hàng cố định, có địa chỉ rõ ràng. Bánh cần được bày bán trong điều kiện vệ sinh, có tủ kính hoặc che chắn để tránh bụi bẩn, côn trùng và bảo đảm nhiệt độ bảo quản phù hợp. Ưu tiên các sản phẩm do các thương hiệu, cơ sở sản xuất đã được nhiều người tiêu dùng biết đến và có thông tin địa chỉ liên hệ cụ thể trên nhãn sản phẩm.

Trước khi mua, cần kiểm tra kỹ nhãn mác và bao bì. Sản phẩm đạt yêu cầu phải có bao bì nguyên vẹn, sạch sẽ, không rách nát hay biến dạng. Nhãn bánh cần ghi đầy đủ các thông tin bắt buộc như: tên và địa chỉ cơ sở sản xuất, thành phần, khối lượng, ngày sản xuất, hạn sử dụng, hướng dẫn bảo quản... Tuyệt đối không lựa chọn những sản phẩm có nhãn mờ, thiếu thông tin hoặc có dấu hiệu bị tẩy xóa.

Cục An toàn thực phẩm cũng lưu ý người tiêu dùng về cảm quan sản phẩm. Bánh Trung thu đạt chất lượng thường có màu sắc đồng đều, mùi vị thơm đặc trưng, vỏ bánh mềm, không có mùi lạ. Không sử dụng bánh có dấu hiệu ôi, thiu, ẩm mốc, chảy dầu hoặc nhân bánh đổi màu, bởi đây có thể là dấu hiệu sản phẩm đã hư hỏng hoặc mất an toàn.

Người tiêu dùng nên lựa chọn mua bánh tại các cửa hàng, quầy hàng cố định, có địa chỉ rõ ràng (Ảnh minh họa)

Sau khi mua, việc bảo quản và sử dụng đúng cách cũng rất quan trọng. Bánh cần được để ở nơi thoáng mát, tránh nhiệt độ cao, độ ẩm lớn và tránh ánh nắng trực tiếp.

Với bánh tươi, không sử dụng chất bảo quản, người dân nên bảo quản lạnh và dùng trong thời gian ngắn theo hướng dẫn của nhà sản xuất trên bao bì sản phẩm. Nên ăn ngay sau khi mở bao bì và tránh để bánh đã cắt hoặc bánh thừa ngoài môi trường trong thời gian dài.

Kim Ngân

Nguồn: https://baomoi.com/4-loai-banh-trung-thu-tuyet-doi-khong-duoc-an-c53285227.epi?utm_source=dapp&utm_campaign=share

Người dân thượng nguồn biên giới tỉnh Đồng Tháp giáp với nước bạn Campuchia đang vui mừng, phấn khởi khi mùa nước nổi tràn ngập khắp các cánh đồng. Mùa nước nổi hiện được xem là mùa vui của người dân nơi đây với thủy sản thiên nhiên phong phú, có giá trị cao. Thời điểm này, người dân nhộn nhịp khai thác sản vật “trời cho” để có thêm thu nhập.

 

Sau khi thu hoạch 2 vụ lúa, nước nổi tràn về cánh đồng gần 500 ha ở ấp Giồng Bàng, xã Thường Phước, mang theo nhiều loại cá, tôm, giúp người dân biên giới đánh bắt thủy sản, có thêm thu nhập.

 

Hơn 10 ngày qua, anh Nguyễn Văn Thành (ngụ Ấp 2, xã Thường Phước) cùng người con trai kéo lưới trên cánh đồng nước nổi (bắt đầu từ 17 giờ đến 21 giờ), thu được nhiều loại thủy sản.

 

Anh Nguyễn Văn Thành (bìa phải) cho biết, mỗi đêm, kéo lưới trên cánh đồng nước nổi, bán cá cho thương lái có thu nhập khoảng 800.000 đồng.

 

Anh Lê Văn Hải (ngụ ấp Giồng Bàng, xã Thường Phước) đầu tư 7 cái dớn khoảng 3 triệu đồng. Mỗi ngày, anh dỡ dớn được khoảng 100 kg cá các loại, thu nhập khoảng 500.000 đồng.

 

Bí thư chi bộ, Trưởng Ban nhân dân ấp Giồng Bàng, xã Thường Phước Trần Văn Bình (bên trái) cho biết, mùa nước nổi năm nay, cánh đồng ấp Giồng Bàng thành lập 2 Tổ trữ cá đồng, với diện tích mặt nước hơn 150 ha, có 95 hộ dân tham gia.

 

Từ sáng sớm, ngư dân mang cá, tôm đánh bắt được ra chợ bán, giúp cải thiện kinh tế gia đình.

 

Người dân biên giới tranh thủ nhấp ếch đồng mùa nước nổi, kiếm thêm thu nhập.

 

Thành viên Tổ trữ cá đồng mùa nước nổi kiểm tra lưới bao trữ cá, với diện tích mặt nước 50 ha.

 

Sản vật mùa nước nổi bán tại chợ Cửa khẩu quốc tế Thường Phước thuộc xã Thường Phước.

D. ÚT - M. THÀNH - C. THẮNG 

(thực hiện)

Nguồn: BÁO MỚI