Những ngày này, người dân làng Phan Thanh, xã Hợp Minh, tỉnh Nghệ An tất bật với những đơn hàng Tết. Mặc dù làm việc trong thời tiết se lạnh và vất vả nhưng họ đều rất háo hức, mong chờ một cái Tết đầm ấm, sung túc.

 

Đặc sản lươn đồng làng Phan Thanh, xã Hợp Minh, tỉnh Nghệ An lâu nay đã nổi tiếng gần xa với hương vị thơm ngon, đậm đà, bổ dưỡng, được khách hàng trong nước ưa chuộng và hết lời ca ngợi. Trước đây, Phan Thanh là một làng quê thuần nông, người dân tranh thủ lúc nông nhàn đi thả trúm, bắt lươn cải thiện bữa ăn. Những năm gần đây, nhận thấy nhu cầu tiêu thụ lươn sạch, lươn sơ chế sẵn tăng cao, người dân trong làng đã chuyển hướng. Họ đầu tư máy móc, người dân chuyển sang sơ chế, chế biến sâu, tạo nên một chuỗi giá trị khép kín.

 

Năm 2022, Phan Thanh được nhà nước công nhận là làng nghề chế biến lươn. Đây không chỉ là một danh hiệu, mà là cột mốc đánh dấu sự chuyên nghiệp hóa của một nghề thủ công của làng. Danh tiếng của làng nghề càng được vang xa hơn nữa khi "Tri thức về chế biến món ăn từ lươn ở Nghệ An" được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào đầu tháng 1/2026. Vì vậy, sản phẩm làng Phan Thanh càng được thị trường ưa chuộng, lượng đơn hàng tăng mạnh. Đặc biệt, thời điểm giáp Tết, người dân nơi đây tranh thủ làm ngày, làm đêm để kịp giao cho khách hàng.

 

Theo người dân nơi đây, nghề chế biến lươn làm quanh năm nhưng dịp Tết là vụ lớn nhất trong năm. "Dịp cận Tết, tôi phải thuê thêm 10-15 lao động thời vụ để làm kịp giao cho khách. Mỗi ngày, cơ sở thu mua khoảng 300 - 400kg lươn sống để chế biến. Sản phẩm được đi tiêu thụ khắc các tỉnh thành trên cả nước", anh Nguyễn Minh Thao, SN 1992, trú tại làng Phan Thanh cho biết.

 

 

 

Công việc chế biến lươn trải qua nhiều khâu từ: sơ chế, ướp gia vị, chế biến, đóng gói cho đến giao dịch, vận chuyển. Lươn sau khi được rửa sạch sẽ được cắt bỏ đầu, đuôi, loại bỏ ruột. Tiếp đó, những người thợ sẽ chuyển sang công đoạn gỡ xương. Và công đoạn cuối cùng là ướp lươn với nghệ tươi cùng một số gia vị đặc trưng. 

 

Lươn cuộn thịt được xem là sản phẩm chạy nhất vào mỗi dịp Tết đến. Nguyên liệu của lươn cuộn gồm: thịt heo nạc được băm nhuyễn, trộn đều với gia vị để làm nhân, sau đó cuộn cùng lươn, buộc chặt bằng hành lá. Mỗi khay có từ 18 - 20 cuộn lươn, được xếp và đưa vào tủ cấp đông từ 2 - 3 tiếng trước khi xuất bán. Đây là sản phẩm khách hàng ưa chuộng để về ăn Tết và làm quà biếu”, bà Nguyễn Thị Mai, trú tại làng Phan Thanh cho biết.

 

Gia vị sử dụng trong chế biến món lươn Nghệ An thường là những nguyên liệu truyền thống gắn bó với đời sống người dân như: nghệ, hành, ớt, tiêu, mẻ… Trong đó, nghệ không chỉ tạo màu sắc hấp dẫn mà còn góp phần làm dậy mùi, cân bằng hương vị; ớt và tiêu mang đến vị cay nồng đặc trưng – một dấu ấn rõ nét của ẩm thực xứ Nghệ.

 

Lươn cuộn được buộc chặt bằng hành lá, cho vào vào khay xốp và để trong tủ cấp đông từ 2 đến 3 tiếng. Khi khách hàng mua về, chỉ cần nấu chín trong khoảng 20 - 30 phút là có thể thưởng thức món ăn thơm ngon, hấp dẫn.

 

Sau khi chế biến, lươn được đưa vào các kho đông lạnh trước khi đóng gói gửi đi khắp mọi miền cho khách hàng.

 

Sản phẩm lươn Phan Thanh có mặt khắp mọi miền đất nước và xuất khẩu sang các nước như: Trung Quốc, Thailand, Singapore và một số nước châu Âu.

 

Bà Nguyễn Phương Thảo, Chủ tịch UBND xã Hợp Minh, cho biết, sản phẩm lươn Phan Thanh hiện được tiêu thụ rộng khắp cả nước và xuất khẩu phục vụ người Việt xa quê. Việc được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia mở ra nhiều cơ hội để làng nghề mở rộng quy mô, phát triển bền vững. Nghề chế biến lươn giữ sinh kế bền vững và góp phần nâng cao đời sống cho người dân địa phương.

Hà Hằng - Hà Đan

Nguồn: BÁO MỚI 

Ở phường Phúc Yên, có một làng nghề truyền thống nổi tiếng với món tương tiến Vua, đó là làng nghề Khả Do, gắn với địa danh Nam Viêm trước đây. Hương vị thanh ngọt, đậm đà của món nước chấm tương xuất xứ từ làng nghề gợi lên hoài niệm về những bữa cơm quê bình dị mà ngon miệng.

Hương vị thanh ngọt, đậm đà của tương nếp, tương ngô xuất xứ làng nghề Khả Do đã nức tiếng gần xa.

Cận kề Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, làng nghề làm tương Khả Do lại nhộn nhịp hơn những ngày thường. Ngoài lượng khách quen đến đặt tương ăn Tết, các hộ gia đình làm nghề còn tiếp đón một số đoàn khách trong, ngoài tỉnh đến tham quan, tìm hiểu quy trình làm tương theo phương pháp thủ công. Đây cũng là thời điểm nhiều khách về thăm cơ sở sản xuất tương và mua tương Khả Do về làm quà biếu.

Quy trình làm tương truyền thống vẫn được người dân làng Khả Do gìn giữ.

Sau sáp nhập đơn vị hành chính, làng Khả Do giờ thuộc tổ dân phố Tân Minh. Tuy nhiên, tên gọi Khả Do gắn với món tương truyền thống đã ăn sâu trong tiềm thức những người sành ẩm thực. Qua lời kể của các hộ dân, cũng giống như một số làng quê vùng đồng bằng Bắc Bộ, nghề làm tương ở Khả Do có lịch sử hình thành từ rất lâu đời. Loại nước chấm từ đậu tương, gạo nếp và ngô ủ men (cơm mốc) có hương vị riêng biệt, khác với các loại nước chấm khác, phục vụ bữa ăn gia đình và cũng là đặc sản địa phương.

Đặc sản tương truyền thống Khả Do được ủ trong những chiếc chum cỡ lớn nhập từ làng gốm Hương Canh.

Chúng tôi đến thăm hộ gia đình bà Trần Thị Thuổi - một trong những hộ sản xuất tương ngon nhất ở Khả Do. Bà Thuổi chia sẻ: Nghề làm tương đã gắn bó với các thế hệ nơi này. Tuy nhiên, nhiều năm trước, các hộ làm tương chỉ để sử dụng trong gia đình. Kể từ năm 2017-2018, nghề làm tương mới được khôi phục và phát triển, bước vào sản xuất hàng hóa và có mặt trên thị trường tiêu dùng.

Để có những hũ tương ngon, các hộ dân ở làng nghề vừa trông thời tiết, vừa cẩn trọng trong từng công đoạn.

Những hộ có nghề làm tương gia truyền cho biết, để có được món tương ngon phải trải qua nhiều công đoạn, đòi hỏi kinh nghiệm, kỹ thuật và phụ thuộc nhiều vào yếu tố thời tiết. Quy trình sản xuất tương truyền thống bắt đầu từ khâu chọn kỹ nguyên liệu đậu tương, gạo nếp đảm bảo chất lượng.

Sau khi phơi khô, làm sạch, gạo nếp được đồ thành xôi còn đậu tương được rang chín, ủ cùng với men mốc để lên men. Tiếp đó, xôi và đậu tương lên men được đem giã nhuyễn, trộn đều với nước muối và ủ kín trong các chum sành nhập từ làng gốm Hương Canh. Sau ủ, tương có màu vàng óng hoặc vàng sậm cánh gián, sánh đặc như chè kho. Quá trình ủ tương kéo dài vài tháng, thậm chí cả năm để tương đạt độ ngon, ngọt tự nhiên.

Cùng với việc khôi phục nghề làm tương truyền thống, mô hình “Tổ hợp tác làm tương truyền thống” đã thành lập với nòng cốt là hội viên phụ nữ, thu hút 70 hộ thành viên tham gia. Bên cạnh đó, làng nghề tương truyền thống Khả Do được chính quyền địa phương quan tâm hỗ trợ xây dựng sản phẩm OCOP hạng 3 sao, tạo cơ hội phát huy giá trị văn hóa, lịch sử, thúc đẩy chủ thể tích cực đầu tư phát triển, nâng cao chất lượng sản phẩm, nâng cao thu nhập cho người dân.

Du khách tham quan, tìm hiểu hoạt động của làng nghề làm tương truyền thống Khả Do khi trải nghiệm du lịch Phúc Yên.

Hiện nay, nhiều hộ thành viên của tổ hợp tác làm tương truyền thống đang phát huy giá trị làng nghề, mở rộng quy mô sản xuất phục vụ nhu cầu của người tiêu dùng. Tiêu biểu là hộ gia đình bà Trần Thị Thuổi, Đào Thị Mước, Hà Thị Liên, Nguyễn Thị Lương...

Sản lượng tiêu thụ tương hàng năm của làng nghề ổn định, bình quân mỗi hộ làm nghề cung cấp 1.000-2.000 lít cho thị trường. Tương được tiêu thụ rộng rãi trong khu vực, nhiều khách hàng chọn làm quà biếu và các khách sạn, nhà hàng kinh doanh ẩm thực trong và ngoài địa phương đặt mua.

Ngoài phạm vi chỉ phục vụ bữa ăn của các gia đình, đặc sản tương truyền thống Khả Do đang mang lại nguồn thu nhập bền vững cho hộ làm nghề.

Nghề làm tương truyền thống ở Khả Do góp phần giải quyết việc làm, giữ gìn giá trị văn hóa và làm phong phú thêm sản phẩm du lịch trải nghiệm làng nghề.

Nguồn: https://baophutho.vn/dam-da-huong-vi-tuong-truyen-thong-kha-do-246495.htm

HLV Antonio Puche khẳng định U23 Trung Quốc không muốn dừng lại ở bán kết, mà sẽ thắng U23 Việt Nam giành vé vào chung kết U23 châu Á 2026.

Mở đầu buổi họp báo trước trận bán kết giải U23 châu Á 2026 gặp U23 Việt Nam, HLV Antonio Puche nói về bất lợi của U23 Trung Quốc: "Tôi lo lắng về thể lực của các cầu thủ. Đối thủ được nghỉ nhiều hơn 1 ngày cũng rất quan trọng. Nhưng chúng tôi sẽ tìm cách vượt qua".

"Trước giải, chúng tôi đặt mục tiêu nỗ lực giải quyết từng trận. Giờ U23 Trung Quốc có mặt ở bán kết, và đây là thành tựu lớn, giấc mơ đã thành hiện thực. Toàn đội tiếp tục chiến đấu để vào chung kết. Khi có mặt ở đây, không ai muốn thất bại", chiến lược gia người Tây Ban Nha nhấn mạnh.

 

HLV Antonio Puche rất tự tin.

Đánh giá về đối thủ, thuyền trưởng U23 Trung Quốc nói: "Chúng tôi hiểu họ vì hai đội gặp nhau 3 lần trong 2 năm qua. U23 Việt Nam tổ chức rất tốt, tấn công hay, và khả năng chuyển đổi trạng thái rất ấn tượng. Ngày mai chắc chắn là trận đấu rất khó khăn. Các cầu thủ của tôi cũng biết đối thủ của mình như thế nào".

 

U23 Việt Nam lẫn U23 Trung Quốc đều hứa hẹn gây nhiều bất ngờ ở trận bán kết U23 châu Á tối mai. Ảnh Ted Trần

Về khả năng tiếp tục chơi "đổ bê tông", HLV Antonio Puche cho biết hãy chờ U23 Trung Quốc thể hiện trên sân trong trận bán kết.

Đại Nam

Có lẽ bởi vì là một sinh viên ngành Khoa học dữ liệu, tôi luôn để tâm hơn tới bất kì điều gì gắn với hai từ “dữ liệu”. Do đó mà “Dữ liệu bạch kim” khiến tôi vô cùng tò mò, nhất là khi đây là tác phẩm của tác giả trinh thám tôi yêu thích nhất - Higashino Keigo. Câu chuyện của Dữ liệu bạch kim mang lại nhiều liên tưởng thú vị liên quan đến đạo đức xã hội, quyền riêng tư, tự do cá nhân và hệ lụy của xã hội được quản lý bằng kỹ thuật và công nghệ thông tin.

Nội dung xoay quanh một hệ thống phân tích DNA được dùng để hỗ trợ điều tra tội phạm. Hệ thống này dựa trên việc thu thập và xử lý dữ liệu để đưa ra dự đoán về hành vi con người, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phá án. Nhịp truyện nhanh, nhiều tình tiết căng thẳng, đúng chất trinh thám hiện đại và dễ đọc.

Dù công nghệ trong truyện không được mô tả quá chi tiết vì trọng tâm sách không đặt nặng vấn đề này, với việc học Khoa học dữ liệu, tôi hình dung đây là một dạng dữ liệu sinh học lớn với nguồn dữ liệu phức tạp, được xử lý bằng các mô hình dự đoán. Điều đáng nói hơn là cách mà cuốn sách đặt ra một vấn đề rất thời sự: khi dữ liệu cá nhân bị thu thập và sử dụng ở quy mô lớn, dưới sự kiểm soát của giới cầm quyền nhân danh công lý, ranh giới giữa hiệu quả công nghệ và công bằng, an toàn dữ liệu cá nhân trở nên mong manh. Đây là điểm khiến cuốn sách để lại nhiều suy ngẫm.

Nếu có thời gian, hãy tìm đọc và cho giả thuyết về cách hệ thống này hoạt động cùng một vài suy ngẫm về ý đạo lý cốt lõi Keigo muốn truyền tải nhé.

Phạm Hồng Trà