Giữa những cánh đồng hay bên bờ kênh, bờ rãnh, một loại 'đặc sản chui ra từ đất' đang vào mùa. Đó là con cáy, có mùi hôi nhưng nấu canh lại ngon, ngọt vô cùng.

Loài giáp xác này có hình dáng giống con cua, sống trong các lỗ đất ven ruộng và được nhiều người dân vùng đồng bằng Bắc Bộ săn bắt làm món ăn dân dã. Ai từng ăn sẽ khó quên được hương vị của món ngon này.

Đêm soi 1 tiếng bắt được 2kg

Cáy sống trong các lỗ đất quanh bờ kênh, bờ ruộng. Chúng là giống giáp xác nhỏ, thân mỏng hơn cua nhưng có càng sắc, nhọn.

Con cáy gần giống con cua nhưng hôi hơn

Không ít người lần đầu nghe về món cáy đều nhăn mặt vì con vật này có mùi khá hôi, mới ăn có thể không quen. Nhưng khi chế biến đúng cách, đặc biệt là nấu canh, hương vị lại khiến nhiều người xuýt xoa.

Chị Thanh Huyền (42 tuổi, An Lão, Hải Phòng) chia sẻ, từ nhỏ chị đã ăn món này.

"Hồi bé, tôi hay theo mẹ đi câu cáy. Những ngày được nghỉ hè, nắng chang chang, tôi vẫn đội mũ ra bờ kênh, bờ ruộng câu cáy. Tuổi thơ của tôi gắn liền với con cáy, con tôm. Việc câu cáy không phải ai cũng biết và cũng không hề đơn giản.

Người câu sẽ dùng một chiếc cần bằng tre, dài, buộc sợi chỉ vào đầu cần, sau đó buộc mồi, thường là ruột ốc để mang câu. Câu cáy là cả một nghệ thuật vì người câu phải đi nhẹ, tránh cáy thấy động mà bò lại vào lỗ.

Người câu đứng từ xa, thả mồi gần lỗ, nhử cáy cắn câu. Khi cáy đã cắn mồi thì nhấc lên, bắt cáy bỏ vào chiếc giỏ đeo bên hông”, chị kể.

Cách nấu như nấu canh cua

Bắt cáy cũng phải khéo léo, nếu không, cáy cắp vào tay rất đau, có thể chảy máu.

Đặc biệt, đến mùa gặt lúa, cáy sống nhiều trong ruộng. Người nông dân có kinh nghiệm chỉ cần khoét một hố đất sâu ở giữa ruộng, cắt lúa xung quanh để “đuổi” cáy xuống hố. Sau khi gặt xong, chỉ việc vục xuống hố bắt cáy lên, đem về chế biến.

“Ngày xưa, mỗi vụ gặt, mẹ tôi lại bắt được cả giỏ, cả xô cáy mang về. Chị em tôi thích nhất là món canh cáy nấu rau đay, mồng tơi ăn kèm cà muối. Món ngon ấy theo tôi đến tận bây giờ”, chị Huyền nhớ lại.

Hiện tại, dù đã đi làm công nhân nhưng chị Huyền vẫn giữ thói quen bắt cáy mỗi khi có thời gian. Ngoài giờ làm, buổi tối chị tranh thủ mang đèn pin ra đầm soi cáy.

“Nhà mình có đầm rộng. Buổi tối, mình thường cầm đèn pin ra soi 1 tiếng là được cả 2kg. Hôm nào vừa mưa xong thì càng nhiều vì lúc đó cáy hay chui ra ngoài”, chị chia sẻ.

Theo chị, việc soi cáy không khó, chỉ cần chịu khó và nhanh tay là được. Khi con cáy chui nửa mình khỏi miệng lỗ, chỉ cần rọi đèn đúng chỗ làm cáy “chói mắt” là có thể bắt được. Những ngày sau mưa, cáy ra nhiều nên càng “bội thu”.

“Bắt cáy để bán thì không nhiều nhưng để ăn thì không khó. Mỗi tối chỉ cần soi một lúc là có ngay bữa canh cáy mát lành cho cả nhà hôm sau”, chị nói.

Canh cáy mát lành

Ở quê chị Huyền, cáy hiện có giá khoảng 100.000 đồng/kg. Tuy không đắt bằng cua đồng hay hải sản cao cấp nhưng món canh cáy hay mắm cáy lại có vị đặc trưng khó loại nào sánh bằng.

Ẩm thực dân dã giữ hồn quê

Người dân Hải Phòng, Thái Bình và nhiều vùng quê Bắc Bộ thường nấu canh cáy. Cáy sau khi bắt về được rửa sạch, bóc mai, giã hoặc xay nhuyễn, lọc lấy nước rồi đem nấu giống như canh cua.

Khi nước sôi, thịt cáy nổi váng béo ngậy, cho thêm mồng tơi, rau đay hoặc rau rút vào là có ngay nồi canh cáy thơm nức.

“Món canh cáy thanh mát, ăn vào mùa hè giải nhiệt rất tốt. Vị ngọt đậm của nước cáy quyện với rau xanh, ăn với cơm trắng thì hết nồi cơm lúc nào cũng không hay”, chị Huyền chia sẻ.

Ngoài canh, mắm cáy cũng là một món khoái khẩu. Cáy được muối lên men kỹ càng, sau đó lọc lấy phần nước, chiết ra chai thủy tinh, đậy nút lá chuối mang phơi nắng. Phơi càng được nắng, mắm cáy càng ngon, đậm vị, thơm lâu.

Canh cáy nấu với mướp, mồng tơi là món ăn được nhiều người yêu thích ngày hè

Mắm cáy dùng để chấm rau luộc, cà muối hay ăn kèm bún đậu đều rất hấp dẫn.

Không phải là món ăn cao sang nhưng với nhiều người, cáy là một phần ký ức tuổi thơ và là đặc sản quê nhà không thể thiếu trong dịp hè. Những người sống ở quê từng ăn, sau này dù lên thành phố vẫn không quên được hương vị mắm cáy.

Mắm cáy trở thành món quà quê cha mẹ để phần cho các con mỗi dịp về thăm nhà.

Tú Linh

Nguồn: https://baomoi.com/dac-san-chui-ra-tu-dat-dem-soi-den-1-tieng-bat-duoc-vai-kg-nau-canh-mat-ruoi-c52504606.epi

Không chỉ ấn tượng về hương vị, vị khách Nhật Bản còn ngỡ ngàng vì món đặc sản Quy Nhơn được bán với giá bình dân, 3 bát chỉ hết 54.000 đồng.

Papaken (SN 1989) là nhà sáng tạo nội dung người Nhật Bản, sống ở Hà Nội được khoảng 3 năm.

Trên kênh YouTube cá nhân với hàng trăm nghìn lượt theo dõi, Papaken thường xuyên chia sẻ video về trải nghiệm du lịch, ẩm thực ở một số tỉnh thành của Việt Nam mà anh có dịp ghé thăm.

Gần đây, trong video chia sẻ về chuyến du lịch Quy Nhơn cùng 2 con, Papaken giới thiệu một số món ăn địa phương đặc trưng mà bản thân có cơ hội thưởng thức như bánh xèo, gỏi cá trích…

Trong đó, bún tôm và bún rạm là 2 món mà cả 3 bố con vị khách Nhật Bản đều ấn tượng, hết lời khen ngon và ao ước ở Hà Nội cũng có bán.

Papaken cùng 2 con ghé quán bún tôm, bún rạm có tiếng ở Quy Nhơn

Địa điểm mà Papaken và 2 con ghé thăm để thưởng thức món bún rạm, bún tôm là 1 quán ăn bình dân nằm trên đường Trần An Tư, TP Quy Nhơn. Tại đây, anh gọi 1 bát bún tôm, còn 2 con thưởng thức bún rạm.

Khi đồ ăn được bưng lên, vị khách Nhật thấy tò mò với bún rạm, không biết trong khẩu phần có nguyên liệu gì vì “nhìn như thịt hoặc gạch cua”.

“Trông ngon quá”, Papaken thốt lên.

Món bún rạm và bún tôm mà 3 bố con người Nhật Bản thưởng thức

Với món bún tôm, anh nhận xét nước dùng có độ đặc sánh, vị ngọt thanh và bún được sử dụng là loại bún sợi nhỏ mà anh thích.

“Nước dùng khá giống cháo, còn thịt tôm có chút tiêu nên hơi cay. Theo cảm nhận riêng, mình thấy bún tôm ở đây có vị hơi nhạt”, anh nói.

Để món ăn đậm đà, vừa miệng, Papaken nêm thêm chút mắm, sa tế, hạt tiêu và rau thơm, khen hương vị thay đổi rõ rệt.

“Sau khi điều chỉnh vị, món bún tôm trở nên ngon hơn, ăn cùng rau sống lại có thêm độ giòn, thanh mát. Cảm giác có thể ăn hết 2 bát cũng được”, Papaken nêu cảm nhận.

Vị khách Nhật thưởng thức món bún tôm, khen nước dùng ngọt thanh

Vị khách Nhật Bản sau đó cũng nếm thử thêm bún rạm, khen mùi vị tươi ngon, “nước dùng giống súp ramen” (loại mì phổ biến ở Nhật Bản) và ước ở Hà Nội cũng có để thưởng thức.

Kaikun – con trai của Papaken cũng thừa nhận thích bún rạm hơn, sau khi đã thưởng thức vài miếng bún tôm. Cậu bé liên tục khen “ngon quá”, nhận xét gạch cua béo ngậy giống như món bún riêu từng được ăn.

Michan - con gái của Papaken thừa nhận bún rạm "ngon không tưởng"

Papaken chia sẻ, anh không chỉ ấn tượng về hương vị bún tôm, bún rạm mà còn ngạc nhiên vì 2 món đặc sản Quy Nhơn này có giá rất bình dân, chỉ 17.000 đồng/bát.

“Tuy lượng đồ ăn hơi ít nhưng vừa đủ cho bữa sáng. 3 bát mới hết 54.000 đồng”, anh bày tỏ.

Chia sẻ với PV, anh Hữu Hoàng – chủ quán ăn mà bố con Papaken ghé thăm cho biết, bún tôm và bún rạm là hai món ăn đặc trưng, gắn liền với người dân khu vực đầm Trà Ổ (đầm Châu Trúc), huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định.

Lâu dần, 2 món này được biết đến và bày bán rộng rãi hơn, ở cả TP Quy Nhơn và một số khu vực trên địa bàn tỉnh.

Quán vẫn giữ cách chế biến truyền thống để món bún tôm, bún rạm dậy hương vị tự nhiên, hạn chế dầu mỡ và ai cũng có thể thưởng thức. Ảnh: Bún tôm - rạm Đầm Trúc

Anh Hoàng cho hay, bún rạm và bún tôm của quán đều sử dụng nguyên liệu chủ đạo là tôm đất và rạm được đánh bắt từ đầm Trà Ổ, chế biến đơn giản, dùng ít gia vị và món ăn kèm không cầu kỳ.

Tôm đất sau khi làm sạch được đem giã nhuyễn thành chả. Khi khách gọi món, quán lấy nước luộc bún đánh cho tôm chín đều, rồi nêm ít mắm muối cho vị vừa vặn và rắc ít hành ngò.

“Bát bún muốn ngon phần lớn là nhờ vào độ tươi ngon của con tôm, cộng thêm vị ngọt nhẹ của nước luộc bún làm cho món ăn có hương vị thanh đạm, dễ ăn”, anh Hoàng nói.

Bún rạm thoạt nhìn giống bún riêu nhưng hương vị hoàn toàn khác vì sử dụng ít gia vị, món ăn kèm không cầu kỳ. Ảnh: Bún tôm - rạm Đầm Trúc

Riêng món bún rạm, cách chế biến tương tự như bún riêu nhưng đơn giản hơn. Rạm được làm sạch, xay nhuyễn, lọc lấy nước rồi đun lên. Món này gần như không nêm quá nhiều gia vị hay đồ ăn kèm để giữ nguyên vẹn mùi thơm và vị béo ngậy.

Tại quán, món bún rạm phục vụ kèm rau sống và bánh tráng. Khi ăn, khách có thể nêm thêm nước mắm, sa tế, hạt tiêu… tùy nhu cầu để món ăn tròn vị và phù hợp với sở thích cá nhân hơn.

Thảo Trinh

Nguồn: https://baomoi.com/khach-nhat-thu-mon-dac-san-beo-ngay-o-quy-nhon-3-bat-het-54-000-dong-c52284227.epi?utm_source=dapp&utm_campaign=share

Nhớ họ Phạm

Viêm họng...mãn ?

1-

COVID Em về lại, đấy sao ?

Mỗi khi COVID vẫy tay chào....

Cách ly : hồn phách bay siêu lạc ,

Viêm họng, ho khan, đàm nhớt...trào !!!

2-

COVID Em về lại, đấy ư ?

Khẩu trang những tưởng đã phai mờ... !

Bây giờ đeo lại, mang tâm thế....

Ngần ngại nhìn Em : muốn giã từ !

                                Tháng tân tỵ, trực Thành

                                  tịnh danh, (22-5-2025)