Những ngày hè…

Những ngày hè nóng bức oi ả, tôi trông thấy mình ngước mắt lên trần nhà, quạt luôn quay số lớn nhất và bất động một chỗ. Vù vù, ve ve, cạch cạch - tiếng quạt máy kêu đều đều, tiếng ve inh ỏi ngoài hiên và tiếng mẹ lục đục chuẩn bị đồ ăn trong bếp.

Nói sao nhỉ? Tôi chưa bao giờ thích mùa hè. Thế nhưng có lẽ những ngày hè cất giữ hình ảnh “tôi” nhiều nhất, một “tôi” trong những sáng nắng sớm và gắt, những trưa bắt bướm tới bỏng da và những đêm nằm lặng thinh, nghe tiếng ve kêu vẳng lại từ xa xăm đâu đó. 

Đã lâu lắm rồi tôi chưa được thấy nhộng sâu muồng - chỉ xuất hiện vào những ngày hè, chúng xanh rì, nằm gọn ghẽ, bám theo từng tán lá muồng, lá tiêu, lá cafe… Với người lớn, đó là món ăn đặc sản có vị bùi và béo ngậy. Đối với đám trẻ, chúng là thứ đồ chơi thú vị - hô “đông, tây, nam, bắc” và chúng sẽ ngọ nguậy liên hồi. Nhộng sâu muồng khi trưởng thành sẽ lột vỏ, trở thành những chú bướm xinh. Những hôm đi học về, tôi thường cố tình làm lay động hai hàng hoa cỏ dại mọc quanh lối đi, khiến chúng hốt hoảng mà tung cánh bay ngập trời. Cảnh tượng đó đã được tua đi tua lại trong tôi hàng sa số lần, nhưng cảm giác vẫn y nguyên như những ngày còn thơ bé.

Có những hôm trưa hè, tôi đi bắt chuồn chuồn ở nhà ngoại. Ban ngày trời nhiều mây nên ánh nắng bị che khuất đi, sau khi mây tan, một màn mỏng ươm vàng vàng chậm rãi vươn ra tóm lấy toàn bộ cây cối cùng dải đường đất đầy đá và khói bụi mỗi khi có xe máy chạy qua. Hồi đó bà thường không cho tôi ra đường vì sợ bụi đất sẽ bay vào mắt. Chiều, mây đen ùn ùn, vội vã, giận dữ, không khí dần ẩm ướt và khó chịu. Rồi mưa đi, mấy con chuồn chuồn hấp tấp lượn lờ tìm những vũng nước cạn đọng lại sau cơn mưa để đẻ trứng nối tiếp thế hệ tiếp theo…

Ngẫm lại thì, mùa hè ở Đăk Lăk thật khác so với mùa hè ở Sài Gòn. Mùa hè ở Sài Gòn gắt hơn, nực hơn và hiếm khi có gió. Đó là nỗi buồn vô hạn với kẻ không ưa mùa hè, không ưa cái nóng. Những lúc như vậy, tôi lại bất chợt nghĩ: “Đôi khi một địa điểm nào nó đó thôi cũng khiến mình thấy thật phiền não....”. Ngày tôi ở lại Sài Gòn những tháng hè, chính là lúc tôi kết thúc chuỗi ngày gắn liền với tuổi thơ và kỷ niệm rong ruổi trên con đường đất đầy cánh bướm lập lờn. Và rồi dừng lại, trong một thế giới vồn vã, để nhận ra con người ta ai cũng phải lớn lên. Chà! 22 tuổi rồi đấy. Cái tuổi để nhớ về, và để chia tay mùa hè cuối cùng. 

Có lẽ mùa hè của tôi dừng lại năm 21 tuổi. Chẳng biết tương lai tới khi nào mới được lặng yên một chút để nói - nói về những ngày hè…

Phạm Hồng Trà

Nhỏ bé, dân dã nhưng cá dò lại chứa đựng hương vị ngọt lành của biển miền Trung, chinh phục người thưởng thức bằng sự mộc mạc và đậm đà khó quên.

 

Giữa muôn loài cá biển, cá dò nổi bật bởi kích thước nhỏ, thân thon dài, vảy bạc sáng và thịt săn chắc. Mỗi con dài chỉ 10 – 20 cm nhưng ít tanh, xương mềm, dễ ăn. Ảnh minh họa

 

Cá thường xuất hiện nhiều từ tháng 3 đến tháng 7 – mùa đánh bắt nhộn nhịp nhất ở các vùng biển Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định. Ảnh minh họa

 

Theo ngư dân, cá dò là “lộc biển” của mùa giao nước, khi trời trong, biển lặng. Mỗi chuyến thuyền về bến với khoang cá tươi rói là niềm vui của cả làng chài, báo hiệu một mùa mới no ấm. Ảnh minh họa

 

Thịt cá dò ngọt, dai, dễ chế biến nên có thể nấu được nhiều món ngon. Phổ biến nhất là cá dò chiên giòn – món ăn giản dị mà “hao cơm”. Cá được làm sạch, ướp nhẹ gia vị, chiên vàng ruộm. Ảnh minh họa

 

Khi ăn, lớp da giòn rụm, thịt ngọt đậm đà, chấm nước mắm tỏi ớt và ăn kèm rau sống, dưa leo thì ngon khó cưỡng. Ảnh minh họa

 

Ngoài ra, người miền Trung còn thích nướng cá dò trên than hồng. Cá được ướp sả, ớt, tiêu rồi nướng đến khi da xém nhẹ, dậy mùi thơm nức. Món nướng vừa béo vừa thơm, cuốn bánh tráng hay ăn cùng cơm trắng đều hợp. Ảnh minh họa

 

Với những ai thích món nước, canh chua cá dò là lựa chọn thanh mát ngày hè. Vị chua nhẹ của me, dứa hay lá giang hòa cùng vị ngọt của cá tạo nên món ăn giản dị mà tinh tế. Ảnh minh họa

 

Một số gia đình còn chế biến cá dò kho nghệ – món ăn mang hương vị đậm đà, cay nhẹ, rất đưa cơm. Ảnh minh họa

 

Không chỉ ngon, cá dò còn giàu dinh dưỡng. Thịt cá chứa nhiều protein, omega-3, vitamin A, D cùng khoáng chất như canxi, phốt pho – tốt cho tim mạch, trí não và hệ xương khớp. Nhờ đặc điểm ít tanh và dễ tiêu, cá dò phù hợp cho cả trẻ nhỏ lẫn người cao tuổi. Ảnh minh họa

 

Với người miền Trung, cá dò không chỉ là thực phẩm mà còn là hương vị của tuổi thơ. Hình ảnh mẹ chiên cá bên bếp than, tiếng cha gỡ cá từ mẻ lưới sớm… đã trở thành ký ức thân thương của những người con xứ biển. Ảnh minh họa

Vân Giang (Tổng hợp)

Nguồn: https://baomoi.com/loai-ca-nho-mien-trung-thit-ngot-dai-nau-canh-chua-kho-deu-dua-com-c53703320.epi?utm_source=dapp&utm_campaign=share

Tiết SƯƠNG GIÁNG 

Nữ đầu bếp Việt Nam, chị Thư Phạm Buser đang gây sốt tại thành phố New York, Mỹ với chuỗi tiệc lưu động mang tên 'Ăn Cỗ' - giới thiệu sự đa dạng trong mâm cỗ truyền thống khắp 3 miền Bắc - Trung - Nam.

Mỗi sự kiện "Ăn Cỗ" mang tới một thực đơn khác nhau, với những món đặc sản được chọn lọc và thực hiện kỳ công, tỉ mỉ.

Ở giữa lòng nước Mỹ, thực khách có thể thưởng thức mâm cỗ miền Trung với cao lầu; mâm cỗ vùng cao với gà nướng, cơm lam, rau rừng, dồi sụn nướng lá mắc mật, hay mâm cỗ vùng biển duyên hải với lẩu thả, chả cuốn cá trích…

Mâm cỗ miền Tây sông nước cũng được khách đặt "cháy chỗ" từ sớm để thưởng thức ếch thui rơm, cua rang me, gỏi gà chôm chôm, bún kèn.

Nữ đầu bếp đã nhờ người thân và bạn bè mang trực tiếp nguyên liệu từ Việt Nam sang Mỹ để chế biến các mâm cỗ.

Chẳng hạn, trong sự kiện "Ăn Cỗ" đầu tiên, chị sử dụng loại mì trứ danh của Hội An, được ngâm trong nước tro để tạo nên hương vị đặc trưng, màu vàng óng bắt mắt cùng độ dai giòn hấp dẫn, làm nên những bát cao lầu đậm chất quê hương.

 

Nữ đầu bếp mang mì từ Hội An sang Mỹ để làm món cao lầu

Khi thực hiện mâm cỗ vùng cao, chị Thư Phạm cũng kỳ công đặt hơn 100 ống tre, các loại gia vị bản địa từ Việt Nam sang Mỹ.

“Tôi hiểu rằng với nhiều người, đây có thể là lần đầu tiên họ được thưởng thức những món đặc sản hay nguyên liệu này. Vì vậy, tôi cảm thấy có trách nhiệm mang đến cho họ phiên bản hoàn hảo nhất của ẩm thực Việt Nam”, nữ đầu bếp chia sẻ trên New York Eater.

 

Nữ đầu bếp cho biết, dù chi phí mang nguyên liệu từ Việt Nam sang Mỹ rất tốn kém, chị vẫn muốn tái hiện mâm cỗ vùng miền một cách chính xác nhất.

Thư Phạm còn khéo léo đưa nhiều kỹ thuật truyền thống vào các mâm cỗ, từ tỉa hoa bằng rau củ đến nghệ thuật làm thạch. Nhiều kỹ năng chị học được từ mẹ - người từng sở hữu một quán ăn tại TPHCM.

Riêng năm 2025, đầu bếp Thư Phạm đã tổ chức 2 sự kiện "Ăn Cỗ" giới thiệu mâm cỗ Sài Gòn xưa và mâm cỗ vùng biển Việt Nam.

Ở mâm cỗ gắn liền ký ức Sài Gòn xưa, nữ đầu bếp giới thiệu tới thực khách dê nướng chao, thịt heo lắc, mì vịt tiềm, kem ký. Thịt dê được nướng cùng chao - đậu phụ lên men có hương vị đặc biệt, ăn kèm ngô nướng và khế chua. Thịt heo lắc là sự kết hợp với xoài chua, cà tím, sả, ớt cay nồng.

Món chính trong mâm cỗ là tô mì vịt tiềm đậm đà. Thịt được ninh chậm cùng nấm đông cô, cải ngọt, nước dùng từ thảo mộc. Thực khách sẽ ăn kèm đu đủ muối chua để cân bằng hương vị.

 

Tô mì vịt tiềm hấp dẫn thực khách

Món tráng miệng là kem ký nhài - vải thiều làm thủ công, gợi ký ức tuổi thơ của nhiều người con TPHCM xa quê.

 

Thực khách thưởng thức kem ký được bày biện cao cấp

Sự kiện "Ăn Cỗ" hồi tháng 8 vừa qua, đầu bếp Thư Phạm đã mở đón khách trong 5 ngày thay vì chỉ 1 ngày như trước đây, để đáp ứng nhu cầu thực khách.

Tại sự kiện, nữ đầu bếp giới thiệu mâm cỗ vùng biển với các món đặc sản như: cá nướng tiêu xanh, bánh xèo mực, gỏi rong sụn, bún quậy, tráng miệng bằng kem mít, bánh dừa.

 

Mâm cỗ vùng biển với loạt đặc sản từ hải sản

Bún quậy là đặc sản nổi tiếng của Phú Quốc (An Giang). Đúng như tên gọi, món ăn này gắn liền với thao tác “quậy” ở nhiều công đoạn. Chả cá được quậy rồi ép vào thành tô, bún sau khi luộc cũng được quậy đều. Đặc biệt, thực khách còn được tự tay trải nghiệm thao tác quậy để pha chén nước chấm.

Chị Thư Phạm tổ chức "Ăn Cỗ" theo mô hình pop-up - hình thức kinh doanh ẩm thực chỉ diễn ra trong vài ngày hoặc vài tuần tại một địa điểm nhất định. Không gian có thể là sân vườn, quầy bán di động, thậm chí trong các nhà hàng cao cấp, và hoạt động quảng bá chủ yếu dựa vào mạng xã hội.

"Ăn Cỗ" được tổ chức lần đầu vào tháng 7/2023. Sau đó, cứ 4-5 tháng, sự kiện lại được tổ chức với một không gian, thực đơn mới lạ. Tới nay 7 sự kiện "Ăn Cỗ" đã diễn ra và luôn trong trạng thái "cháy vé".

Chuỗi sự kiện "Ăn Cỗ" này được truyền thông tại Mỹ dành nhiều lời khen ngợi.

Linh Trang - Trọng Nghĩa

Linh Trang

Nguồn: https://baomoi.com/dau-bep-viet-nau-mam-co-toan-dac-san-tu-nam-ra-bac-tai-my-khach-toi-chay-cho-c53407956.epi?utm_source=dapp&utm_campaign=share