Storytelling dành cho Data Analyst - Phần 3
Cấu trúc thuyết trình theo nguyên tắc số 3 (tt)
Bên cạnh 3 cấu trúc theo nguyên tắc số 3 tại phần 2, tôi sẽ tiếp tục trình bày hết các cấu trúc còn lại.
4. Cấu trúc ESB: Expectation - Solution - Benefit
Đây là cấu trúc được tác giả tạo ra dựa trên cấu trúc PSB với mục tiêu tập trung vào việc đáp ứng các kỳ vọng của khách hàng.
-
Expectation - Mong đợi: Việc bắt đầu bài thuyết trình bằng cách đề cập đến những mong đợi của khách hàng sẽ tạo được tính kết nối cao với họ. Khách hàng cảm nhận được bạn đang hiểu rõ những gì họ muốn. Từ đó họ sẽ muốn lắng nghe giải pháp của bạn hơn.
-
Solution – Giải pháp: Đưa ra giải pháp cụ thể, có phân tích ưu khuyết điểm, có dữ kiện và bằng chứng hỗ trợ.
-
Benefit - Lợi ích: Chia sẻ những lợi ích mà giải pháp mang lại cho khán giả.
Có thể xem ví dụ về cấu trúc ESB trong bài phát biểu của Joe Moore, công ty First Defense Nasal Screen, một trong những thương vụ thành công nhất lịch sử “Shark Tank Mỹ” tại link sau:https://www.youtube.com/watch?v=VGkYVitsDOM
5. Cấu trúc PPF: Past - Present - Future
Một cấu trúc được chia sẻ bởi Matt Abrahams, chuyên gia giao tiếp và tâm lý học, giảng viên trường đại học Standford. Chúng giúp bạn dẫn dắt người nghe qua từng bước của quá trình, từ đó hình dung chuyện gì đang diễn ra. Có thể được dùng khi mô tả về quá trình hình thành và phát triển của công ty, hoặc quá trình hoạt động của nhãn hàng,... ví dụ:
-
Past - Quá khứ: Công ty chúng ta đã thành lập như thế nào?
-
Present - Hiện tại: Hiện nay công ty đang ở đâu, như thế nào?
Điều chúng ta tập trung hiện nay là gì?
Thứ chúng ta cung cấp cho khách hàng là gì?
Điều chúng ta đang quảng bá là gì?
Công ty chúng ta sẽ ở đâu trong tương lai?
6. Cấu trúc Pros - Cons - Recommendation
Dựa trên các cấu trúc tương phản của Matt Abrahams, tác giả thêm vào “Recommendation” để tạo thành công thức theo nguyên tắc số 3. Vì lời kiến nghị hành động, (Recommendation) là phần thiết yếu cho các nội dung thuyết trình thuyết phục. Cấu trúc trình bày này cho phép người nghe thấy được hai mặt của một vấn đề, từ đó có cái nhìn toàn cảnh và ra quyết định khách quan hơn.
-
Pros: Những điểm thuận lợi.
-
Cons: Những điểm bất lợi.
-
Recommendation: Lời đề nghị sau khi đã phân tích Pros and Cons.
7. Cấu trúc Bad - Worse - Worst
Cấu trúc này được sử dụng khi người trình bày muốn cung cấp thông tin theo hướng xấu, chúng mang lại hiệu quả cảm xúc cao, giúp khán giả nhìn thấy rõ nguy cơ và những điểm thách thức tồi tệ đang phải đối mặt. Từ đó thôi thúc người nghe hành động nhanh chóng hơn. Cấu trúc này cũng có thể sử dụng kết hợp với cấu trúc PSB (tại phần 2), chúng có dạng:
Bad - Tệ: Vấn đề chúng ta đang đối mặt là?
Worse - Tệ hơn: Vấn đề tệ hơn nữa là?
Worst - Tệ nhất: Và vấn đề tệ nhất đó chính là?
-
Solution - Giải pháp
-
Benefit - Lợi ích
8. Cấu trúc Good - Better - Best
Cấu trúc này tương tự như cấu trúc Bad - Worse - Worst nhưng mang ý nghĩa tốt đẹp, tích cực hơn với mục tiêu thúc đẩy cảm xúc và hành động. Cấu trúc này sử dụng trong những bài thuyết trình tạo động lực, truyền cảm hứng hay thuyết phục sự thay đổi.
9. Cấu trúc Now - Next - Then
Cấu trúc này cũng rất phổ biến khi trình bày thuyết trình trong doanh nghiệp. Người trình bày có thể sử dụng cấu trúc này để cập nhật và báo cáo tình hình hiện tại, những điều cần làm tiếp theo và những hành động cần tập trung trong thời gian tiếp theo.
Sử dụng cấu trúc này giúp người nghe hiểu rõ thông tin theo thứ tự có trước có sau, từ đó mục tiêu thuyết phục sẽ cao hơn.
Vậy là chúng ta đã đi qua 9 cấu trúc thuyết trình theo nguyên tắc số 3. Hy vọng bạn đã bỏ túi được vài cấu trúc để trình bày bài nói cách mạch lạc và thuyết phục hơn. Nội dung cuốn sách “Nghệ thuật thuyết trình bằng câu chuyện” của tác giả Bùi Thị Ngọc Thu vẫn còn những điều thú vị, hãy chờ đón phần tiếp theo nhen!
Phạm Hồng Trà
