Storytelling dành cho Data Analyst - Phần 4

Nói sao cho phù hợp với từng đối tượng?

Ở phần 1, 2 và 3 của series này, chúng ta đã bàn nhiều về kỹ năng của người nói: như thế nào là một bài thuyết trình thuyết phục và cấu trúc nào có thể được áp dụng để truyền tải tốt hơn những gì mình cần nói. Nhưng có một yếu tố then chốt chưa được nhắc tới: Người nghe – khán giả của bạn là ai?

Tác giả Bùi Thị Ngọc Thu chia sẻ trong hơn 10 năm làm việc trong lĩnh vực đào tạo chia sẻ rằng có một câu hỏi bà luôn được nhận  thường xuyên: “Làm sao để tự tin hơn khi thuyết trình?”

Thực tế, nhiều người khi bước lên sân khấu bị "đóng băng" vì quá tập trung vào bản thân: Mình nói có rõ không? Trang phục mình thế nào?,.. Chính sự lo lắng này khiến ta dễ rơi vào trạng thái trình bày để bảo vệ chính mình – thay vì trình bày để phục vụ người nghe. Tuy nhiên, điều bạn cần quan tâm là khán giả, bởi họ đến để xem bạn có thể làm gì cho họ, bạn có thể giúp gì cho họ hay sản phẩm/dịch vụ của bạn có giải quyết được vấn đề của họ không. Vậy người nghe bao gồm những ai? Thông thường khán giả có thể được phân làm hai nhóm:

• Nhóm 1 - Khách hàng thụ hưởng sản phẩm hoặc dịch vụ của bạn

• Nhóm 2 - Người ra quyết định trong bài trình bày của bạn. 

Một bài trình bày thuyết phục sẽ cần phân tích cả hai nhóm khách hàng này. Từ đó cung cấp cho họ những giải pháp và tiện ích cần thiết.

Ở đây, tác giả trình bày sâu hơn về nhóm 2, cụ thể là khi khán giả của bạn là Lãnh đạo cấp cao (C-level) - nhóm khán giả đặc biệt, khó tính nhưng có ảnh hưởng lớn nhất đến quyết định cuối cùng. Họ có những đặc điểm mà bạn cần cực kỳ lưu ý khi trình bày:

1. Họ có ít thời gian, vì vậy hãy:

• Trình bày súc tích, có cấu trúc rõ ràng

• Bắt đầu từ kết luận → rồi mới đi vào lý do

• Chốt bằng kiến nghị hành động cụ thể

2. Họ dễ mất kiên nhẫn và hay chen ngang

Thực tế, lãnh đạo cấp cao dễ mất kiên nhẫn vì họ luôn có nhiều việc cần làm và luôn chủ động đặt câu hỏi giữa chừng – không phải vì họ bất lịch sự, mà vì họ cần làm rõ điều họ quan tâm ngay lập tức. Lời khuyên:

• Cho họ biết bạn sẽ trình bày trong bao lâu và luôn dành thời gian để họ đặt câu hỏi. Nếu được giao 30 phút, hãy nói trong 5 phút đầu. 25 phút còn lại dành cho hỏi – đáp

• Không né tránh sự chen ngang. Hãy chào đón nó. Nó cho bạn cơ hội hiểu rõ hơn mối quan tâm thực sự của họ. Ngoài ra, hãy chuẩn bị bài thuyết trình ngắn gọn với cấu trúc các phần rõ ràng để khi “được chen ngang”, bạn cũng nắm rõ mình đang nói phần nào và phần tiếp theo là gì.

3. Họ cần thấy “bức tranh tổng thể” trước

Nếu bạn sa đà vào chi tiết mà không cho họ thấy toàn cảnh, họ sẽ dễ mất kiên nhẫn. Lời khuyên:

• Thuyết trình tổng thể về ý tưởng theo một cấu trúc rõ ràng có chủ đích. Thậm chí là tóm tắt ý tưởng lớn trong 3 phút đầu tiên

• Chuẩn bị thêm slide phụ lục chứa dữ liệu chi tiết, bảng số liệu, mô hình, báo cáo phụ

• Trình bày xong phần tổng thể rồi mới dẫn họ đi sâu nếu được yêu cầu
  
  

Phần 4 cũng là phần kết của series này. Dù nội dung sách “Nghệ thuật thuyết trình bằng câu chuyện” vẫn còn, nhưng phần tiếp theo thiên về các lĩnh vực như Sales, Marketing,.. – không quá phù hợp với một Data Analyst.

Hy vọng rằng những chia sẻ này sẽ giúp bạn không chỉ thuyết trình tốt hơn, mà còn giao tiếp hiệu quả hơn với những người thực sự quan trọng trong công việc của bạn.

_Phạm Hồng Trà

Tổng hợp các Phần:

• Storytelling dành cho Data Analyst Phần 1

• Storytelling dành cho Data Analyst Phần 2

• Storytelling dành cho Data Analyst Phần 3

CHUẨN HÓA TỪ VỰNG TIẾNG VIỆT CHO VĂN BẢN TRUYỀN THÔNG XÃ HỘI

LÊ THANH PHONG – 21520395 NGUYỄN THANH NHI – 21521232

Trong bối cảnh mạng xã hội tại Việt Nam phát triển mạnh mẽ với hàng chục triệu người dùng, việc xử lý ngôn ngữ tự nhiên (Natural Language Processing - NLP) trên các văn bản không chính thống như bình luận trực tuyến, tin nhắn hay bài đăng đang trở thành một thách thức lớn. Những biến thể ngôn ngữ như viết tắt, teencode, hoặc lỗi chính tả thường xuyên xuất hiện, khiến các mô hình NLP truyền thống - vốn được huấn luyện trên văn bản chuẩn - gặp nhiều khó khăn trong việc hiểu và xử lý.

Trước nhu cầu cấp thiết đó, khóa luận "Chuẩn hóa từ vựng tiếng Việt cho văn bản truyền thông xã hội" được thực hiện với mục tiêu xây dựng một hệ thống giúp chuyển đổi những từ ngữ phi chuẩn trong văn bản mạng xã hội sang dạng chuẩn, từ đó hỗ trợ nâng cao hiệu quả cho các bài toán xử lý ngôn ngữ khác như phân tích cảm xúc, phát hiện ngôn ngữ thù địch hay phát hiện spam.

Điểm nổi bật của khóa luận là xây dựng ViLexNorm – một bộ ngữ liệu chuẩn hóa từ vựng tiếng Việt với hơn 10,000 cặp câu được gán nhãn cẩn thận từ dữ liệu Facebook và TikTok. Bên cạnh đó, nhóm sinh viên còn đề xuất phương pháp tổng hợp dữ liệu dựa trên mô phỏng lỗi ngôn ngữ thực tế, giúp mở rộng dữ liệu huấn luyện một cách hiệu quả.

Khóa luận cũng tiến hành thực nghiệm với nhiều nhóm mô hình từ cơ bản đến hiện đại như NLP hiện đại, bao gồm: Recurrent Neural Network, Transformer, Language Model và Large Language Model. Thực nghiệm cho thấy mô hình sequence-to-sequence được huấn luyện trước (pre-trained) đạt hiệu suất cao nhất, với tỉ lệ giảm lỗi (Error Reduction Rate - ERR) là 57.74%. Bên cạnh đó, phương pháp tổng hợp dữ liệu được đề xuất cũng giúp cải thiện hiệu suất mô hình lên 65.22% ERR khi được sử dụng làm dữ liệu tiền huấn luyện (pre-train). Ngoài ra, hiệu suất tốt nhất của các mô hình NLP trong các bài toán downstream có thể được tăng thêm đến 3.87% F1-macro khi áp dụng bước chuẩn hóa từ vựng trước quá trình huấn luyện.

Nhóm hy vọng rằng khoá luận này sẽ đóng góp vào những nỗ lực tiếp theo của bài toán chuẩn hoá từ vựng trên tiếng Việt, và đóng góp vào sự đa dạng của bài toán chuẩn hóa từ vựng đa ngôn ngữ. Hơn nữa, nhóm kỳ vọng đề tài này sẽ đẩy mạnh những nghiên cứu tiếp theo trong việc xử lý dữ liệu nhiễu trên Internet, góp phần xây dựng một môi trường mạng ý nghĩa và lành mạnh.

Trân trọng.

Câu hỏi này có thể được hiểu theo nhiều cách – tùy vào mục tiêu sống, vai trò xã hội, hoặc quan điểm triết lý. Tuy nhiên, dưới góc nhìn tổng quát và cân bằng (giữa công việc, đời sống cá nhân và phát triển bản thân), dưới đây là một gợi ý về 3 công việc quan trọng mỗi ngày và 3 công việc quan trọng mỗi tháng mà mỗi người nên thực hiện để sống hiệu quả, có định hướng và bền vững: