NGÀNH CNTT TUYỂN SINH NHIỀU CHỈ TIÊU NGÀNH CNTT, CNTT VIỆT NHẬT VÀ KHOA HỌC DỮ LIỆU

Tin tức

Loạt thiết bị rủi ro bảo mật sẽ bị chặn giao dịch ngân hàng từ hôm nay

on .

Từ hôm nay 1/3, nhiều ngân hàng chính thức dừng cung cấp dịch vụ ngân hàng số trên các thiết bị di động không đáp ứng tiêu chuẩn an toàn bảo mật theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Ứng dụng ngân hàng số của SHB. Ảnh: Bnews phát

Ứng dụng ngân hàng số của SHB. Ảnh: Bnews phát

Theo đó, các ngân hàng lớn như Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank), Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) cùng nhiều ngân hàng thương mại cổ phần khác đã phát đi thông báo tới khách hàng về việc ứng dụng Mobile Banking sẽ tự động thoát hoặc ngừng hoạt động nếu phát hiện dấu hiệu rủi ro bảo mật.

Động thái này nhằm tuân thủ Thông tư số 77/2025/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 50/2024/TT-NHNN do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành, quy định về an toàn, bảo mật cho việc cung cấp dịch vụ trực tuyến trong ngành ngân hàng. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/3/2026.

*3 nhóm thiết bị bị dừng giao dịch

Theo quy định, ứng dụng ngân hàng sẽ tự động thoát hoặc ngừng hoạt động và hiển thị lý do nếu phát hiện một trong ba dấu hiệu mất an toàn.

Thứ nhất, thiết bị đang bật trình gỡ lỗi (debugger), chạy trong môi trường giả lập (emulator), máy ảo hoặc kích hoạt chế độ cho phép máy tính giao tiếp trực tiếp với Android qua Android Debug Bridge (ADB).

Thứ hai, ứng dụng bị can thiệp trái phép trong quá trình vận hành, như bị chèn mã lạ, theo dõi hàm, ghi lại dữ liệu truyền qua API (hook) hoặc bị chỉnh sửa, đóng gói lại (repacking).

Thứ ba, thiết bị đã bị phá khóa bảo mật như root (đối với thiết bị chạy hệ điều hành Android), jailbreak (đối với thiết bị chạy hệ điều hành iOS) hoặc mở khóa cơ chế bảo vệ (unlock bootloader).

Trước đó, BIDV cho biết từ 1/3 sẽ dừng cung cấp dịch vụ BIDV SmartBanking trên các thiết bị không đáp ứng yêu cầu an toàn. Ngân hàng cảnh báo các thiết bị bị root, jailbreak, mở khóa bootloader hoặc bị can thiệp hệ thống có thể tiềm ẩn nguy cơ lừa đảo, rửa tiền và thất thoát tài sản.

Tương tự, Agribank thông tin hệ thống Mobile Banking sẽ tự động từ chối truy cập đối với thiết bị không đạt chuẩn bảo mật hoặc có dấu hiệu rủi ro. Trong khi đó, Ngân hàng TMCP Xuất Nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) cũng cho biết ứng dụng Eximbank EDigi sẽ tự động thoát nếu phát hiện thiết bị bật debugger, chạy giả lập, kích hoạt ADB hoặc bị chèn mã trái phép.

*“Hàng rào kỹ thuật” bảo vệ tài khoản người dùng

Thông tư 77/2025 được ban hành trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao gia tăng, với nhiều thủ đoạn ngày càng tinh vi, thậm chí có sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI). Một điểm đáng chú ý tại Thông tư là yêu cầu các ngân hàng triển khai giải pháp phát hiện giả mạo sinh trắc học đạt tiêu chuẩn quốc tế ISO 30107 cấp độ 2, bước nâng chuẩn quan trọng trong xác thực người dùng khi giao dịch ngân hàng số.

 Vietcombank rNgân hàng số VCB Digibank thế hệ mới

Vietcombank rNgân hàng số VCB Digibank thế hệ mới

Ngoài ra, theo Điều 5 của Thông tư, ứng dụng Mobile Banking phải có khả năng tự động phát hiện và dừng hoạt động nếu thiết bị không đảm bảo an toàn. Quy định này được xem như một “hàng rào kỹ thuật” nhằm ngăn chặn nguy cơ hacker chiếm quyền kiểm soát ứng dụng ngân hàng.

Để đảm bảo các giao dịch chuyển khoản, nạp tiền, rút tiền, thanh toán không bị gián đoạn, các ngân hàng và chuyên gia bảo mật khuyến nghị người dùng: Chủ động kiểm tra tình trạng thiết bị, gỡ bỏ các chế độ root, jailbreak hoặc unlock bootloader nếu có; tắt chế độ dành cho nhà phát triển (Developer Options) trên điện thoại; không sử dụng môi trường giả lập hoặc công cụ can thiệp hệ thống khi truy cập ứng dụng ngân hàng; tắt các ứng dụng hoặc tính năng chia sẻ màn hình trong quá trình sử dụng Mobile Banking.

Đồng thời, người dùng cần cập nhật ứng dụng ngân hàng lên phiên bản mới nhất thông qua các cửa hàng ứng dụng chính thức như App Store hoặc CH Play; thường xuyên theo dõi cảnh báo bảo mật từ kênh chính thức của ngân hàng; tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, tên đăng nhập, mật khẩu, mã OTP hoặc dữ liệu xác thực cho bất kỳ tổ chức, cá nhân nào dưới mọi hình thức nhằm phòng ngừa rủi ro lừa đảo, gian lận tài chính.

Việc siết chặt tiêu chuẩn kỹ thuật đánh dấu bước nâng cấp quan trọng trong quản trị rủi ro công nghệ của ngành ngân hàng. Trong bối cảnh giao dịch trực tuyến ngày càng phổ biến, yêu cầu bảo mật cao hơn không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là nền tảng bảo vệ tài sản, niềm tin của người dùng vào hệ sinh thái ngân hàng số.

Lê Phương/Bnews/vnanet.vn

Nguồn: https://baomoi.com/loat-thiet-bi-rui-ro-bao-mat-se-bi-chan-giao-dich-ngan-hang-tu-hom-nay-c54581814.epi?utm_source=dapp&utm_campaign=share

Lạm dụng ChatGPT đang 'nhân bản' tư duy, biến con người thành cỗ máy rập khuôn

on .

Nghiên cứu mới cảnh báo việc lạm dụng chatbot AI như ChatGPT đang làm thui chột sự đa dạng trong tư duy và ngôn ngữ, khiến con người ngày càng suy nghĩ giống nhau.

Theo một bài luận mới được công bố trên tạp chí Trends in Cognitive Sciences, việc sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLMs) như ChatGPT có thể đang bào mòn sự độc đáo trong cách suy nghĩ và giao tiếp của con người.

Zhivar Sourati, nhà khoa học máy tính tại Đại học Nam California (USC) và là tác giả chính của nghiên cứu, nhận định: "Sự phong phú trong cách mọi người viết, tranh luận và suy nghĩ là một trong những tài nguyên nhận thức giá trị nhất của nhân loại".

 Lạm dụng ChatGPT có thể khiến tất cả chúng ta đều nghĩ như nhau. Ảnh: techlusive

Lạm dụng ChatGPT có thể khiến tất cả chúng ta đều nghĩ như nhau. Ảnh: techlusive

Khi LLMs đồng nhất hóa những khác biệt này, kết quả là những biểu đạt và tư duy của người dùng bị rập khuôn. Sự đa dạng về ngôn ngữ và góc nhìn chính là động lực thúc đẩy sự sáng tạo, đổi mới và khả năng giải quyết vấn đề tập thể.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Pew, 1/3 người Mỹ đã sử dụng ChatGPT vào năm 2025, tăng gấp đôi năm 2023. Tỷ lệ này ở thanh thiếu niên lên tới 2/3.

Trong mảng doanh nghiệp, dữ liệu từ Đại học Stanford ghi nhận 78% tổ chức có sử dụng AI trong năm 2024, tăng từ 55% năm 2023.

Sự phổ biến này mang đến rủi ro lớn. Nhóm nghiên cứu chỉ ra rằng văn bản do LLM tạo ra ít có sự biến thiên hơn so với con người tự viết.

Các công nghệ trước đây như Internet hay hệ thống định vị toàn cầu (GPS) cũng định hình nhận thức song chủ yếu hỗ trợ lưu trữ và truy xuất thông tin, trong khi LLMs tự tạo ra các lập luận và cách diễn đạt thay cho người dùng.

Chúng cung cấp "một cách suy nghĩ đã được hoàn thiện” và khi hàng trăm triệu người cùng sử dụng, sức mạnh đồng nhất hóa của nó là chưa từng có.

Nguyên nhân một phần đến từ dữ liệu dùng để huấn luyện AI. LLMs tập trung vào các quy luật thống kê, có thể đề cao quá mức các ngôn ngữ và hệ tư tưởng thống trị, dẫn đến việc thu hẹp trải nghiệm của con người.

Sự đồng nhất hóa tư duy làm giảm tính đa nguyên - nguyên lý cho rằng nhiều góc nhìn khác nhau sẽ tốt cho toàn xã hội. Nếu mất đi khả năng suy nghĩ đa chiều, con người sẽ gặp khó khăn trong việc tìm ra giải pháp và thích nghi với các tình huống mới.

"Mối lo không dừng lại ở việc LLMs định hình cách mọi người viết hoặc nói, mà còn là chúng xác định lại một cách tinh tế những gì được coi là lời nói đáng tin cậy, quan điểm đúng đắn hoặc thậm chí là lý luận tốt", ông Sourati chia sẻ.

Đáng lo ngại hơn, xu hướng này ảnh hưởng cả đến những người không dùng chatbot. Ông Sourati phân tích, khi bị bao quanh bởi những người suy nghĩ và nói chuyện theo một khuôn mẫu, những cá nhân khác biệt sẽ chịu áp lực phải đồng hóa để những ý tưởng của mình trông "đáng tin cậy" hoặc "được xã hội chấp nhận" hơn.

Bác sĩ tâm thần học Owen Muir đồng tình với quan điểm này khi khẳng định thứ ngôn ngữ "trung bình" đang dần ăn sâu vào giao tiếp của con người, ngay cả khi không có sự hiện diện của máy móc.

(Theo Cnet)

Du Lam 


Nguồn: BÁO MỚI 

Hơn 300.000 cuộc tấn công khai thác lỗ hổng nhắm vào doanh nghiệp Việt chỉ trong nửa đầu năm

on .

Đây là số vụ khai thác lỗ hổng trong doanh nghiệp tại Việt Nam mà Kaspersky đã ngăn chặn trong 6 tháng đầu năm...

 Ảnh minh họa.

Ảnh minh họa.

Dữ liệu mới nhất từ Kaspersky cho thấy nhiều lỗ hổng bảo mật trong mạng lưới doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa được khắc phục. Thực trạng này khiến doanh nghiệp tiếp tục nằm trong tầm ngắm của tội phạm mạng.

Trong nửa đầu năm 2025, Kaspersky đã ngăn chặn hơn 301.880 cuộc tấn công khai thác lỗ hổng nhắm vào các doanh nghiệp tại Việt Nam, với trung bình khoảng 1.600 vụ mỗi ngày.

Con số này đặt Việt Nam vào vị trí thứ hai trong khu vực Đông Nam Á, chỉ sau Indonesia với 524.657 vụ. Các quốc gia khác trong khu vực lại có con số thấp hơn đáng kể, gồm Thái Lan với 88.966 vụ, Philippines với 50.895 vụ và Singapore với 38.719 vụ.

Tấn công khai thác (exploit) là hình thức tấn công mạng lợi dụng các lỗ hổng bảo mật, lỗi phần mềm hoặc hệ điều hành để xâm nhập trái phép vào hệ thống. Nếu không được khắc phục kịp thời, những lỗ hổng này sẽ trở thành “cánh cửa mở” cho kẻ tấn công chiếm quyền kiểm soát dữ liệu và tài nguyên của doanh nghiệp.

 

Theo báo cáo khác của Kaspersky, trong quý 2/2025, hầu hết các lỗ hổng chưa được vá trong sản phẩm Microsoft Office là mục tiêu phổ biến của các cuộc tấn công khai thác trên toàn cầu. Kaspersky cũng ghi nhận một số vụ tấn công nhắm vào nền tảng Windows.

Ngoài ra, các nền tảng low-code/no-code (LCNC) và framework của các ứng dụng AI cũng đang trở thành mục tiêu của tin tặc. Những công nghệ này, mặc dù mang lại sự tiện lợi và hiệu quả cho doanh nghiệp, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không được bảo mật đúng cách. Tin tặc có thể lợi dụng các lỗ hổng trong những công cụ này để chiếm đoạt quyền truy cập hệ thống, sau đó nâng quyền kiểm soát để duy trì quyền chiếm dụng lâu dài trong mạng lưới doanh nghiệp.

Nền tảng low-code/no-code (LCNC) là các công cụ phát triển phần mềm cho phép người dùng xây dựng ứng dụng thông qua giao diện trực quan với thao tác kéo - thả đơn giản, mà không cần kiến thức lập trình truyền thống.

Nhờ đó, người không chuyên và cả đội ngũ công nghệ thông tin chuyên nghiệp đều có thể dễ dàng, nhanh chóng tạo các trang web và ứng dụng di động từ các mẫu có sẵn, đồng thời kết nối chúng qua các công cụ đồ họa đơn giản.

Ông Adrian Hia, Giám đốc Điều hành khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Kaspersky nhận định: “Việt Nam là quốc gia đang phát triển với tốc độ nhanh chóng, với nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) cùng các tập đoàn lớn tích cực ứng dụng công nghệ để tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu suất làm việc. Tuy nhiên, sự tiện lợi luôn song hành cùng rủi ro. Càng nhiều doanh nghiệp sử dụng những công cụ này, nguy cơ bị tin tặc khai thác lỗ hổng để tấn công càng lớn".

Một phát hiện khác từ Kaspersky cho thấy, trong sáu tháng đầu năm 2025, các doanh nghiệp tại Thái Lan phải đối mặt với 2.524.439 mối đe dọa trực tuyến, đứng đầu trong khu vực Đông Nam Á. Tiếp đến là Malaysia và Indonesia lần lượt xếp sau với 1.703.788 và 1.626.984 vụ.

 

Việt Nam xếp ở vị trí thấp hơn với tổng cộng 1.174.407 mối đe dọa trực tuyến. Mối đe dọa trực tuyến (Web threats) là thuật ngữ chỉ các chương trình độc hại có khả năng tấn công người dùng trong quá trình truy cập Internet. Không chỉ giới hạn ở các hoạt động trực tuyến, mối đe dọa này còn có thể gây hại ở bất kỳ giai đoạn nào trong quá trình sử dụng internet.

Trong nửa đầu năm 2025, các cuộc tấn công ransomware (mã độc tống tiền) tiếp tục gây ảnh hưởng đến một nhóm nhỏ người dùng doanh nghiệp tại Việt Nam. Thực trạng này không nằm ngoài xu hướng chung của toàn cầu, khi tin tặc chuyển mục tiêu tấn công sang các tổ chức có giá trị cao, thay vì triển khai hàng loạt trên diện rộng. Theo báo cáo của Kaspersky, chỉ có 0,31% người dùng doanh nghiệp tại Việt Nam ghi nhận bị tấn công ransomware.

 

Tuy nhiên, tỷ lệ nhỏ này phản ánh xu hướng tấn công của tin tặc hiện nay. Thay vì tập trung phát tán mã độc trên diện rộng, chúng chuyển hướng sang các mục tiêu có giá trị cao hơn. Điều này giải thích cho số vụ việc ghi nhận giảm, nhưng mức độ thiệt hại trong mỗi cuộc tấn công lại nghiêm trọng hơn.

Ông Ngô Tấn Vũ Khanh, Giám đốc Quốc gia tại Việt Nam của Kaspersky, nhận định: “Hiện nay, sự gia tăng của các nhóm ransomware nhắm vào doanh nghiệp lớn và các hệ thống hạ tầng trọng yếu quốc gia đang là dấu hiệu đáng chú ý trong bức tranh an ninh mạng Việt Nam”.

Với quy mô tổ chức phức tạp và khối lượng dữ liệu khổng lồ, mạng lưới doanh nghiệp thường tồn động nhiều điểm yếu bảo mật, khiến chúng trở thành mục tiêu hàng đầu của tội phạm mạng.

Các lĩnh vực như tài chính, công nghệ, dịch vụ công và y tế đặc biệt dễ ‘rơi vào tầm ngắm’ của kẻ xấu, bởi đây là nơi lưu trữ lượng dữ liệu có giá trị cao, nơi bất kỳ sự cố nào cũng có thể gây ra tác động nghiêm trọng về kinh tế và xã hội.

Bạch Dương

Nguồn: https://baomoi.com/hon-300-000-cuoc-tan-cong-khai-thac-lo-hong-nham-vao-doanh-nghiep-viet-chi-trong-nua-dau-nam-c53613037.epi

Sếp Google Sundar Pichai: 'AI hoàn toàn có thể đảm nhiệm vai trò CEO'

on .

CEO Google Sundar Pichai cho rằng trí tuệ nhân tạo đang phát triển nhanh đến mức có thể đảm nhận vai trò lãnh đạo doanh nghiệp, thậm chí thay thế chính ông trong tương lai…

 

Trong một cuộc phỏng vấn dài với BBC mới đây, CEO Google Sundar Pichai đã chia sẻ về tốc độ phát triển nhanh chóng của công nghệ trí tuệ nhân tạo. Ông cho biết AI đang tiến bộ đến mức trong 12 tháng tới, công nghệ này sẽ có thể thực hiện những nhiệm vụ phức tạp và đóng vai trò như một đại diện làm việc thay người dùng. 

“Đó mới là lúc mọi thứ trở nên thực sự thú vị”, ông nói.

Ông Pichai thậm chí cho rằng AI có thể đảm nhận vị trí của chính ông tại tập đoàn công nghệ trị giá 3.500 tỷ USD này. “Tôi nghĩ những gì một CEO làm có lẽ là một trong những việc dễ nhất mà AI có thể làm được trong tương lai”, ông nhận định. Dù không nêu cụ thể những chức năng của CEO mà AI có thể đảm nhiệm tốt hơn, nhưng ông Pichai tin rằng công nghệ sẽ làm mất đi một số công việc nhưng đồng thời cũng giúp tiến hóa và chuyển đổi những công việc khác - một sự chuyển dịch mang tính cấu trúc mà con người cần học cách thích ứng.

Nhận định của ông Sundar Pichai được đưa ra trong bối cảnh nhiều CEO công nghệ khác cũng dự đoán kỷ nguyên “tự động hóa” vị trí lãnh đạo đang đến gần. CEO OpenAI Sam Altman từng nói AI một ngày nào đó sẽ làm công việc của ông tốt hơn chính ông, đồng thời khẳng định: “Tôi sẽ vô cùng hào hứng chờ đợi ngày mà điều đó xảy ra”.

Ngay cả CEO Sebastian Siemiatkowski của công ty tài chính Klarna cũng viết trên mạng xã hội X vào đầu năm nay rằng: “AI có thể làm tất cả công việc của chúng ta, kể cả công việc của tôi”.

Hai CEO này nằm trong số 49% trong tổng số 500 lãnh đạo doanh nghiệp được nền tảng học trực tuyến edX khảo sát, cho rằng phần lớn hoặc toàn bộ chức năng công việc của họ nên được tự động hóa bằng AI.

Trong khi đó, một số lãnh đạo lại đưa ra quan điểm trái ngược. CEO Nvidia Jensen Huang, khi được hỏi về khả năng AI thay thế vị trí của ông, đã trả lời là hoàn toàn không. Ông nhận định AI vẫn còn con đường dài phía trước để có thể thay thế lao động ở quy mô lớn, dù thừa nhận công nghệ này có thể làm một số phần việc tốt hơn người bình thường tới 1.000 lần.

Trở lại với CEO Google, ngoài câu chuyện vận hành một công ty trị giá hàng nghìn tỷ USD, ông Sundar Pichai còn cho biết AI cũng sẽ mở ra những ứng dụng mang tính cách mạng, thiết thực hơn với từng người dùng. “Về lâu dài, AI có thể giúp bạn đưa ra quyết định, chẳng hạn như việc liệu có nên đầu tư vào cổ phiếu này hay không, hoặc bác sĩ khuyên tôi một phương pháp điều trị, và tôi nên cân nhắc ưu nhược điểm ra sao”, ông nói.

Tuy vậy, CEO Pichai cho rằng vẫn cần thêm thời gian để các năng lực này của AI được khai mở hoàn toàn. “Vẫn còn nhiều việc phải làm để mở trọn vẹn những tiềm năng đó, nhưng chính hành trình này đã rất đáng để quan sát”, ông chia sẻ.

Vừa mới đây, Google đã cho ra mắt công cụ Gemini 3 và gọi đây là mẫu AI thông minh nhất của hãng. Mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) mới được cải thiện khả năng suy luận, hiểu sâu hơn các nhiệm vụ và sắc thái trong yêu cầu của người dùng. Theo Google, Gemini 3 cũng có thể hiểu rõ hơn bối cảnh và mục đích đằng sau yêu cầu, giúp người dùng hoàn thành công việc với ít câu lệnh hơn.

Không chỉ nâng cấp mô hình, Google cho biết họ đã triển khai Gemini 3 trên quy mô lớn trong toàn bộ hệ sinh thái sản phẩm, nghĩa là mô hình đã hoạt động trong chế độ AI trên Google Search. Đây cũng là lần đầu tiên Google đưa một mô hình mới vào Search ngay trong ngày ra mắt, dù hiện mới áp dụng cho người dùng Google AI Pro và Ultra. Gemini 3 cũng đã có mặt trong ứng dụng Gemini, AI Studio, Vertex AI và nền tảng phát triển agentic Antigravity.

Như thường lệ, Google nhanh chóng công bố điểm số của Gemini 3 trên nhiều bảng đánh giá. Chẳng hạn, Gemini 3 Pro hiện dẫn đầu LMArena với 1501 Elo, vượt Grok của xAI và mẫu tiền nhiệm Gemini 2.5 Pro. Người dùng có thể trải nghiệm sâu hơn với Gemini 3 Deep Think - phiên bản có khả năng suy luận vượt trội và phù hợp cho các nhiệm vụ phức tạp nhất. Mô hình này đạt kết quả ấn tượng ở một số bài kiểm tra khó, bao gồm Humanity’s Last Exam.

Bên cạnh đó, Google cũng thiết kế lại ứng dụng Gemini. Một thay đổi quan trọng là thư mục “My Stuff”, nơi lưu trữ các cuộc trò chuyện và tài liệu người dùng tạo với Gemini. Công ty cũng cải thiện trải nghiệm mua sắm và bắt đầu thử nghiệm các giao diện mới được tùy biến theo từng yêu cầu nhập của người dùng.

 Nguồn: https://baomoi.com/sep-google-sundar-pichai-ai-hoan-toan-co-the-dam-nhiem-vai-tro-ceo-c53808869.epi

Ứng dụng AIoT giúp nông nghiệp Việt Nam phát triển bền vững, thích ứng hiệu quả biến đổi khí hậu

on .

Phóng viên Tạp chí Một Thế Giới vừa trao đổi với bà Hồ Thị Ngọc Giàu – Trưởng bộ phận Phát triển dự án RYNAN về cách AIoT giúp nông nghiệp giảm phát thải, tiết kiệm tài nguyên và nâng cao thu nhập cho nông dân. 

Bà Hồ Thị Ngọc Giàu – Trưởng bộ phận phát triển dự án RYNAN - Ảnh: Văn Kim Khanh

Bà Hồ Thị Ngọc Giàu – Trưởng bộ phận phát triển dự án RYNAN - Ảnh: Văn Kim Khanh

AIoT (Artificial Intelligence of Things) là thuật ngữ mô tả sự hội tụ của các hệ thống Internet vạn vật (IoT) và trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm hướng tới một mục tiêu chung: tạo ra dữ liệu hữu ích và rút ra những hiểu biết sâu sắc từ các dữ liệu đó. Đây chính là giao điểm giữa IoT và AI, mở ra khả năng số hóa, tự động hóa và tối ưu hóa các quy trình sản xuất.

– Thưa bà, vì sao AIoT được xem là giải pháp then chốt cho nông nghiệp bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu hiện nay?

Bà Hồ Thị Ngọc Giàu: Biến đổi khí hậu đang tạo ra những thách thức chưa từng có đối với sản xuất nông nghiệp, đặc biệt tại các vùng dễ bị tổn thương như Đồng bằng sông Cửu Long. Tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn, phát thải khí nhà kính và suy giảm tài nguyên đất – nước đang buộc ngành nông nghiệp phải thay đổi cách tiếp cận, từ sản xuất dựa trên kinh nghiệm truyền thống sang quản lý và ra quyết định dựa trên dữ liệu.

Những dữ liệu này không chỉ hỗ trợ nông dân và các nhà quản lý đưa ra quyết định sản xuất chính xác, kịp thời nhằm tối ưu hóa năng suất, mà còn đóng vai trò như một công cụ chiến lược giúp kiểm soát rủi ro thiên tai, giảm thiểu phát thải khí nhà kính và thúc đẩy các quy trình sản xuất bền vững. Đây chính là nhân tố then chốt để Việt Nam thực hiện lộ trình đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050, đồng thời bảo đảm an ninh sinh kế và giá trị kinh tế dài hạn cho ngành nông nghiệp.

– RYNAN Technologies đã ứng dụng AIoT như thế nào trong canh tác lúa nhằm giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu?

Bà Hồ Thị Ngọc Giàu: Tại RYNAN, chúng tôi đồng hành cùng tầm nhìn của Đề án 1490 bằng cách chuyển hóa những thách thức từ biến đổi khí hậu thành cơ hội và động lực để nghiên cứu, phát triển các giải pháp ứng dụng công nghệ số, giúp người nông dân chủ động thích ứng với những tác động ngày càng cực đoan của khí hậu, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống.

Chúng tôi không cung cấp các thiết bị đơn lẻ, mà tiếp cận theo hướng một giải pháp hoàn chỉnh, bao gồm mạng lưới các thiết bị AIoT, phần mềm dịch vụ SaaS và ứng dụng di động RYNAN Mekong, nhằm bảo đảm khả năng kết nối, đồng bộ và quản lý dữ liệu tập trung.

Toàn bộ các bước này được người nông dân chủ động thực hiện thông qua thao tác “một chạm” trên ứng dụng di động RYNAN Mekong. Thực tế triển khai cho thấy, sự kết hợp giữa công nghệ AIoT và phương pháp canh tác ngập khô xen kẽ đã mang lại những kết quả rất ấn tượng: giúp nông dân tiết kiệm khoảng 30% lượng nước tưới, giảm từ 40–48% lượng phát thải methane và đặc biệt là gia tăng lợi nhuận trực tiếp khoảng 20%.

Đáng chú ý, điểm đột phá trong hệ sinh thái này chính là hệ thống giám sát phát thải khí methane thông minh MethanEYE. Đây là giải pháp đầu tiên trên thế giới có khả năng tự động định lượng phát thải khí methane trong nông nghiệp theo thời gian thực và đã được đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ. Thông qua việc số hóa toàn bộ quy trình đo đạc, báo cáo và thẩm định (MRV), RYNAN góp phần minh bạch hóa các chỉ số giảm phát thải theo tiêu chuẩn quốc tế, tạo điều kiện tiên quyết để nông sản Việt Nam tham gia sâu hơn vào thị trường tín chỉ carbon toàn cầu.

Hệ thống MethanEYE và cảm biến mực nước AWD được lắp đặt tại Thanh Mỹ, Vĩnh Long

Hệ thống MethanEYE và cảm biến mực nước AWD được lắp đặt tại Thanh Mỹ, Vĩnh Long

– Ngoài quản lý nước và phát thải, AIoT còn hỗ trợ nông dân như thế nào trong sản xuất nông nghiệp hiện đại?

Bà Hồ Thị Ngọc Giàu: Bên cạnh các giải pháp canh tác thông minh nhằm giảm phát thải khí nhà kính, mạng lưới RYNAN InSENTINEL còn là một công cụ mang tính cách mạng, hỗ trợ người dân thực hiện phương pháp quản lý dịch hại tổng hợp (Integrated Pest Management – IPM) trong canh tác lúa.

Mạng lưới giám sát côn trùng thông minh InSENTINEL được trang bị hệ thống dẫn dụ bằng ánh sáng LED và pheromone, camera AI ghi nhận hình ảnh, phân loại côn trùng và thống kê mật số theo thời gian thực, đồng thời chủ động cảnh báo đến người nông dân thông qua ứng dụng RYNAN Mekong. Giải pháp này hướng đến kiểm soát dịch hại bằng biện pháp sinh học, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Thiết bị là minh chứng cho một sáng kiến đột phá trong lĩnh vực nông nghiệp, nhờ tích hợp trí tuệ nhân tạo, điện toán biên (Edge Computing) và quy trình giám sát – cảnh báo dịch hại được số hóa hoàn toàn, với độ chính xác của mô hình AI đạt trên 95%.

Đặc biệt, từ nguồn dữ liệu thực tế thu thập được từ mạng lưới InSENTINEL kết hợp với công nghệ viễn thám, RYNAN đã xây dựng thành công Bản đồ số giám sát di trú côn trùng. Công cụ này hỗ trợ hiệu quả cho các cơ quan quản lý trong việc theo dõi, dự báo hướng di chuyển của dịch hại, từ đó điều phối lịch xuống giống hợp lý và chủ động xây dựng các phương án phòng ngừa sâu bệnh từ sớm.

 Hệ thống InSENTINEL được lắp đặt tại An Giang.

Hệ thống InSENTINEL được lắp đặt tại An Giang.

Với sứ mệnh giúp người nông dân “an tâm canh tác” thông qua việc giảm rủi ro, tối ưu chi phí và từng bước chuyển đổi sang mô hình nông nghiệp bền vững, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu, RYNAN không ngừng nỗ lực mang đến các giải pháp ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại, góp phần giải quyết những bài toán thực tiễn của địa phương và cộng đồng. Khi công nghệ trở thành công cụ đồng hành, nông nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể phát triển theo hướng xanh hơn, thông minh hơn và có trách nhiệm hơn với môi trường.

Văn Kim Khanh

Nguồn: BÁO MỚI