Thay vì tranh cãi về việc 'ai được phép đào tạo bác sĩ', chúng ta cần thiết lập những 'hàng rào kỹ thuật' đủ cao để chỉ những đơn vị thực sự nghiêm túc và có tiềm lực tài chính hùng mạnh mới có thể vượt qua.

Một phụ nữ 23 tuổi nhập viện với cơn đau bụng. Một sinh viên năm thứ ba của Trường Y Harvard thuộc Đại học Harvard (Mỹ) đang thực tập phẫu thuật được bác sĩ nội trú yêu cầu thực hiện đánh giá ban đầu cho bệnh nhân… Đó là một tình huống hàng ngày ở Khoa Cấp cứu của Bệnh viện Đa khoa Massachusetts - một cơ sở liên kết thực hành của Trường Y Harvard và không thuộc hệ thống Harvard…

Sự sụp đổ của những bức tường ngăn cách

Trong tâm thức của nhiều thế hệ người Việt, đào tạo y khoa mặc định phải gắn liền với hình ảnh những trường đại học Y độc lập, trực thuộc Bộ Y tế, với truyền thống lâu đời và kỷ luật thép. Mô hình này đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh lịch sử trong thế kỷ 20, trong kháng chiến và xây dựng hòa bình khi tạo ra sự thống nhất trong chỉ đạo tuyến và gắn kết chặt chẽ với hệ thống bệnh viện công.

Tuy nhiên, thế kỷ 21 với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã thay đổi tất cả. Một trường Y biệt lập sẽ lấy đâu ra các giáo sư khoa học máy tính để dạy sinh viên về AI trong y tế, hay các chuyên gia luật để giảng về luật quốc tế?

 

Sinh viên năm thứ 3 của Trường Y Harvard trước khi thực hành tại Bệnh viện Đa khoa Massachusetts. Ảnh:bwhbulletin.org

Nhìn sang Mỹ, quốc gia sở hữu nền y học tiên tiến bậc nhất thế giới, khái niệm "trường đại học y chuyên biệt" gần như không tồn tại theo cách hiểu của chúng ta. Tại đó, trường Y luôn là một thực thể hữu cơ nằm trong các đại học đa ngành, như Harvard Medical School thuộc Đại học Harvard, Johns Hopkins School of Medicine thuộc Đại học Johns Hopkins. Mỹ không quy định việc trường Y phải sở hữu bệnh viện thực hành.

Cấu trúc đào tạo của Mỹ không có tranh luận về "chuyên" hay "không chuyên" ngay từ trứng nước. Sinh viên Y khoa không phải là học sinh tốt nghiệp phổ thông mà là những cử nhân đã hoàn thành 4 năm đại học với đủ các chuyên ngành, từ Văn học, Sinh học đến Kỹ thuật. Họ mang vào trường Y tư duy đa chiều của một trí thức toàn diện trước khi học cách cầm dao mổ. Mô hình này không làm "loãng" chất lượng Y khoa, mà tạo ra một hệ sinh thái cộng hưởng khổng lồ, nơi bác sĩ không chỉ biết chữa bệnh mà còn biết nghiên cứu và quản trị.

Bài học xương máu từ những cuộc "đại phẫu"

Nếu ví dụ về Mỹ có vẻ xa vời thì hãy nhìn vào Trung Quốc - quốc gia có nhiều điểm tương đồng với Việt Nam hơn. Trước năm 2000, Trung Quốc cũng sở hữu hệ thống các trường đại học Y khoa độc lập trực thuộc Bộ Y tế. Nhưng để hiện thực hóa tham vọng xây dựng các đại học "đẳng cấp thế giới" (Dự án 211 và 985), Chính phủ Trung Quốc đã thực hiện một cuộc "đại phẫu" chưa từng có: sáp nhập hàng loạt đại học y danh tiếng vào các đại học tổng hợp đa ngành.

Điển hình là Đại học Y khoa Bắc Kinh sáp nhập vào Đại học Bắc Kinh, và Đại học Y khoa Thượng Hải sáp nhập vào Đại học Phục Đán. Sau 2 thập kỷ, các con số đã nói lên tất cả: năng lực nghiên cứu khoa học của các trường Y sau sáp nhập tăng vọt nhờ tận dụng được nguồn lực tài chính và cơ sở vật chất khổng lồ của đại học mẹ.

Tuy nhiên, Trung Quốc cũng để lại một bài học cảnh báo cho Việt Nam: sự sáp nhập hay mở rộng phải đi kèm với cơ chế quản trị đặc thù. Tại Đại học Bắc Kinh, khối Sức khỏe vẫn giữ quyền tự chủ rất cao về nhân sự và tài chính, hoạt động như một "trường trong trường".

 

Một buổi học tại giảng đường ở Trung tâm Khoa học sức khỏe thuộc Đại học Bắc Kinh. Ảnh: Đại học Bắc Kinh

Năm 2020, Pháp đã thực hiện một cuộc cách mạng: xóa bỏ kỳ thi PACES khắc nghiệt và thay thế bằng lộ trình tích hợp (PASS và L.AS). Lộ trình L.AS cho phép sinh viên học một bằng cử nhân bất kỳ (như Văn học, Luật) tại một trường đại học tổng hợp, kèm theo một "gói" kiến thức y tế để chuyển tiếp sang trường Y. Triết lý của Pháp rất rõ ràng: bác sĩ tương lai không chỉ cần giỏi Toán, Hóa, họ cần sự thấu cảm xã hội và tư duy nhân văn. Việc mở cửa cho các trường đại học đa ngành tham gia vào giai đoạn tiền Y khoa là cách để đa dạng hóa nguồn nhân lực, tránh tạo ra những "cỗ máy chữa bệnh" vô cảm.

Trong nỗ lực hiện đại hóa nền giáo dục đại học và tham gia vào tiến trình Bologna, Chính phủ Nga đã thúc đẩy việc thành lập các đại học Liên bang khổng lồ, hoạt động theo mô hình đa ngành phương Tây. Các trường này, như Đại học Liên bang Kazan hay Đại học Tổng hợp Moscow (Lomonosov) đã mở lại hoặc thành lập mới các viện Y học.

Sự xuất hiện của các khoa Y trong đại học đa ngành đã tạo ra một cuộc cạnh tranh thú vị nhưng cũng đầy thách thức tại Nga. Trong khi sinh viên trường chuyên biệt thường tự tin hơn về kỹ năng lâm sàng thì sinh viên Y khoa của đại học đa ngành tự hào hơn về cơ sở vật chất và môi trường học thuật. Bài học rút ra là dù tiền bạc hay cơ sở vật chất hiện đại, dù chuyên biệt hay không thì sự gắn kết thực sự với bệnh viện thực hành là điều không phải bàn cãi.

Thái Lan đã giải quyết bài toán thiếu hụt bác sĩ nông thôn và cơ sở thực hành cho các đại học đa ngành thông qua dự án CPIRD (Collaborative Project to Increase Production of Rural Doctors). Thay vì bắt buộc mỗi trường đại học phải xây bệnh viện riêng tốn kém, Bộ Y tế Thái Lan và Bộ Giáo dục đã hợp tác để nâng cấp các bệnh viện tỉnh trở thành các trung tâm Giáo dục Y khoa đạt chuẩn. Các trường đại học (như Mahidol, Chulalongkorn) gửi sinh viên về các trung tâm này để đào tạo lâm sàng. Đây là mô hình "win - win": bệnh viện tỉnh có nhân lực, trường đại học có cơ sở thực hành, và sinh viên được tiếp xúc với mô hình bệnh tật đa dạng.

Chốt chặn "niềm tin”

Trở lại với câu hỏi nhức nhối được thảo luận tại Quốc hội vừa qua: tại sao ở Việt Nam, việc trường khối ngành khác mở ngành Y lại gây lo lắng đến thế? Tôi cho rằng câu trả lời nằm ở hai chữ "niềm tin". Chúng ta lo ngại vì thiếu công cụ để kiểm soát chất lượng thực sự.

 

Bác sĩ Pittaya Lhawong, Giám đốc Bệnh viện Sop Moei tại tỉnh Mae Hong Son, Thái Lan đi cùng một nhóm y tế công cộng để khám bệnh tại tỉnh Mae Hong Son gần biên giới với Myanmar, ngày 20/2/2025. Ảnh: benarnews.org

Ở Nhật Bản và Hàn Quốc, vấn đề này được giải quyết triệt để bằng chốt chặn cuối cùng là các tổ chức kiểm định độc lập. Tại Nhật Bản, dù là Đại học Tokyo danh giá hay một trường y tư thục mới mở, tất cả đều phải vượt qua bộ tiêu chuẩn kiểm định của JACME (Japan Accreditation Council for Medical Education).

JACME hoạt động độc lập, không chịu sức ép từ bộ chủ quản hay danh tiếng của trường. Họ chỉ quan tâm những con số biết nói: tỷ lệ sinh viên/giường bệnh là bao nhiêu, sinh viên có được trực tiếp khám lâm sàng không.

Hàn Quốc còn quyết liệt hơn khi những trường đại học đa ngành mở khoa Y nhưng đầu tư hời hợt, thiếu bệnh viện thực hành sẽ bị “điểm mặt chỉ tên”, cắt giảm chỉ tiêu, thậm chí buộc phải đóng cửa vĩnh viễn như trường hợp của Đại học Seonam. Tại xứ sở kim chi, không có chuyện "tuyển sinh trước, hoàn thiện sau", hoàn toàn không có vùng cấm.

Lời giải cho Việt Nam: Dựng hàng rào kỹ thuật 

Bài học từ quốc tế cho thấy con đường duy nhất là chuẩn hóa và minh bạch hóa. Thay vì tranh cãi về việc "ai được phép đào tạo", chúng ta cần thiết lập những "hàng rào kỹ thuật" đủ cao để chỉ những đơn vị thực sự nghiêm túc và có tiềm lực tài chính hùng mạnh mới có thể vượt qua.

Thứ nhất là luật hóa mối quan hệ viện - trường. Học tập mô hình Mỹ và Thái Lan, Việt Nam cần quy định cứng: bất kỳ cơ sở nào muốn đào tạo bác sĩ bắt buộc phải sở hữu bệnh viện thực hành hoặc có hợp đồng liên kết chiến lược, độc quyền với một bệnh viện đạt chuẩn. Nếu trường đa ngành không đủ tiền xây bệnh viện riêng? Hãy buộc họ phải đầu tư tài chính ngược lại cho bệnh viện công để "mua" quyền đào tạo thực sự.

Thứ hai là dùng kỳ thi quốc gia làm thước đo chuẩn mực. Chúng ta đang chuẩn bị triển khai kỳ thi cấp chứng chỉ hành nghề bác sĩ quốc gia. Đây chính là "chìa khóa vàng". Hãy biến kỳ thi này thành một bộ lọc công minh nhất. Nếu một trường đại học đa ngành tuyển sinh ồ ạt nhưng tỷ lệ sinh viên ra trường qua được kỳ thi quốc gia thấp, thị trường sẽ tự đào thải họ.

Thứ ba là thiết lập cơ chế kiểm định độc lập. Cần thành lập một hội đồng kiểm định Y khoa độc lập theo tiêu chuẩn quốc tế (như WFME), tách biệt khỏi sự quản lý hành chính. Hội đồng này sẽ đánh giá định kỳ và công khai kết quả. Những trường - kể cả trường công lập lâu đời - nếu không đạt chuẩn về cơ sở vật chất lâm sàng, tỷ lệ giảng viên/sinh viên, sẽ bị tước quyền tuyển sinh.

Lịch sử y học thế giới đã chứng minh: chất lượng không sinh ra từ sự biệt lập mà sinh ra từ sự tích hợp và kiểm soát chuẩn mực. Đã đến lúc Việt Nam cần tiếp tục cập nhật với xu thế thế giới, nhưng đồng thời phải siết chặt kỷ cương bằng những công cụ quản trị hiện đại. Chỉ khi đó, tấm bằng bác sĩ, dù được cấp bởi Đại học Y Hà Nội hay một đại học đa ngành nào đó mới thực sự mang cùng một trọng lượng: trọng lượng của tri thức, y đức và của từ mẫu cứu người.

Nguyễn Phước Thắng

Nguồn: https://baomoi.com/ai-duoc-phep-dao-tao-bac-si-va-4-bai-hoc-voi-viet-nam-c53893562.epi?utm_source=dapp&utm_campaign=share

Rạng sáng 8-9, tay vợt người Tây Ban Nha Carlos Alcaraz đã ghi dấu ấn lịch sử ở tuổi 22 khi đánh bại đối thủ Jannik Sinner (Ý) 3-1 để đăng quang chức vô địch Giải quần vợt Mỹ mở rộng (US Open) 2025.

Alcaraz giành danh hiệu Grand Slam thứ 6 ở tuổi 22 - Ảnh: Reuters

Chiến thắng này giúp Alcaraz "bỏ túi" danh hiệu Grand Slam thứ 6 trong sự nghiệp khi chưa bước qua tuổi 23. 

Tay vợt đến từ Tây Ban Nha trở thành người trẻ thứ hai đạt cột mốc này, sau huyền thoại Bjorn Borg (Thuỵ Điển). Đây là không chỉ đơn thuần là những thống kê, mà là lời khẳng định: Alcaraz sẽ thống trị quần vợt thế giới trong thời gian tới.

Alcaraz trở nên hoàn hảo

Đánh giá về Alcaraz, cựu tay vợt số 1thế giới Mats Wilander (Thụy Điển) tin rằng đàn em người Tây Ban Nha sẽ chạm mốc 20 danh hiệu Grand Slam. Và qua đó sánh ngang với các huyền thoại Roger Federer, Rafael Nadal, Novak Djokovic.

Alcaraz còn quá trẻ và đã có 6 Grand Slam, nhưng điều khiến anh được đánh giá cao hơn cả là khả năng tự hoàn thiện mình. Tại Wimbledon 2025, một trong những lý do khiến Alcaraz thua Sinner là hạn chế ở khả năng giao bóng. Tuy nhiên khi hai tay vợt tái đấu ở chung kết US Open 2025, Alcaraz đã chứng minh sự tiến bộ khi anh là người giao bóng tốt hơn.

Theo thống kê, Alcaraz ghi điểm từ giao bóng một lên đến 84% (so với 69% của Sinner). Trong khi đó ở giao bóng hai, Alcaraz cũng đạt tỉ lệ giao bóng ghi đến đến 57% so với 48% của đối thủ. Một điểm đáng nói hơn cả là dù không có lợi thế chiều cao như Sinner, Alcaraz đạt tốc độ giao trung bình bóng một 192 km/h, xấp xỉ mức 193 km/h của đối thủ người Ý.

Nhìn thấy màn trình diễn của Alcaraz, Wilander phải thốt lên: "Alcaraz gần như hoàn hảo. Khi cải thiện được khả năng giao bóng, cậu ấy không thể bị đánh bại". Với việc cải thiện giao bóng, Alcaraz giờ đã hoàn thiện bộ kỹ năng tấn công để đạt đến đẳng cấp của những Djokovic, Federer hay Nadal. 

Nhưng điểm khiến nhiều CĐV tin rằng Alcaraz còn tiến xa hơn nữa chính là việc anh tận dụng tốt những thời khắc then chốt. Alcaraz luôn biết cánh bừng sáng ở những thời điểm quyết định, qua đó tạo bước ngoặt cho trận đấu.

Alcaraz với kiểu tóc mới tại US Open 2025 - Ảnh: REUTERS

Alcaraz và Sinner: động lực của nhau

Sau thời của những tay vợt như Federer, Nadal, Djokovic..., nhiều CĐV lo ngại làng quần vợt thế giới sẽ không có tay vợt siêu sao nào. Đây là điều đã xảy ra với quần vợt nữ thế giới trong những năm gần đây. 

Nhưng phong độ, đẳng cấp, sự trưởng thành liên tục của Alcaraz và Sinner đã trả lời cho câu hỏi đó. Hãy nhớ rằng Sinner và Alcaraz đã gặp nhau ở 3 trận chung kết Grand Slam gần nhất - điều chưa từng xảy ra trong lịch sử.

Cuộc cạnh tranh của hai tay vợt này sẽ còn tiếp tục. Alcaraz (22 tuổi) và Sinner (24 tuổi) đều còn rất trẻ và có thể sẽ ganh đua trong hơn một thập niên nữa. 

Cũng giống như cuộc cạnh tranh khắc nghiệt ở nhiều môn thể thao, Alcaraz sẽ là động lực để Sinner tiến bộ và ngược lại. Điều đó có thể khiến cả hai đạt đến những giới hạn chưa từng có ai chạm tới trong lịch sử.

"Từ giờ tôi sẽ là kẻ đi săn, thay vì bị săn đuổi" - Sinner phát biểu sau khi bị Alcaraz đánh bại ở chung kết US Open 2025. Đây là thông điệp cho thấy Sinner sẽ không ngồi yên trước sự tiến bộ của Alcaraz. 

Và đó là điều các CĐV quần vợt thế giới chờ đợi. Cuộc đua giữa Alcaraz và Sinner vừa bước sang một chặng khác. Ở đó, Alcaraz chỉ mới là người xuất phát trước.

Alcaraz lấy lại ngôi số 1 thế giới

Với chiến thắng trước Sinner, Alcaraz chính thức trở lại ngôi vị số 1 thế giới. Đây là vị trí mà Alcaraz đã từng chạm đến cách đây 2 năm. Tuy nhiên, Alcaraz đã không thể đứng vững trước sức ép của Sinner. Nhưng giờ đây mọi thứ có lẽ sẽ thay đổi khi Alcaraz đã có thêm bản lĩnh và thấm nhuần triết lý của kẻ chinh phục hơn.

Nguồn: TUỔI TRẺ 

Để vươn lên nấc thang giá trị cao hơn trong ngành bán dẫn, Việt Nam cần lấp được khoảng cách nhân tài cả về số lượng lẫn chất lượng.

Mục tiêu của Việt Nam về vi mạch bán dẫn được đánh giá đúng thời điểm do sự hội tụ của nhiều yếu tố: lực lượng lao động kỹ thuật lành nghề và trẻ tuổi và nền tảng vững chắc về sản xuất chip hậu kỳ. Cùng với đó là sự ủng hộ của chính phủ và mối quan tâm ngày càng lớn của các doanh nghiệp công nghệ toàn cầu.

Tuy nhiên, mức độ sẵn sàng của ngành bán dẫn Việt Nam hiện mới chỉ thể hiện ở mảng lắp ráp, kiểm thử và đóng gói (ATP), theo báo cáo mới nhất từ Ngân hàng Thế giới dựa trên lực lượng lao động hiện tại, năng lực nghiên cứu và phát triển (R&D) và nền tảng công nghiệp.

Cùng với đó, dù Việt Nam đã hình thành năng lực ở mảng thiết kế hậu kỳ - chủ yếu gồm các khâu triển khai vật lý và kiểm thử xác minh nhưng phân khúc này ngày càng có nguy cơ bị tự động hóa bởi AI.

 

Mức độ sẵn sàng của ngành bán dẫn Việt Nam hiện mới chỉ thể hiện ở mảng lắp ráp, kiểm thử và đóng gói. Ảnh: Hoàng Anh

Theo phân tích của Ngân hàng Thế giới, Việt Nam có thể đi theo ba hướng đi chiến lược để nâng cao vị thế trong ngành bán dẫn, dựa trên thế mạnh hiện có (ATP), cùng với năng lực ngày càng tăng trong các dịch vụ thiết kế hậu kỳ.

Ba hướng đi đó bao gồm mở rộng thiết kế hậu kỳ; chuyển sang thiết kế tiền kỳ, phát triển tài sản trí tuệ (IP) về vi mạch bản địa và sản phẩm hệ thống trong chip đầy đủ, với các công việc thiết kế giá trị cao và nguồn thu từ bản quyền; và nhảy vọt lên đóng gói tiên tiến, như công nghệ xếp chồng vi mạch 2.5D/3D và công nghệ tích hợp trong chip (System-in-Package - SiP).

Con đường nhiều chông gai

“Để vươn lên nấc thang giá trị cao hơn, Việt Nam cần chuyển sang thiết kế tiền kỳ - phân đoạn có giá trị gia tăng cao nhất trong chuỗi giá trị, chủ yếu dựa vào nguồn nhân lực, và cũng là khâu đòi hỏi nhiều R&D nhất trong toàn bộ chuỗi giá trị bán dẫn”, nhóm nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới khuyến nghị.

Tuy nhiên, khi chuyển dịch lên phân đoạn này, Việt Nam sẽ phải đối mặt với những khoảng cách nhân tài cả về số lượng và chất lượng ở nhiều phương diện.

Vấn đề với ngành bán dẫn Việt Nam sẽ không chỉ là nhiều nhân tài hơn, mà còn là nhân tài ở một tầm cỡ khác. Yêu cầu về trình độ học vấn sẽ tăng đáng kể, trong đó, khoảng 1/3 số vị trí việc làm tuyển dụng ở các doanh nghiệp thiết kế tiền kỳ tại các thị trường hàng đầu đòi hỏi bằng cấp sau đại học.

Bên cạnh đó, các lĩnh vực và ngành đào tạo cần thiết cũng sẽ đa dạng và rộng hơn.

Các ngành điện tử và kỹ thuật máy tính vẫn là cốt lõi, nhưng thiết kế tiền kỳ đòi hỏi phải mở rộng sang các lĩnh vực khác như khoa học vật liệu, vật lý ứng dụng và toán học – những lĩnh vực ngày càng liên quan đến kiến trúc vi mạch, vật liệu và quy trình mới, cũng như nghiên cứu về thiết bị mới.

Về mặt kỹ năng kỹ thuật, đây là khoảng cách lớn ngay cả với sinh viên mới tốt nghiệp. Các vị trí việc làm tuyển dụng ở các doanh nghiệp thiết kế vi mạch bán dẫn không tự sản xuất thường đòi hỏi kinh nghiệm thực tế về toàn bộ quy trình thiết kế vi mạch và các phương pháp luận chuyên sâu – những năng lực mà sinh viên tốt nghiệp của Việt Nam còn thiếu.

Đặc biệt, nhu cầu về thành thạo trí tuệ nhân tạo (AI) và máy học (ML) đang nổi lên là như một biến số mới trong kịch bản này.

Trong các doanh nghiệp thiết kế vi mạch hàng đầu, năng lực về AI/ML ngày càng được đòi hỏi kể cả đối với kỹ sư phần cứng, trong khi các cơ sở giáo dục đại học của Việt Nam chưa trang bị chuyên môn này cho sinh viên tốt nghiệp.

 

Thúc đẩy liên kết cơ sở giáo dục đại học – doanh nghiệp sẽ giúp bổ sung nguồn nhân tài cho Việt Nam. Ảnh: VinUni

Lấp đầy lỗ hổng

Ngân hàng Thế giới đánh giá, các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu và khu công nghệ cao kết hợp lại sẽ là vườn ươm và là địa chỉ tuyển dụng lao động chủ đạo đối với những nhân tài về công nghệ tiên phong tại Việt Nam.

Tuy nhiên, hiện chưa có cơ sở giáo dục đào tạo đại học nào của Việt Nam nằm trong nhóm 100 hay 200 đại học hàng đầu thế giới về khoa học và kỹ thuật; các trung tâm đổi mới sáng tạo chuyên trách của quốc gia chưa đủ phát triển trở thành các cụm nghiên cứu năng động.

Cùng với đó, hiện tượng "chảy máu chất xám" tiếp tục diễn ra, khi nhiều sinh viên tốt nghiệp giỏi nhất tìm cách học tiến sĩ và sau đó ở lại nước ngoài.

Những khoảng cách nhân tài lớn đến từ bốn rào cản mang tính hệ thống, bao gồm vòng lặp giáo dục sau đại học và phát triển đội ngũ giảng viên còn yếu; tình trạng đầu tư cho giáo dục đại học và R&D không đầy đủ và kéo dài.

Không chỉ vậy, liên kết giữa cơ sở giáo dục đại học và doanh nghiệp còn yếu; và khoảng cách cơ sở hạ tầng nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Nhóm nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới đề xuất, để kích hoạt vòng xoay đổi mới sáng tạo – nhân tài công nghệ, Việt Nam cần nhanh chóng mở rộng nguồn cung nhân tài (tăng cả quy mô lực lượng lao động kỹ năng cao hiện tại và nguồn sinh viên mới tốt nghiệp) và tăng cường chiều sâu năng lực của họ để nâng tầm trình độ kỹ năng và chuyên môn.

Một số giải pháp bao gồm học bổng sau đại học cho lĩnh vực công nghệ cao, chương trình thu hút và giữ chân nhân tài công nghệ toàn cầu với các cơ chế ưu đãi đặc biệt, hiện đại hóa chương trình đào tạo đại học – thông qua phối hợp với doanh nghiệp.

Việt Nam cũng nên đầu tư cơ sở hạ tầng dùng chung, mở quyền truy cập nhằm tạo điều kiện cho các cơ sở giáo dục đại học và các doanh nghiệp khởi nghiệp được sử dụng cơ sở vật chất phòng thí nghiệm quốc gia, thay vì phải tự xây dựng riêng.

Bên cạnh đó, thúc đẩy liên kết cơ sở giáo dục đại học – doanh nghiệp – Chính phủ và tác động lan tỏa của FDI thông qua các cụm công nghệ trên cùng địa bàn, lưu chuyển nhân tài giữa doanh nghiệp và tổ chức học thuật.

Phương Anh

Nguồn: https://baomoi.com/lam-sao-de-nganh-ban-dan-viet-nam-khong-mac-ket-o-cuoi-chuoi-c53345465.epi