Gia phả của AI
Nếu chúng ta nhìn AI như kiểu “đại gia phả”, thì chúng được biểu diễn như sau:
- AI = ông tổ
- có nhiều người con:
- Symbolic AI
- Machine Learning
- Robotics AI
- Fuzzy AI
- Evolutionary AI
- Reinforcement Learning
- Generative AI
- có nhiều người con:
- Machine Learning = một người con lớn của AI
- có nhiều nhánh:
- Supervised Learning (học có nhãn)
- Unsupervised Learning (học không nhãn)
- Semi-supervised Learning
- Self-supervised Learning
- Reinforcement Learning
- DL
- có nhiều nhánh:
- Deep Learning = cháu của AI
- thuộc Machine Learning
- có nhiều nhiều con:
- MLP
- CNN
- RNN
- LSTM
- GRU
- Autoencoder
- GAN
- Transformer
- Diffusion
- GNN
- Transformer = một “người con rất mạnh” trong Deep Learning
- gồm nhiều con:
- Encoder-only
- BERT
- Decoder-only
- GPT
- Encoder–DecoderVision Transformer (ViT)
- T5
- Multimodal Transformer
- LLM
- Encoder-only
- gồm nhiều con:
- LLM
- là hậu duệ của Transformer
- thường thuộc họ GPT hoặc tương tự
Tức là:
- Không phải mọi Deep Learning đều là Transformer
- Không phải mọi Transformer đều là LLM
- Nhưng đa số LLM hiện đại đều dùng Transformer.
Để vui và dễ hiểu, chúng ta ví von như sau:
Chúng ta biến cây phân loại AI thành… gia phả võ lâm. Cách này thật ra rất hiệu quả để nhớ:
- AI = giới võ lâm
- Machine Learning = một đại môn phái
- Deep Learning = chi phái mạnh nhất hiện nay
- Transformer = tuyệt học đang thống trị
- LLM = cao thủ chuyên “khẩu ngữ và tri thức”
- CNN = cao thủ nhìn hình ảnh
- RNN = cao thủ nhớ chuỗi thời gian
- Diffusion = bậc thầy về hoạ
- GAN = chuyên gia giả mạo cực giỏi: giả giọng, vẽ AI...
- GNN = chuyên gia mạng lưới quan hệ
Đó cũng là lý do nhiều người tưởng: AI là ChatGPT. Trong khi thật ra ChatGPT chỉ là một hậu duệ rất nổi tiếng.:
AI → ML → DL → Transformer → LLM.
Theo Life is Good.
